Królowie, którzy nie przestali rządzić nawet po śmierci

Władza i świętość rzadko spotykają się w jednym życiorysie. A jednak historia Kościoła zna takich ludzi, którzy nosili koronę, wydawali wyroki, prowadzili wojny – i zostali uznani za świętych.

To jeden z najbardziej zaskakujących rozdziałów historii: królowie i książęta, których życie nie mieści się w prostym podziale na „świętych” i „polityków”. Bo jak pogodzić Ewangelię z decyzjami, które wymagają przemocy, politycznych sojuszy, a czasem dramatycznych wyborów we własnej rodzinie? Nowy, 13. nr kwartalnika „Niedziela. Magazyn” zabiera czytelnika właśnie w tę nieoczywistą przestrzeń.

Pierwszym władcą uznanym za świętego był Zygmunt, król Burgundów. Jego historia nie przypomina legendy o nieskazitelnym monarsze, ale dramat człowieka, który sam wydał wyrok na własnego syna, a później przez pokutę i modlitwę próbował zmierzyć się z konsekwencjami tej decyzji. Zakończył życie jako pielgrzym i mnich, a jego kult rozprzestrzenił się po całej Europie – aż po średniowieczną Polskę. Od tego momentu pojawia się pytanie, które powraca przez całe stulecia: czy władza może być drogą do świętości, czy raczej przeszkodą nie do pokonania?

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Reklama

Historia daje odpowiedzi niejednoznaczne. W VII wieku za męczenników uznano królów Austrazji, Sigeberta III i jego syna Dagoberta II, związanych bardziej z fundowaniem klasztorów niż z dworskimi intrygami. W Wielkiej Brytanii natomiast całe pokolenia władców – od Edwina i Oswalda po Edmunda Męczennika – ginęły w wojnach i najazdach, a ich śmierć stawała się początkiem kultu, który często rodził się spontanicznie, jeszcze zanim Kościół zdążył go uporządkować.

Nie wszyscy jednak trafiali na ołtarze przez męczeństwo. Królowie tacy jak Guntram z dynastii Merowingów zapamiętani zostali jako władcy, którzy potrafili oddawać majątek ubogim i dbać o Kościół w czasie zarazy. Inni, jak Sebba czy Ine z Wesseksu, rezygnowali z tronu, by zakończyć życie w klasztorze. Jeszcze inni – jak Edward Wyznawca – stali się symbolem paradoksu: władcy, który zamiast rządzić, wybrał modlitwę, pozostawiając po sobie trwały kult.

Zadziwia również to, kto świętym nie został. Chlodwig, Mieszko I czy Bolesław Chrobry – władcy, którzy chrześcijaństwo wprowadzali do swoich krajów – pozostali poza oficjalnym gronem świętych. Tymczasem inni, jak Olaf II w Norwegii, Wacław w Czechach czy Stefan I na Węgrzech, zostali uznani za świętych niemal natychmiast po śmierci, często w atmosferze męczeństwa lub wyjątkowej gorliwości religijnej.

Historia świętych władców nie kończy się w średniowieczu. W XX wieku beatyfikowany został cesarz Karol I Habsburg, który w czasie I wojny światowej próbował ograniczać jej skutki i szukał drogi do pokoju. Współcześnie natomiast trwają procesy beatyfikacyjne polityków, którzy próbowali łączyć władzę z etyką i wiarą.

Reklama

„Niedziela. Magazyn” w nowym numerze pokazuje tę historię bez uproszczeń. Nie jako galerię pomników, ale jako opowieść o ludziach, którzy znaleźli się w samym centrum napięcia między decyzją polityczną a sumieniem.

Bo być może najważniejsze pytanie nie brzmi: kto został świętym? Ale: co musi się wydarzyć, żeby władza nie zniszczyła człowieka.