Reklama

marina_foteeva – stock.adobe.com

Boże Narodzenie i pszczoły

2019-01-02 12:59

Justyna Wołoszka
Edycja szczecińsko-kamieńska 1/2019, str. VIII

W przedstawieniach narodzin Jezusa głównym punktem odniesienia są Ewangelia wg św. Mateusza i św. Łukasza i to pomimo skromności dostarczanych przez te źródła informacji. Znana jest każdemu z nas scena Bożego Narodzenia, w której dominuje żłóbek z Dzieciątkiem, Matka Boża, Józef, wół i osioł, pasterze, Mędrcy ze Wschodu. Możemy spotkać się jednak i z takimi wyobrażeniami narodzin Chrystusa, którym towarzyszą ilustracje ukazujące pszczele roje czy ule z latającymi wokół nich pszczołami. Powstaje pytanie: Jak należy rozumieć obecność pszczół w scenach Bożego Narodzenia?

W okresie średniowiecza wielu pisarzy wychwalało partenogenetyczną cechę pszczół, która pozwala im wydawać potomstwo bez udziału czynnika męskiego. Wierzono też, że pszczoły zbierają swoje potomstwo z kwiatów. Były one symbolem niewinności, dziewictwa i uchodziły za coś świętego. Tak pisał o tym św. Ambroży: „Ich pochodzenie jest wspólne, wspólna też dziewicza nieskazitelność ciała i czas rodzenia, gdyż nie ma między nimi żadnej cielesnej łączności. Nie podnieca ich żądza, nie czują cierpień przy rodzeniu, a wydają nagle niezliczony rój swoich dzieci. Z listków z ziela zbierają ustami swoje młode”. Z tego powodu owad ten stał się symbolem dziewictwa Najświętszej Maryi Panny.

Zrodziło się przekonanie, że podobnie jak pszczoły dzięki ruchom warg stają się matkami, tak Jezus jako Słowo-Mądrość wyszedł z ust Boga Ojca: „Jam wyszła z ust Najwyższego” (Syr 24,5). Jak matka pszczoła nie znająca żądzy cielesnej wyprodukowała wosk, tak Najświętsza Maryja Panna, niczym miód w wosku, wydała w ciele na świat Boga, nie tracąc swego dziewictwa. Wosk wskazywał na ciało Chrystusa, które powstało nie z krwi ani pożądliwości cielesnej (J 1,13), lecz z nienaruszonego dziewictwa Maryi i z Boga. W jednym z liturgicznych traktatów średniowiecznych znajdujemy następujące wyjaśnienie: „Wosk oznacza człowieczeństwo [Chrystusa] , bo jak powiada św. Grzegorz: «Miód w wosku to Boskość w człowieczeństwie». Pszczoła bowiem, która wytwarza wosk z miodem, nie kieruje się żądzą, podobnie i błogosławiona Dziewica poczęła bez męskiego nasienia Tego, który jest Bogiem i Człowiekiem”.

Reklama

Również Exultet, hymn śpiewany na pochwałę paschalnej świecy – symbolu Chrystusa, w swojej starszej wersji zawierał następującą pochwałę pszczoły: „O ty, prawdziwie błogosławiona i cudowna pszczoło! Twój ród nie został zbrukany przez ludzki gatunek, nie skażony wskutek rozmnożenia! Wasza nieskalaność nie została wam odebrana przez wasze potomstwo! Tak też Najświętsza Maryja jako dziewica poczęła, jako dziewica porodziła i po wydaniu Syna na świat dziewicą pozostała”.

Dziewicze poczęcie Maryi porównywano do dziewiczego zapładniania pszczół przez brzęczenie ich królowej: „O Pani moja, Dziewico Maryjo, (…) która urodziłaś Słowo bez nasienia męskiego, co podobne było narodzinom pszczoły z komórki, miejsca powstania czystego miodu. Albowiem narodziny czerwia [pszczoły] z komórki dokonują się dzięki brzęczeniu pszczół, a czysty miód również czerpiemy z komórki. Narodziny Słowa dokonały się podobnie, albowiem Gabriel rzekł i Słowo Ojca rozbrzmiało w Twoim uchu przez usta anioła Gabriela, a przez to stałaś się podobną komórce; albowiem poczęłaś słysząc Słowo, a zamiast skrzydeł pszczół ocieniły cię skrzydła Ducha Świętego, a zamiast czystego miodu, który pszczoła przygotowuje, zbierając pyłek kwiatów, wylano na Ciebie syrop proroctwa, który zebrano z kwiatów słowa świętych proroków” („Harfa Maryi” – etiopskie oficjum maryjne).

Pewną ciekawostką jest fakt, że w polskiej tradycji ludowej sądzono, że pszczoły mają Boskie pochodzenie. W okolicach Kielc istniało przekonanie, że w dzień Bożego Narodzenia należy udać się do pasieki, chuchnąć w otwór ula i pozdrowić pszczoły słowami: „Chrystus się nam narodził”.

Tagi:
Boże Narodzenie pszczoła

Wybrane dla Ciebie

Reklama

Najpopularniejsze

Proobronni

Proobronni

Rycerze Kolumba w obronie rodziny

Rycerze Kolumba w obronie rodziny

Szkoły Papieskie na Jasnej Górze

Szkoły Papieskie na Jasnej Górze

Katechezy z Janem Pawłem II

Katechezy z Janem Pawłem II

Komentarz dnia

Komentarz dnia

Przegląd prasy

Przegląd prasy

Odpust ku czci św. Jadwigi na wrocławskim Kozanowie

Odpust ku czci św. Jadwigi na wrocławskim Kozanowie

Bp Przybylski w DA Emaus: Twoja wiara może cię uzdrowić

Bp Przybylski w DA Emaus: Twoja wiara może cię uzdrowić

Święto Patronki śląskiej ziemi

Święto Patronki śląskiej ziemi

Najnowsze

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem