Reklama

Wiadomości

Zmień sposób myślenia, nie marnuj jedzenia. Światowy Dzień Świadomości Strat i Marnowania Żywności

Karol Porwich/Niedziela

29 września obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Strat i Marnowania Żywności ustanowiony przez ONZ w 2019 r. Marnowanie żywności to rosnący globalny problem, któremu stara się przeciwdziałać Caritas w Polsce, prowadząc z partnerami kampanię uświadamiającą oraz zachęcając sklepy spożywcze, hurtownie i magazyny do włączania się w program Spiżarnia Caritas.

Każdego dnia na świecie w śmietnikach ląduje zmarnowana żywność, do produkcji której trzeba było wykorzystać określone ilości wody i energii i która generuje ogromne ilości CO2. Problem jest tak poważny, że domaga się szeroko zakrojonych kampanii uświadamiających oraz konkretnych rozwiązań. W naszym kraju podejmuje się ich m.in. Caritas, mając na uwadze nie tylko aspekt środowiskowy, ale także aspekt ubóstwa.

Marnowanie problemem etycznym

Liczby są przerażające – rocznie marnowanych jest na świecie 1,3 miliarda ton żywności zdatnej do spożycia (to jedna trzecia żywności wyprodukowanej), podczas gdy 868 milionów ludzi cierpi głód. Zmarnowana żywność pozwoliłaby nakarmić aż 2 mld osób. Gdybyśmy zatem przekazali tylko połowę marnowanej żywności potrzebującym, zlikwidowalibyśmy problem głodu na świecie. Jak zauważa papież Franciszek, problem nabiera głębokiego wymiaru etycznego i moralnego, dlatego obniżenie o połowę skali marnotrawstwa żywności do roku 2030 znalazło się wśród 17 najważniejszych Celów Zrównoważonego Rozwoju wyznaczonych przez ONZ. Podjęte działania zmierzają z jednej strony do wprowadzenia regulacji prawnych ograniczających marnowanie żywności, z drugiej zaś do szerokiej promocji postaw społecznych i konsumenckich w duchu zero waste.

Jak działa Spiżarnia Caritas

W wyznaczone przez ONZ cele wpisują się działania Caritas Polska, która od lat organizuje kampanie mające na celu przeciwdziałanie marnowaniu żywności oraz pokazujące, jak być odpowiedzialnym za środowisko. Korzysta też z już wprowadzonych regulacji prawnych dotyczących wielkopowierzchniowych sklepów i hurtowni prowadząc razem z Caritas diecezjalnymi ogólnopolski program Spiżarnia Caritas.

Program polega na odbieraniu i dystrybucji pełnowartościowych produktów żywnościowych wycofanych ze sprzedaży. Głównie są to produkty chłodnicze z krótkim terminem przydatności do spożycia, w tym mięso, ryby i nabiał, pieczywo oraz warzywa i owoce. Wykorzystywana jest także żywność o przedłużonym terminie ważności, pochodząca z cyklicznych, ogólnopolskich zbiórek organizowanych w sklepach przez Caritas w ramach akcji Tak! Pomagam. Sprawne funkcjonowanie programu jest możliwe dzięki wolontariuszom, którzy odbierają żywność ze sklepów i hurtowni, z którymi Caritas nawiązała współpracę. Zwykle na odbiór i przekazanie żywności mają oni tylko dobę. W tym czasie muszą żywność posortować, przepakować w paczki i rozdać potrzebującym albo przekazać ją do jadłodajni, punktów wydawania żywności i ośrodków pomocy, gdzie zostaną ugotowane z nich posiłki.

Reklama

— W praktyce realizacja programu wymaga wcześniejszego zaplanowania działań, pozyskania kontaktów do poszczególnych osób i sprawnej organizacji. Logistyka odbioru i dystrybucji wiąże się ze stałym zaangażowaniem w godzinach wieczornych, wykorzystaniem samochodów, chłodni do przechowywania produktów spożywczych oraz specjalistycznych miejsc wydawania żywności, gdzie można gotować np. gorące posiłki — mówi Magdalena Masiak, koordynator programu Spiżarnia Caritas.

Ratowanie żywności w liczbach

W minionym roku program Spiżarni Caritas realizowany był przez 45 Caritas diecezjalnych i organizacji pożytku publicznego, w których działało 1600 wolontariuszy. Cykliczne wsparcie żywnościowe w postaci paczek i posiłków uzyskało ponad 60 000 osób. Wśród beneficjentów są seniorzy, osoby mieszkające samodzielnie, bezdomni i rodziny, których dochód miesięczny jest bardzo niski. Program Spiżarnia Caritas w ubiegłym roku realizowany był w ok. 1350 sklepach oraz 18 hurtowniach i 22 magazynach różnych sieci. W 2021 roku sprzedawcy przekazali w sumie ponad 7 tys. ton żywności o wartości ponad 88 mln zł.

Partnerami programu Spiżarni Caritas są sieci sklepów Jeronimo Martins (Biedronka), Carrefour, Kaufland, Aldi, Eurocash, Schiver i Rella (Bi1, Auchan), Netto, SPAR, Lidl oraz Selgros. Partnerzy realizują razem z Caritas kampanie edukacyjne i współpracują zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, która została wprowadzona w lipcu 2019 roku.

Reklama

To wciąż za mało

Z badań przeprowadzonych w ramach PROM (Program Racjonalizacji i Ograniczenia Marnotrawstwa Żywności) wynika, że rocznie w handlu marnowanych jest w Polsce niemal 337 tys. ton żywności. Z kolei według informacji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w 2020 r. w ramach ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności organizacje pozarządowe (w tym także Caritas) dostały od sprzedawców w sumie nieco ponad 18,5 tys. ton produktów spożywczych.

– To oznacza, że w ubiegłym roku organizacje te otrzymały ok. 5,5% żywności marnowanej w handlu i ok. 0,4% całej żywności marnowanej w Polsce (blisko 5 mln ton). To wciąż za mało w stosunku do potrzeb i możliwości pomocowych, jakie mamy. Dane te wyraźnie pokazują, że przepisy mające zapobiegać marnowaniu żywności powinny objąć znacznie więcej beneficjentów i dotyczyć szerszego kręgu sprzedawców żywności – podkreśla Magdalena Masiak.

Mat.prasowy Caritas

Zachęta do zmian

Produkcja żywności stanowi obciążenie dla środowiska poprzez zużycie wody i energii, ale także przez emisję gazów cieplarnianych. Ponad 20% emitowanych gazów cieplarnianych pochodzi z produkcji, przetwarzania oraz transportu żywności. Przy czym odpady żywnościowe odpowiadają za około 8-10% światowej emisji gazów cieplarnianych. A trzeba pamiętać, że powstający w czasie psucia się żywności metan jest prawie dwudziestokrotnie bardziej niebezpieczny niż CO2.

Na szczęście, jak wynika z raportu Capgemini Polska „Food Waste Report 2022”, konsumenci są coraz bardziej świadomi problemu i chętni do zmian. Jeszcze niedawno, bo przed pandemią, jedynie 33% badanych wiedziało o zagrożeniach wiążących się z marnotrawstwem żywności, a dziś to aż 72%! Ponadto 62% konsumentów twierdzi, że zdaje sobie sprawę z tzw. towarzyszącego marnotrawstwa zasobów w produkcji żywności. Motorem, który te zmiany napędza, jest z jednej strony domowa ekonomia, która skłania ludzi do oszczędności, a z drugiej świadomość skali problemu. Temu drugiemu służą niewątpliwie akcje i kampanie organizowane przez Caritas Polska i sieci handlowe. Wspierane są one oryginalną grafiką i nośnymi hasłami zachęcając do rozważnego kupowania produktów spożywczych i odpowiedzialnego gospodarowania zakupioną żywnością.

Materiał opracowano na podstawie: wyników badań IOŚ-PIB i SGGW w ramach projektu PROM, raportów Capgemini, IOŚ, NIK i Polskiego Instytutu Ekonomicznego

2022-09-28 20:01

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Dzieci w „strajku żywności”

Korowód dziecięcy przeszedł ul. Sienkiewicza

T. D.

Korowód dziecięcy przeszedł ul. Sienkiewicza

Więcej ...

Co naprawdę świętujemy?

adobe.stock.pl

W Boże Narodzenie warto odpowiedzieć sobie na kilka ważnych pytań: Dlaczego Syn Boży stał się człowiekiem? Po co nastąpiło Wcielenie? Po co żłóbek i kolędy? Po co przygotowania i karp, i choinki?

Więcej ...

Młodzi o polskości - zbliża się Kongres Młodzieży Polonijnej

2022-11-29 15:10

Karol Porwich/Niedziela

Kongres Młodzieży Polonijnej odbędzie się 3 grudnia w formie online pod hasłem: „Bóg, Honor, Ojczyzna. Czy polskość ma sens?”. Wezmą w nim udział młodzi ludzie mieszkający poza granicami kraju, m.in. z Niemiec, Francji, Grecji, Norwegii, Australii i USA.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Symbole i zwyczaje Adwentu

Wiara

Symbole i zwyczaje Adwentu

Rosja oburzona słowami papieża o okrucieństwie jej wojsk...

Franciszek

Rosja oburzona słowami papieża o okrucieństwie jej wojsk...

Naprawdę cudowny

Wiara

Naprawdę cudowny

Kongres Pedagogiki Chrześcijańskiej

Wiadomości

Kongres Pedagogiki Chrześcijańskiej

Zmarł ks. Marcin Modrzejewski, miał 33 lata

Niedziela Lubelska

Zmarł ks. Marcin Modrzejewski, miał 33 lata

Bachledówka: górale pożegnali ojca Stanisława Jarosza,...

Kościół

Bachledówka: górale pożegnali ojca Stanisława Jarosza,...

Nowy sługa Boży – br. Kalikst Kłoczko

Polska

Nowy sługa Boży – br. Kalikst Kłoczko

MŚ 2022 - skandynawskie media: szalony Szczęsny i łzy...

Sport

MŚ 2022 - skandynawskie media: szalony Szczęsny i łzy...

Dwa paradoksy Adwentu

Rok liturgiczny

Dwa paradoksy Adwentu