Działają w oparciu o własny regulamin, zgodnie z ustaleniami zawartymi w statucie szkoły. Szkolne koła włączają się w ogólną działalność prowadzoną przez Caritas, dlatego ich funkcjonowanie musi być ściśle związane i realizowane pod opieką Caritas. Opiekę nad kołem sprawuje nauczyciel szkoły, w której koło zostało powołane i który został zaakceptowany przez dyrektora szkoły i dyrektora Caritas.
Członkiem koła może być każdy uczeń, który włączy się w pracę i wyrazi chęć uczestnictwa, przez akceptację i wypełnianie obowiązków wynikających z regulaminu. W pracę koła włączają się uczniowie na zasadzie wolontariatu. „Działalność koła przybiera formę zadań cyklicznych, corocznych oraz pojedynczych inicjatyw, które są odpowiedzią na aktualne potrzeby najbliższego środowiska, w którym przebywają uczniowie. Wśród zadań określonych regulaminem poza pogłębianiem życia religijnego, duchowego są zawarte jeszcze takie zadania jak: uwrażliwianie na różne obszary ludzkiej biedy i popularyzowanie czynnej miłości bliźniego; stwarzanie atmosfery mobilizującej do samowychowania i pracy nad sobą, sprzyjającej wszechstronnemu rozwojowi młodego człowieka; troska o zdobywanie wiedzy oraz podnoszenie kwalifikacji do niesienia pomocy innym; rozeznawanie konkretnych potrzeb w najbliższym środowisku, czyli w szkole, domu, sąsiedztwie oraz organizowanie pomocy, współpraca z Caritas oraz innymi organizacjami” - wyjaśnia ks. prał. Stefan Wyporski, dyrektor Caritas Diecezji Sosnowieckiej.

Wyczuleni na biedę

Pierwszym celem pracy członków koła jest poszukiwanie osób potrzebujących pomocy. Uczą się tu dostrzegać, rozpoznawać różne potrzeby społeczne, zaczynając od terenu najbliższego sobie, czyli własnej szkoły, wśród rówieśników, następnie w środowisku lokalnym, czyli osiedlu, dzielnicy. Na kolejnych spotkaniach dzielą się informacjami o zauważonych problemach, oceniają je oraz szukają pomysłów na ich rozwiązanie. Budują wspólny plan działania, zastanawiają się, co i jak można zrobić. Sami wychodzą z pomysłami na pozyskiwanie niezbędnych funduszy.

Obszar pomocy

Członkowie koła organizują różne formy pomocy. Do takich inicjatyw należą zbiórki odzieży, przyborów szkolnych oraz żywności. Innym pomysłem na pozyskiwanie funduszy przez członków koła jest samodzielne wykonywanie różnorodnych pamiątek, wyrobów artystycznych, które są następnie sprzedawane na aukcjach. Rozprowadzają także kartki świąteczne, znicze lub świece. Prowadzą kwesty na terenie szkoły lub przy kościołach. Zebrane pieniądze są przeznaczane na aktualne potrzeby dzieci szkolnych. Najczęściej są to paczki dla uczniów, ale pozwalają one i na zakup np. biletów miesięcznych dla dzieci dojeżdżających do szkół, dopłatę do obiadów czy też teatru, kina, dofinansowanie wycieczek szkolnych. Koła pomagają również organizować letni i zimowy wypoczynek dla dzieci. Jedną z form zbierania funduszy przez koła, szczególnie w okresach przedświątecznych, są akcje pakowania zakupów w hipermarketach. Szkolne Koło Caritas prowadzi również akcję „pogotowie naukowe”, która polega na udzielaniu korepetycji, na pomocy w nauce innym uczniom szkoły, słabszym lub mającym opóźnienia z powodu choroby.
Z zadań corocznych realizowanych przez Szkolne Koła Caritas na uwagę zasługuje udział w Wigilii dla bezdomnych. Wigilia jest organizowana przez Caritas Diecezji Sosnowieckiej w przededniu świąt Bożego Narodzenia. Członkowie koła pomagają w jej przygotowaniu, a udział w Wigilii pozwala im poznać bliżej osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, dla wielu z nich jest to pierwszy kontakt z bezdomnymi. Do cyklicznych zadań kół należy także włączanie się w organizowaną przez Caritas akcję - Jałmużna Wielkopostna. Młodzi ludzie rezygnują w tym okresie z drobnych przyjemności i gromadzą w skarbonkach własne oszczędności przez okres 40 dni poprzedzających święta wielkanocne.

Z otwartymi dłońmi

Uczniowie należący do Szkolnego Koła Caritas aktywnie angażują się również w pracę świetlic środowiskowych i socjoterapeutycznych. Polega to głównie na pomocy w nauce, wspólnej zabawie, odwiedzaniu chorych kolegów i organizowaniu czasu wolnego dla dzieci pochodzących z rodzin dysfunkcyjnych.
Podczas Tygodnia Miłosierdzia członkowie koła wraz z opiekunami prowadzą specjalne lekcje na temat: „Pomagać czy nie pomagać?”. Celem tych zajęć jest budzenie wrażliwości u dzieci i młodzieży na trudne sytuacje ludzi potrzebujących, szerzenie idei wolontariatu. Członkowie koła współpracują także z domem dziecka, gdzie opiekują się najmłodszymi dziećmi.
Ważnym elementem działalności Szkolnego Koła Caritas jest pomoc świadczona osobom starszym, samotnym lub niepełnosprawnym. Polega ona na robieniu zakupów, sprzątaniu, ale przede wszystkim na odwiedzaniu tych osób i rozmowie z nimi.

Wyobraźnia miłosierdzia

„Działalność Szkolnych Kół Caritas stanowi ważny element uspołeczniana dziecka poprzez otwarcie na drugiego człowieka i uwrażliwienie na potrzeby innych, na ich cierpienie, na możliwości zmiany zaistniałych sytuacji. Kształtuje umiejętność zespołowego działania, zaangażowania we wspólnej pracy na rzecz innego człowieka. Wspólne działania budują i umacniają wzajemne więzi oparte na życzliwości, zaufaniu i przyjaźni, co prowadzi do odkrywania wyobraźni miłosierdzia” - wyjaśnia ks. Wyporski.
Uczestnictwo w działaniach Szkolnych Kół Caritas wychowuje do troski o dobro innych ludzi, czyli do jednego z podstawowych zachowań prospołecznych człowieka jakim jest altruizm. Wyzwalana w nich troska powinna być bezinteresowna i dobrowolna. Staje się to jednym z możliwych sposobów nabywania przez młodych ludzi stałej skłonności i sprawności woli w czynieniu dobra. Wykształcenie tej skłonności, tj. cnoty jest podstawowym działaniem wychowawczym pedagogów i rodziców.