Lektura na wakacje

Refleksje nad filozofią niemiecką

Jan Achremowicz

Na najnowszą książkę ks. prof. Tadeusza Guza, kierownika Katedry Filozofii Prawa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, złożyły się wykłady wygłoszone w ostatnich latach na macierzystej uczelni oraz na warszawskim Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W dwóch pierwszych rozdziałach Autor wyjaśnia, czym jest zasada niesprzeczności według filozofii Arystotelesa w porównaniu z jej negacją w absolutnym idealizmie Hegla oraz prezentuje negatywną próbę pogodzenia filozofii bytu św. Tomasza z Akwinu z egzystencjalizmem Martina Heideggera, dokonaną przez Gustawa Siewertha.
Tytuł mógłby sugerować, że jest to publikacja wyłącznie dla specjalistów, ale czytelnika Niedzieli Lubelskiej na pewno zainteresują dwa rozdziały: O filozofii religii wg Karola Marksa oraz Kilka uwag o Nowej Lewicy. Są napisane z chłodnym obiektywizmem, bez emocjonalnego zaangażowania w ideologię. Marks odrzuca Boga jako Stwórcę i Zbawiciela, uważa, że religia musi być przezwyciężona jako „nieprawdziwy i uboczny produkt w procesie samostwarzania się materii i całej przyrody, dzięki której człowiek żyje. Nie istnieją niebo ani piekło”. Jeszcze ciekawsze jest stwierdzenie, że nie istnieje prawo naturalne. Według Marksa prawo jest „wyrażeniem” stosunków społecznych, wypływających z materialnych stosunków produkcyjnych, czyli musi się zmieniać w zależności od potrzeb. Jakże wiele mieliśmy tego przykładów w naszej najnowszej historii. Po lekturze będziemy wiedzieli, dlaczego ideologia marksistowska miała tak wielki wpływ na nasze życie, skąd brały się drobne życiowe uciążliwości i wielkie dramaty wielu naszych rodaków. Na marksistowskej klasyce wyrosła w 20. latach XX w. Nowa Lewica. Interesująca jest dokonana przez Autora prezentacja kim byli jej twórcy. Ich poglądy obciążone są tragicznymi doświadczeniami narodowego socjalizmu i stalinowskiego komunizmu. Neomarksiści krytykują wszystko: religię, kulturę, naukę, prawo, moralność, małżeństwo, rodzinę, naród, państwo, a także technikę i przemysł. Świat zmierza ku nieuchronnemu rozpadowi. Gdy zapoznamy się z poglądami przedstawicieli Nowej Lewicy, dowiemy się dlaczego dla wielu ludzi tak ważne są doczesne przyjemności i „użycie życia”. To mimo wszystko zaskakujące odkrycie, którego Czytelnik dokonuje dopiero na końcu książki.

Ks. Tadeusz Guz, Refleksje nad filozofią niemiecką, Wydawnictwo „Polihymnia”, Lublin 2004

Edycja lubelska 35/2004