Reklama

Niedziela Sandomierska

Jubileuszowe inicjatywy

Starodruk z superekslibrisem pochodzący z księgozbioru Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu

Archiwum biblioteki

Starodruk z superekslibrisem pochodzący z księgozbioru Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu

Biblioteka Diecezjalna w Sandomierzu w minionym roku obchodziła jubileusz 200-lecia swojego istnienia. I choć książnica ta powołana została do życia dopiero 1 stycznia 2007 r., to jednak należy pamiętać, iż utworzona została w głównej mierze z biblioteki sandomierskiego seminarium, a ta swoimi początkami sięga roku 1820.

Dzięki staraniom bp. Adama Prospera Burzyńskiego w Sandomierzu działalność rozpoczęła uczelnia, której celem było kształcenie przyszłych kapłanów. Wspomniany jubileusz stał się dobrą okazją ku podjęciu kilku inicjatyw o charakterze naukowo-kulturalnym, m.in. zainicjowano serię wydawniczą Prace Biblioteki Diecezjalnej w Sandomierzu, w ramach której ukazały się dwie pozycje książkowe: „Bp Marian Ryx (1853-1930). Ordynariusz Sandomierski” oraz „Osobliwości kuchni klasztornej i seminaryjnej”.

Przygotowano też okolicznościową wystawę w seminarium oraz zapewniono dostęp zdalny do kilkuset kolejnych książek i archiwaliów (bc.bdsandomierz.pl oraz polona.pl) – w ramach hasła: „200 nowych publikacji na 200-lecie biblioteki”. Jednocześnie dzięki znacznej pomocy instytucji państwowych przeprowadzano kolejne prace konserwatorskie, których celem było ratowanie najcenniejszych zabytków piśmienniczych.

Po pierwsze – konserwacja

Reklama

W minionym roku Biblioteka Diecezjalna w Sandomierzu zrealizowała trzy projekty: jeden o charakterze stricte konserwatorskim oraz dwa zadania zakładające digitalizację zbiorów wraz z niezbędnymi pracami przygotowawczymi. Pierwsze z nich, w ramach programu Ochrona Zabytków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obejmowało pełną renowację czterech rękopisów, które wytworzone zostały w okresie średniowiecza i nowożytności. Zawierały one m.in.: dzieła św. Alberta Wielkiego ozdobione inicjałami, zbiory medytacji i modlitw z XVII wieku z unikalnymi rysunkami czy rękopiśmienne fragmenty Biblii.

Wszystkie te rękopisy są niezmiernie wartościowe, gdyż mają status archiwaliów i występują tylko w jednym egzemplarzu. W ramach pełnej konserwacji przeprowadzono m.in.: odkażanie i dezynsekcję; czyszczenie bloku, oprawy, obcięć i kolejno wszystkich kart; odkwaszanie; uzupełnienia ubytków; prasowanie kart oraz wykonanie pudeł ochronnych; kwota dofinansowania ministerialnego wyniosła 190000 zł.

Po drugie – cyfryzacja

Kolejne dwa zadania zostały podjęte w ramach programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Pierwsze polegało na konserwacji zachowawczej, opracowaniu i udostępnieniu 37 zabytkowych woluminów. Były to druki z superexlibrisami, czyli znakami własnościowymi, znajdującymi się na oprawie. Książki te trafiły do seminaryjnej książnicy w XIX wieku z bibliotek skasowanych klasztorów: sandomierskich dominikanów oraz filipinów ze Studzianny.

Reklama

Wśród nich odnajdujemy pozycje, które znajdowały się m.in. w prywatnych bibliotekach Andrzeja Kucharskiego, profesora Akademii Krakowskiej, czy Teofila Szemberga, znanego dyplomaty i bibliofila. Starodruki te to pięknie wydane wielotomowe wydawnictwa, oprawione w skóry i pergamin. Oprócz znaków herbowych posiadają one zapisy i pieczątki proweniencyjne, naklejki oraz oznaczenia własnościowe na grzbietach.

W ramach tego zadania wykonano najpierw niezbędne prace przygotowawcze, tj. konserwację zachowawczą. Polegała ona na dezynfekcji i dezynsekcji, czyszczeniu karta po karcie, naprawie uszkodzeń mechanicznych oraz przeprowadzeniu zabiegów pielęgnacyjnych i profilaktycznych. Następnie przystąpiono do głównej części projektu – digitalizacji, importu plików do repozytorium i publikacji ich w serwisie Polona. Dodatkowo opracowano rekordy bibliograficzne do Nukatu, czyli centralnego katalogu bibliotek polskich. Dofinansowanie ministerialne tegoż zadania wyniosło 250000 zł.

Drugie z zadań zrealizowanych w ramach Społecznej Odpowiedzialności Nauki posiadało podobny charakter, polegający na konserwacji zachowawczej, opracowaniu i udostępnieniu zbiorów. Obejmowało jednak inną część zasobu bibliotecznego, tj. 70 woluminów z zabytkowego księgozbioru Kapituły Kolegiackiej i Katedralnej w Sandomierzu. Książki te pochodziły z okresu nowożytności i obejmowały kilka dziedzin naukowych: teologię, filozofię, historię, matematykę oraz językoznawstwo. Zostało ono dofinansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotą 224734 zł.

Dzięki wspomnianym powyżej dwóm zadaniom w internecie można odnaleźć ponad sto kolejnych książek, które pochodzą z zasobu Biblioteki Diecezjalnej w Sandomierzu.

Porządkowanie zasobów

Dodatkowo Archiwum Diecezji Sandomierskiej, które ściśle współpracuje z Biblioteką Diecezjalną, m.in. poprzez jedną siedzibę i kierownictwo, w minionym roku uporządkowało i opracowało merytorycznie kolejny fragment swojego zasobu. Prace te zostały przeprowadzone w ramach zadania publicznego „Wspieranie działań archiwalnych 2020” Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.

Wybrana część zasobu obejmowała akta dotyczące m.in. spraw szkolno-katechetycznych, kongregacji, wizytacji czy zakonów. Łącznie opracowano i przygotowano do udostępnienia ponad 1500 jednostek archiwalnych.

Inwentarz wspomnianych materiałów źródłowych można odnaleźć na stronie internetowej Archiwum Diecezji Sandomierskiej: www.bdsandomierz.pl/archiwum.html oraz w serwisie: szukajwarchiwach.pl . Zadanie to zostało dofinansowane przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych kwotą 33080 zł.

2021-01-05 11:50

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Biblioteczne skarby

Najcenniejsze zbiory są w specjalnym magazynie

Ks. W. Kania

Najcenniejsze zbiory są w specjalnym magazynie

Historia Sandomierskiej Biblioteki Diecezjalnej sięga początków utworzenia seminarium duchownego w Sandomierzu. Przez ten czas w jej zbiorach zgromadzono bardzo wiele cennych dzieł.

Więcej ...

Jasna Góra: rozpoczęła się 37. Ogólnopolska Pielgrzymka Małżeństw i Rodzin

2021-09-25 18:46
Plakat zapraszający na dzień skupienia dla małżeństw.

Salwatorianie Cygański Las

Plakat zapraszający na dzień skupienia dla małżeństw.

Konieczna jest promocja wartości małżeństwa i rodziny - mówił na Jasnej Górze na rozpoczęcie Pielgrzymki Małżeństw i Rodzin bp Wiesław Śmigiel. Przewodniczący Rady ds. Rodziny KEP w homilii zwrócił uwagę na potrzebę troski o starszych, która jest „dialogiem z własnymi korzeniami”, a zadaniem seniorów jest szeroko rozumiana posługa katechetyczna w rodzinie oraz parafii. Dwudniowa 37. Ogólnopolska Pielgrzymka Małżeństw i Rodzin odbywa się pod hasłem: „Pójdźcie do Józefa” i stanowi centralne obchody w Polsce Roku św. Józefa i Roku Rodziny Amoris Laetitia.

Więcej ...

Łódź: jubileusz Służby Zdrowia w 100 –lecie Diecezji Łódzkiej

2021-09-26 09:00

ks. Paweł Kłys

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Podano datę uroczystości pogrzebowych bp. Edwarda Janiaka

Podano datę uroczystości pogrzebowych bp. Edwarda Janiaka

Papież przyjął na audiencji dwóch Polaków-nuncjuszy

Franciszek

Papież przyjął na audiencji dwóch Polaków-nuncjuszy

Co dosłownie oznacza Ewangelia o kamieniu młyńskim u...

Wiara

Co dosłownie oznacza Ewangelia o kamieniu młyńskim u...

W trosce o zbawienie

W trosce o zbawienie

Na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej odkryto pradziejową...

W wolnej chwili

Na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej odkryto pradziejową...

Episkopat: zmarł biskup senior diecezji kaliskiej Edward...

Polska

Episkopat: zmarł biskup senior diecezji kaliskiej Edward...

Bocelli: film „Fatima” zawiera przesłanie, które...

Wiara

Bocelli: film „Fatima” zawiera przesłanie, które...

Franciszek o Mszy trydenckiej: powrót do prawdziwych...

Franciszek

Franciszek o Mszy trydenckiej: powrót do prawdziwych...

Akt oskarżenia za znieważenie wizerunku Matki Boskiej

Polska

Akt oskarżenia za znieważenie wizerunku Matki Boskiej