Ks. Waldemar Kulbat: - Ksiądz Kanonik jest autorem interesującej dwutomowej antologii tekstów z literatury pięknej „Słowo w czyn”, których tematyka koncentruje się na problemie wiary, odniesieniu człowieka do Boga, sensu i celu życia ludzkiego. Skąd pomysł na wyszukiwanie tych niecodziennych tematów?

Ks. dr Jan Jachym: - Jeszcze w seminarium uświadomiłem sobie, że nie zapamiętam wszystkich tytułów przeczytanych książek i ich treści. Zacząłem wiec zapisywać autorów i tytuły ich dzieł, a także robić wypisy tekstów, które wydawały mi się ważne. Czynię to do dziś, czyli 48 lat. Pierwszy zapis pochodzi z czerwca 1961 r. i dotyczy książki E. Remarque’a pt. „Na zachodzie bez zmian”. Czytając, wynotowuję strony, które zawierają jakieś istotne przesłanie, aby po lekturze całości jeszcze raz wrócić do danego tekstu. Jeśli ciągle jest dla mnie znaczący, zapisuję go, opatrując hasłem, czego dotyczy. I tak, przez lata, powstał zbiór wypisów będący owocem lektury mądrych, interesujących książek i publikacji. Od dokumentów Magisterium Kościoła, nauczania papieży, zwłaszcza Jana Pawła II, poprzez powieści, opowiadania, poezję, artykuły i reportaże. Z tego powstała antologia haseł grupujących duchowe problemy ludzkiego życia, z religijnymi i moralnymi na czele. I tak zrodziła się książka w dwóch tomach „Słowo w czyn”. Tytuł nawiązuje do listu św. Jakuba Apostoła, który poucza o konieczności „wprowadzeniu słowa w czyn” (Jk 1,22).

- Antologia jest potwierdzeniem, że w dziełach literatury zarówno polskiej, jak i powszechnej kryją się niezwykłe skarby refleksji i przemyśleń. O kim myślał Ksiądz Kanonik jako adresacie tej pracy?

- Adresatem czynionych wypisów byłem najpierw ja sam. Przygotowując się do kapłaństwa przez studia seminaryjne starałem się rozeznać problemy ludzkiego życia, w odniesieniu do Boga i do drugiego człowieka, aby móc jak najskuteczniej głosić Dobrą Nowinę o zbawieniu. Bowiem głoszenie i wyjaśnianie Słowa Bożego w liturgii i katechezie wymaga gruntownego przygotowania.

- Prasowe sondaże nieustannie sygnalizują zjawisko zmniejszania się czytelnictwa książek i czasopism. Galaktyka Gutenberga ulega pomniejszeniu na rzecz cywilizacji obrazu. Czy istnieje sposób na zwiększenie zainteresowania książką, co mogłoby jeszcze bardziej ubogacić człowieka?

- Spadek czytelnictwa to nie tylko skutek szybkiego rozwoju środków audiowizualnych w przekazie myśli. Wydaje mi się, że wynika on z zagubienia się ludzi chcących jak najwięcej mieć, a nie być - efekt cywilizacji konsumpcji. Z drugiej strony, książki wartościowe znikają szybko z księgarni, mimo wysokiej ceny. Jednak obniżenie cen książek na pewno zwiększyłoby liczbę czytelników. A tak dla przykładu: pełne mądrości powieści N. Sparksa - katolika, ojca pięciorga dzieci - cieszą się dużym zainteresowaniem czytelników i mają w Polsce po kilka wydań.
Na wzrost czytelnictwa bez wątpienia wpłynęłyby liczniejsze recenzje dobrych książek w pismach i audycjach radiowych i telewizyjnych.

- Ostatnio nakładem Wydawnictwa Ojców Franciszkanów w Niepokalanowie została wydana kolejna antologia tekstów opracowana przez Księdza Kanonika: „Aby służyć - myśli o kapłaństwie”. Zawiera ona wybrane z literatury teksty o kapłaństwie oraz tekst rekolekcji i konferencji wygłoszonych do Księży. Czy ta praca jest adresowana jedynie do duchownych?

- Antologią „Słowo w czyn” chciałem ułatwić kapłanom i katechetom trud ewangelizacji. Przecież przez dobrze przygotowane słowo ludzkie - „narzędzie prawdy” słyszy się Słowo Chrystusa, „który stał się dla nas mądrością od Boga i sprawiedliwością, uświęceniem i odkupieniem” (1 Kor 1,30). Ewangelizacja, owo fundamentalne zadanie Kościoła polega na kształtowaniu świadomości ludzi, ich sposobu myślenia i działalności oraz otaczającego ich środowiska mocą Ewangelii. Natomiast książkę „Aby służyć” przygotowałem do druku na 40-lecie mojej kapłańskiej posługi. Zadedykowałem ją tym, co idą po nas na „niwę Pańską” - kapłanom Trzeciego Tysiąclecia Wiary. Uczyniłem to z myślą, aby prezentowane teksty stały się inspiracją do zamyśleń i refleksji - ułatwiając duszpasterskie posługiwanie i osobiste życie. Tej antologii o kapłaństwie przyświeca nadzieja autora, że będzie ona mobilizacją dla wszystkich: duchownych i świeckich, do modlitwy. Aby każdy kapłan był prawdziwie człowiekiem Słowa i Eucharystii. Czytelnikom świeckim niniejszy zbiór tekstów może pomóc „zobaczyć” - tak trochę od wewnątrz - życie kapłana ułatwiając zrozumienie, jak wielki to Dar i Tajemnica - Chrystusowe kapłaństwo.

- Ponieważ nasze życie jest dość krótkie i nigdy nie zdołamy wszystkiego przeczytać, dlatego warto czytać tylko to, co najlepsze. Stąd pytanie: jacy są najbardziej ulubieni autorzy i najbardziej ulubione dzieła Księdza Kanonika?

- Ulubione dzieła i ich autorzy? Księże redaktorze, trudna odpowiedź! Spośród kilkudziesięciu książek, które czytam w ciągu roku, wybieram zwłaszcza tych autorów, których dzieła napełniają światłem i wzruszeniem moje serce. Wymienię może kilku znamienitych. Ujmując historycznie, pierwsi to H. Sienkiewicz, M. Wańkowicz i M. Rodziewiczówna, których utwory przeczytałem chyba wszystkie. Ich mądre powieści uczą miłości Boga, bliźniego i Ojczyzny. Ze współczesnych pisarzy do ulubionych lektur należą, wspomniany już N. Sparks i W. Łysiak. Z religijnych pozycji to głębokie w treści książki T. Mertona i A. Świderkówny. A z poezji wiersze K.C. Norwida, A. Achmatowej - ogromnej wiary chrześcijanki z czasów komunistycznych w Rosji, oraz biskupa i papieża K. Wojtyły i ks. J. Twardowskiego.

- Dziękuję za rozmowę i życzę ubogacania nas przez kolejne dzieła.

„Słowo w czyn”, t. I i II, Wydawnictwo OO. Franciszkanów, Niepokalanów 1995. „Aby służyć - myśli o kapłaństwie”, Wydawnictwo OO. Franciszkanów, Niepokalanów 2008. Książki są dostępne w księgarni archidiecezjalnej w Łodzi.