Reklama

Muzeum Ziemi Wieluńskiej
Wieluń, 1 września 1939 r.

Wieluń – pamiętamy!

79 lat temu 1 września...

2018-08-28 12:10

Ks. Jan Związek
Edycja częstochowska 35/2018, str. I

O 1 września 1939 r. w Wieluniu nie można zapomnieć. To pierwsze miasto polskie zbombardowane przez Niemców. W tym roku, w 79. rocznicę tragicznych wydarzeń, tradycyjne uroczystości upamiętniające. Wśród nich IV Wieluński Bieg Pokoju i Pojednania, wystawy w Muzeum Ziemi Wieluńskiej, spotkania ze świadkami tamtych wydarzeń i kombatantami, maraton filmów wojennych w Kino-Teatrze Syrena oraz koncert w sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Wieluniu. 31 sierpnia o godz. 17 – zapalenie Znicza Pokoju i Pojednania na lotnisku w Polskiej Nowej Wsi pod Opolem, z którego wystartowały niemieckie samoloty do ataku na Wieluń. Tam też początek Biegu Pokoju, którego uczestnikami są uczniowie wieluńskich szkół i goście z Osterburga – miasta partnerskiego Gminy Wieluń. 1 września o godz. 16.30 – Msza św. na odrestaurowanych fundamentach wieluńskiej fary pod przewodnictwem abp. Wacława Depo, metropolity częstochowskiego.

We wczesnych godzinach rannych ok. godz. 4 wystartowały z lotnisk pod Opolem niemieckie bombowce i myśliwce w kierunku Wielunia, miasta niebronionego przez wojsko polskie. Cywilna straż dozoru lotniczego z okolic Praszki powiadomiła posterunki wojskowe w okolicach Wielunia o zbliżających się niemieckich samolotach. Wkrótce rozpoczęło się systematyczne bombardowanie niebronionego miasta Wielunia. Bombardowanie otwartego miasta rozpoczęło się o godz. 4.40 rano, mimo że lotnicy niemieccy nie stwierdzili w mieście żadnych działań wojskowych ze strony wojsk polskich. Samoloty niemieckie kilka razy powtarzały bombardowanie miasta oraz ostrzał z broni pokładowej. Skutkiem tego nalotu była śmierć kilkuset mieszkańców oraz spalone miasto. Został zbombardowany szpital powiatowy, mimo iż był oznaczony znakami Czerwonego Krzyża, oraz kolegiata wieluńska, chroniona umowami międzynarodowymi. Na całej linii granicznej rozpoczęły się działania wojenne. Najcięższe uderzenie wojsk armii Waltera von Reichenaua było na odcinku Wołyńskiej Brygady Kawalerii, która skutecznie powstrzymywała natarcia wojsk pancernych przez cały dzień, a w wieczornym wypadzie polscy żołnierze zniszczyli ponad 100 niemieckich czołgów i pojazdów pancernych. Strategia wojenna polskiej obrony nakazywała wycofywanie się w tej sytuacji polskim wojskom w szyku obronnym, zadając nieprzyjacielowi jak największe straty. Wkraczające na tereny diecezji częstochowskiej oddziały niemieckie znaczyły swój przemarsz morderstwami ludności cywilnej i paleniem wszelkich zabudowań. Do Częstochowy żołnierze Wehrmachtu wkroczyli w niedzielę 3 września w godzinach rannych. Rozpoczęły się natychmiast aresztowania i rozstrzeliwania ludności cywilnej.

4 września całe terytorium diecezji znalazło się pod panowaniem Niemców. Na skutek braku pomocy ze strony zachodnich sojuszników oraz wschodniej agresji Związku Radzieckiego ziemie polskie znalazły się pod okupacją niemiecką i sowiecką, zgodnie z postanowieniami układu Ribbentrop-Mołotow. Wśród ludności cywilnej na terenie diecezji zostało zamordowanych przez żołnierzy Wehrmachtu trzech kapłanów katolickich – ks. Ignacy Chartliński z Działoszyna oraz ks. Bonawentura Metler i ks. Józef Danecki z Parzymiech. Byli to pierwsi polscy kapłani zamordowani przez żołnierzy niemieckich. Zostały także specjalnie spalone przez najeźdźców trzy kościoły drewniane – w Brzeźnicy Starej, Mieleszynie i Sokolnikach.

Reklama

Na zajętych terenach polskich w ciągu 55 dni rządy sprawowały niemieckie władze wojskowe. Stosowane były najsurowsze represje wobec polskiej ludności. Każde wykroczenie ze strony ludności polskiej przeciw niemieckim zarządzeniom było najsurowiej karane. W tym czasie Hitler 8 października 1939 r. wydał zarządzenie o podziale zabranych ziem polskich na Generalne Gubernatorstwo i tzw. ziemie wcielone do Rzeszy, w których były m.in. prowincje: tzw. Kraj Warty (Reichsagau Posen, Wartheland, Warthegau) i Prowincja Górnośląska (Provinz Oberschlesien). W tych prowincjach administracji niemieckiej znalazły się części diecezji częstochowskiej. Do Generalnego Gubernatorstwa została włączona północno-wschodnia część diecezji z jej stolicą Częstochową. W Warthegau znalazł się powiększony powiat wieluński (Kreis Velun), a w Provinz Obeschlesien znalazło się Zagłębie Dąbrowskie.

Rozpoczęły się lata okupacji niemieckiej znaczone męczeństwem społeczeństwa polskiego, a jednocześnie bohaterskich czynów i postaw zmierzających do odzyskania niepodległości narodowej.

Z książki „Wspomnienia wojenne księży diecezji częstochowskiej 1939-1945”, oprac. ks. Jacek Kapuściński i ks. Jan Związek, Biblioteka „Niedzieli”, Częstochowa 2012

Tagi:
II wojna światowa

Wybrane dla Ciebie

Reklama

Najpopularniejsze

Symbolika Triduum Paschalnego

Symbolika Triduum Paschalnego

Bp Andrzej Przybylski o chrześcijańskiej wspólnocie

Bp Andrzej Przybylski o chrześcijańskiej wspólnocie

Msza św. Krzyżma w Częstochowie

Msza św. Krzyżma w Częstochowie

Przegląd nr 16/2019

Przegląd nr 16/2019

Modlitwa Więźniarek Ravensbrück

Modlitwa Więźniarek Ravensbrück

Przegląd prasy 11 kwietnia

Przegląd prasy 11 kwietnia

Msza św. Wieczerzy Pańskiej w Częstochowie

Msza św. Wieczerzy Pańskiej w Częstochowie

Msza Wieczerzy Pańskiej we wrocławskiej Katedrze

Msza Wieczerzy Pańskiej we wrocławskiej Katedrze

Msza Wieczerzy Pańskiej we wrocławskiej Katedrze

Msza Wieczerzy Pańskiej we wrocławskiej Katedrze

Najnowsze

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem