Prelegenci poruszyli ważne i aktualne sprawy, bo przecież słowo towarzyszy każdemu na co dzień i trzeba mieć świadomość odpowiedzialności za wszystkie wypowiedzi. Konferencję otworzył o. Tadeusz Rydzyk, założyciel WSKSiM, nawiązując do wydanego tego dnia orędzia Benedykta XVI na 43. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu. Pierwszym punktem programu sympozjum „Oblicza słowa” był panel zatytułowany „Mity i manipulacje w przekazach informacyjnych o «in vitro»” z udziałem abp. Henryka Hosera, przewodniczącego Zespołu Ekspertów Konferencji Episkopatu Polski ds. Bioetycznych, członków tego gremium ks. prof. dr. hab. Franciszka Longchamps de Bérier, kierownika Zakładu Prawa Rzymskiego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, lekarza medycyny Macieja Barczentewicza, prezesa Fundacji Instytutu Leczenia Niepłodności Małżeńskiej im. Jana Pawła II w Lublinie. Spotkanie panelowe poprowadził o. dr Krzysztof Bieliński, rektor WSKSiM.

Nowa globalizująca etyka

Abp Henryk Hoser zwrócił uwagę, że na naszych oczach powstaje nowa światowa, globalizująca etyka, która nie jest etyką pojawiającą się spontanicznie. - To są procesy sterowane z dużym nakładem sił i środków, które są przedstawiane jako spontaniczne ewolucje czy mutacje kultury, obyczajów, zachowań ludzkich - mówił abp Hoser. Podkreślił również, że nie ma dnia, aby w mediach nie pojawiały się przekazy mówiące o tematyce związanej z reprodukcją „in vitro”. Biotechnologia - jak zaznaczył - dotyka problemów wielospecjalistycznych, co utrudnia debatę. - Uderza w niej jej cząstkowość, aspektowość i brak pryncypiów, które Kościół próbuje uświadomić w dialogu. Następuje polaryzacja stanowisk. Naszej etyce racjonalnej, którą wywodzimy z samego pojęcia bytu ludzkiego i definicji człowieka, przeciwstawia się etykę sentymentów - podkreślił. - Jest bardzo trudno dyskutować z etyką sentymentów, gdzie uczucia, pragnienia, marzenia domagają się natychmiastowego spełnienia i gdzie racjonalne argumenty po prostu nie trafiają. Nie możemy ulegać tej etyce, bo ona jest wewnętrznie niespójna, kapryśna i w końcu obraca się przeciwko człowiekowi, dobro indywidualne jest postawione ponad dobrem innych osób, które wchodzą w krąg rozwiązań, które są implikowane w tak tworzoną sytuację - dodał Pasterz Kościoła warszawsko-praskiego.
Paneliści zwrócili uwagę, że informacjom medialnym na temat życia czy metody zapłodnienia pozaustrojowego towarzyszy proces dezinformacji. - Podaje się fakty dotyczące samej metody zapłodnienia pozaustrojowego często w sposób nieprawdziwy, nakierowany, manipulowany i opinię publiczną wprowadza się w błąd. Warto sięgać do informacji sprawdzonych, zweryfikowanych. Wprowadza się argumentację, która jest bardzo indywidualistyczna i subiektywna, a więc mówi się o prawie do dziecka, pomijając prawa samego dziecka. To jest bardzo istotny moment całej debaty - mówił abp Henryk Hoser. - Prawda o życiu nie podlega dyskusji, życie zaczyna się od poczęcia i wszystko, co się dzieje po tym momencie, jest manipulowaniem, niszczeniem, czymś wymierzonym przeciw życiu człowieka. Na to się nie można zgodzić. I dlatego ten zdecydowany sprzeciw Kościoła - mówił z kolei dr Maciej Barczentewicz. Ks. prof. dr hab. Franciszek Longchamps de Bérier pokazał złożoność problematyki prawnej związanej z ochroną ludzkiego życia. - Najbardziej bolesne jest to, że w tej chwili nie ma żadnych regulacji prawnych wobec całej fali zagrożeń realnych, które istnieją już teraz, a także potencjalnych - mówił Ksiądz Profesor i wymienił m.in. tworzenie hybryd, czyli organizmów tworzonych z ludzkich i zwierzęcych gamet. Ks. prof. Franciszek Longchamps de Bérier jako prawnik zaznaczył, że prawo nie może być niezależne od moralności.

Godnościowa ideologia i propaganda

W drugiej części konferencji prelegenci skupili się na zagadnieniu oblicza słowa. Prof. Krystyna Czuba, kierownik Katedry Pedagogiki Mediów w Instytucie Edukacji Medialnej i Dziennikarstwa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wygłosiła referat na temat odpowiedzialności za słowo w ujęciu Jana Pawła II. Przypomniała papieskie dokumenty, ukazujące, jak ważne jest słowo w każdej rzeczywistości. - Nie ma słowa, które nie byłoby rzeczywistością, nie ma rzeczywistości, której nie można przekazać przez słowa - mówiła prof. Czuba. „Słowo jako nośnik manipulacji” to tytuł referatu bp. Adama Lepy, członka Rady ds. Środków Społecznego Przekazu Konferencji Episkopatu Polski. Ksiądz Biskup zdefiniował manipulację, która bezpośrednio wiąże się z kłamstwem. - Manipulacja to celowe i skryte działanie, przez które narzuca się jednostce czy grupie fałszywy obraz pewnej rzeczywistości - podkreślił. Prelegent omówił techniki manipulacji, m.in.: powtarzanie, przemilczanie, operowanie sformułowaniami eufemistycznymi, wyolbrzymianie. - Najbardziej znaną techniką w manipulowaniu słowem jest powtarzanie. Częste używanie słów, zdań, haseł i sądów ma to do siebie, że z czasem niweluje pewne spory w ich przyjmowaniu, zamazuje różnice w ocenach i sprawia, że człowiek staje się zdolny do zaakceptowania treści wyjątkowo kłamliwych. Wrażliwość człowieka ulega stępieniu mówił bp Lepa.
Prof. dr hab. Bogusław Wolniewicz podjął temat godności w propagandzie politycznej XXI wieku. Wskazał, że słowo „godność” dominuje w mediach, a także w sądach, gdzie wytaczane procesy są traktowane jako sposób dławienia krytyki i wolności słowa. Prelegent zauważył, że obecnie jest lansowana ideologia godnościowa, w której cele deklarowane nie są tożsame z rzeczywistymi. Życie godne rozumie się jako wygodne. - Godnościowa ideologia i propaganda to są nowe szaty komuny - jej mutacja, równie jadowita, jak tamta sprzed pół wieku, ale jeszcze bardziej podstępna. Tamta obiecywała znieść wszelki wyzysk, ta równie kłamliwie - wszelką dyskryminację - mówił prof. Wolniewicz i wskazał na kolejny etap tego procesu - tworzenie nowego godnościowego „dekalogu”. - Całe to megalomaństwo ma jeden prosty cel, sławi się pod niebiosa godność człowieka, ogłasza się go gospodarzem wszechświata, po to, by sam wszedł bez oporu w przygotowane mu po cichu chomąto - ostrzegał prelegent.