Historia blisko trzech dekad pontyfikatu Jana Pawła II, w tym jego 104 podróże apostolskie i 146 wizyt duszpasterskich, została utrwalona na 4,7 mln fotografii. To wyjątkowe dziedzictwo wizualne zostanie wreszcie zdigitalizowane, aby mogło zostać udostępnione całemu światu.

Obrazy niezatartego śladu

Dykasteria ds. Komunikacji podjęła decyzję o rozpoczęciu kompleksowego procesu ochrony oraz upowszechniania cennego archiwum fotograficznego. Projekt, zaprezentowany 8 lipca, w sali Marconi w siedzibie Dykasterii, stanowi część znacznie szerszego programu realizowanego od 2023 roku przez Dyrekcję Technologiczną pod kierownictwem Francesco Masciego.

Przy projekcie digitalizacji fotografii z pontyfikatu Jana Pawła II będą pracować Francesco Sforza – fotograf i kurator, który przez lata oddawał swoje serce, spojrzenie i obiektyw aparatu na służbę papieżom, od Pawła VI po Leona XIV – a także laboratorium konserwacji filmowej „L’Immagine Ritrovata” przy Filmotece w Bolonii, odpowiedzialne za koordynację naukową i prace konserwatorskie, oraz firma Bucap, dostarczająca technologię digitalizacji.

Portret trzech dekad

Celem projektu jest udostępnienie światu fotograficznej pamięci 27 lat pontyfikatu Jana Pawła II. Obejmuje ona między innymi 104 podróże apostolskie i 146 wizyt duszpasterskich. Łącznie archiwum liczy ponad 4,7 mln fotografii dokumentujących pontyfikat o wyjątkowej intensywności oraz międzynarodowym wymiarze. Liczby te świadczą również o centralnej roli, jaką obrazy odegrały w latach posługi papieża Polaka.

Pierwsze studio fotograficzne

Najstarsze fotografie z tego zbioru pochodzą z 1977 roku. Wówczas, aby sprostać potrzebom dziennika „L’Osservatore Romano”, urządzono prowizoryczne studio fotograficzne w dwóch niewielkich pomieszczeniach, z których jedno znajdowało się pod schodami. Z biegiem lat powstało archiwum, które dziś – dzięki milionom zdjęć – opowiada o jednym z najważniejszych okresów w historii Kościoła.

Zachować i udostępnić

Program obejmuje złożony proces prac – od digitalizacji negatywów fotograficznych, poprzez selekcję redakcyjną, aż po ponowne uporządkowanie, odpowiednie zabezpieczenie oryginalnych materiałów oraz ich konserwację tam, gdzie będzie to konieczne. Efektem będzie cyfrowe archiwum, które pozwoli zachować i upowszechnić wizualne dziedzictwo, czyniąc je dostępnym dla wszystkich.

W tempie naszych czasów

W epoce głębokich przemian technologicznych projekt ma również wymiar symboliczny. Prefekt Dykasterii ds. Komunikacji, Paolo Ruffini, podkreślił, że inicjatywa ta jest świadectwem przejścia od świata analogowego do cyfrowego – w rzeczywistości, w której „pamięć pozbawiona obrazu grozi stopniowym zanikiem i wygaśnięciem”.

Ruffini zaznaczył również, jak ważne jest zachowanie dorobku tych, którzy byli przed nami, ponieważ to właśnie spoglądając w przeszłość, buduje się przyszłość. Jednocześnie zwrócił uwagę, że technologia nigdy nie powinna być oddzielana od ludzkiej pasji i inteligencji, zwłaszcza gdy mowa o fotografii i obrazie.

„Ważne jest, aby nasz dom i całe nasze doświadczenie były zintegrowane, tak abyśmy potrafili dostrzec piękno płynące z dotrzymywania kroku naszym czasom” – podsumował prefekt.