Mowa, oczywiście, o powstałym w 1900 r. dziele „Bitwa pod piramidami”. Obraz mimo upływu lat nadal wywiera ogromne wrażenie na widzach, pobudzając nie tylko ich „estetyczne synapsy”, ale i zmuszając do głębszej refleksji nad dziejami okresu, który został przedstawiony na płótnie i tego, jak wpłynął Napoleon na ukształtowanie się świata. Malowidło Kossaka intryguje nie tylko widzów, ale i ekspertów, od dawna jest obiektem wnikliwych analiz wielu badaczy. Bank Pekao S.A. zaprasza do obejrzenia krótkiego filmu pt. „Okiem liryka”, który przybliża fascynującą historię tego monumentalnego płótna.

Przemówić do zbiorowej wyobraźni

Wojciech Kossak zdobył sławę jako niezrównany malarz obrazów przedstawiających sceny historyczne i batalistyczne. Dzieła te z racji na ich artystyczny kunszt, jak również mistrzowski dobór treści, szybko skradły serca widzów. Jednym z takich obrazów, który od samego powstania stał się głośnym dziełem, jest „Bitwa pod piramidami”. Obraz ten był po „Bitwie pod Racławicami” oraz „Panoramie Berezyńskiej” (stworzonej wspólnie z Julianem Fałatem), trzecią w kolejności panoramą malarską, która wyszła spod ręki Kossaka – jeszcze przed swoim powstaniem wywołała niemały zamęt w kręgach pruskich zaborców, którzy obawiali się patriotycznych – polskich – odniesień w zamiarowanym przez Kossaka monumentalnym projekcie malarskim. Strach zaborców był uzasadniony, wszak panoramy malarskie cieszyły się w ówczesnej Europie ogromnym zainteresowaniem, pokazywane w dużych miastach przyciągały tłumy zwiedzających, kształtując ich ogląd dawnych, jak i obecnych spraw. Panoramy były czymś w rodzaju kina trójwymiarowego na długo przed jego powstaniem, wszak wpływały na wiele zmysłów widza, a specjalne budynki, w których były eksponowane (rotundy) i towarzysząca ekspozycji scenografia podkreślały iluzję głębi.

Armando Alvarado

Tajemnice „Bitwy pod piramidami”

Wspomniany obraz Kossaka odnosi się do wydarzeń z kampanii napoleońskiej w Egipcie, którą francuski mistrz strategii poprowadził w latach 1798 – 1801. To, co jako pierwsze rzuca się w oczy gdy, patrzy się na obraz Kossaka to wszechobecny dynamizm. Efekt ten malarz osiągnął poprzez wirtuozyjne oddanie ruchu w sylwetkach rozpędzonych koni oraz tumanów unoszącego się pustynnego kurzu. Wykreowana przez niego scena wpływa na wyobraźnię widza i pozwala mu poczuć się tak, jakby znajdował się w centrum bitewnego zamętu, jakby kurz unoszący się spod końskich kopyt wciskał się do ust i oczu. Ten realizm nie jest jedynym atutem dzieła Kossaka. Jak zauważa Marta Szygenda, Dyrektor Departamentu Marketingu w Banku Pekao S.A.: – Obraz „Bitwa pod piramidami” kryje w sobie niezwykłą historię, która stanowi ciekawą lekcję dla widzów. Bank Pekao S.A. jest posiadaczem jednego z fragmentów tego wyjątkowego dzieła. Nasz obraz był eksponowany na wystawie „Koloryt rozmaitości” w Pałacu Czapskich w Warszawie wiosną ubiegłego roku. Jego walory artystyczne i niezwykła opowieść za nim stojąca skłoniły nas do podjęcia dalszych kroków w celu popularyzacji tego dzieła. Postanowiliśmy bowiem zrealizować film poświęcony jego historii. W ten sposób chcemy przybliżyć i dzielić się z szerokim gronem odbiorców naszym zbiorem dzieł sztuki.

Wspomniany film w sposób pełny i ciekawy ukazuje intrygującą historię monumentalnego malowidła Kossaka, podzielonego niegdyś przez artystę na fragmenty, które obecnie znajdują się w różnych zbiorach. Posiadaczem jednego z obrazów składających się na panoramę „Bitwa pod piramidami” jest Bank Pekao S.A. Kolejną część panoramy możemy odnaleźć m.in. w Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej w Górkach Wielkich (ten obraz został zakupiony przez bratanicę Wojciecha Kossaka w 1936 r.). Twórcy filmu m.in. porównują te dwa obrazy, a z narracji eksperta wyłania się liryczna opowieść o malarskiej wirtuozerii Kossaka i opowieść o tajemnicach tego dzieła.

Kamerą i pędzlem

Bank Pekao konsekwentnie popularyzuje sztukę, temu służy m.in. sięgnięcie po „żywy obraz” – filmy. Dzięki wsparciu banku powstał cykl filmów przybliżających polską twórczość malarską, których ostatnią odsłoną jest wspomniany film ukazujący tajemnice „Bitwy pod piramidami”. Wszystkie te filmy powstały we współpracy z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Pierwszy z nich pt. „Wyspiański w Londynie” skupia się na opowieści o wystawie „Młoda Polska: Ruch Odrodzenia Sztuki i Rzemiosł, 1890–1918”, na której zaprezentowano „Bratki” Stanisława Wyspiańskiego, należące do banku. W grudniu 2023 r., bank wyprodukował film o niezwykle utalentowanym artyście z okresu Młodej Polski – Józefie Mehofferze. W styczniu 2024 r. powstała kolejna produkcja, tym razem przenosząca widzów do malowniczego świata współczesnego artysty, Franciszka Maśluszczaka.

Sztuka na wyciągnięcie ręki

Bank Pekao od lat pełni funkcję mecenasa sztuki, w swojej kolekcji posiada już prawie 1000 dzieł. Każdy z miłośników sztuki może część tych pokaźnych zasobów podziwiać w wirtualnej Galerii Sztuki Banku Pekao S.A.. Znajdują się w niej dzieła klasyków, takich jak: Jan Matejko, Stanisław Wyspiański, Wojciech Kossak, Julian Fałat, Józef Mehoffer czy Zygmunt Waliszewski. Dzieła znajdujące się w kolekcji banku są rozmaite i nie ograniczają się do klasyków, znajdziemy tu także prace takich artystów jak: Tadeusz Dominik, Franciszek Maśluszczak, Henryk Ożóg czy Bożenna Biskupska. Zbiór bankowej kolekcji zawiera również rzeźby oraz elementy sztuki użytkowej z XIX i XX stulecia.