Udział w wydarzeniu zapowiedzieli m.in. zastępca prezesa IPN, dr hab. Karol Polejowski, szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, organizacji kombatanckich i harcerskich. Modlitwę poprowadzi ks. Tomasz Trzaska, kapelan posługujący w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL-u.

W spotkaniu weźmie udział dr Maria Wieloch, prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska, które w tym roku obchodzi 30-lecie swojego istnienia.

Wartę Honorową przy Pomniku będą pełnić Żołnierze z Garnizonu Warszawa. Uroczystość przebiegać będzie z pełnym Ceremoniałem Wojskowym.

- W podwilieńskiej miejscowości, w Ponarach została rozstrzelana ówczesna elita kulturalna i intelektualna Wilna, uczniowie wileńskich szkół, wykładowcy, księża, adwokaci, profesorowie Uniwersytetu im. Stefana Batorego, lekarze, naukowcy, aktorzy, którzy byli w większości członkami Związku Wolnych Polaków i żołnierzami Armii Krajowej. Naszym celem jest, by to ludobójstwo, popełnione w latach 1941-1944 przez Niemców, rękami Litwinów nie zostało zapomniane. W Ponarach śmierć poniosło ok. 100 tys. obywateli II RP – głównie Żydów w ramach holocaustu (ok. 70 tys.) oraz do. 20 tys. polskich patriotów, jeńców sowieckich, Romów, Białorusinów i inne narodowości. Była to największa kaźń Polaków na północno-wschodnim terytorium II RP - mówi dr Maria Wieloch, prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.

Wśród zamordowanych są znane nazwiska: m.in. prof. Kazimierz Pelczar – pionier polskiej onkologii o światowej sławie, prof. Mieczysław Gutkowski – wybitny znawca skarbowości i prawa skarbowego, Karol Wyrwicz-Wichrowski – popularny aktor, kierownik teatru muzycznego „Lutnia” w Wilnie, ks. Romuald Świrkowski – dyrektor Akcji Katolickiej archidiecezji wileńskiej, przedstawiciel Episkopatu w Wileńskim Dowództwie Związku Walki Zbrojnej, AK czy 17-letni Bronisław Komorowski „Korsarz” - stryj Bronisława Komorowskiego, po którym prezydent dostał imię.

- W czasie kiedy milczano o zbrodni, Stowarzyszenie Rodzina Ponarska organizowała spotkania, prelekcje, umieszczaliśmy w kościołach i na cmentarzach pamiątkowe tablice, informujące o pamięci Polaków, którzy zginęli w Ponarach. Pojawiały się też pomniki. W latach 1996-1997 pierwszy stanął na Powązkach Wojskowych – duży kamień z napisem PONARY, drewniany Krzyż w metalowej obudowie z kapliczką Matki Boskiej Ostrobramskiej oraz tablica mówiąca o tym kto ginął, i kto był wykonawcą zbrodni! Dopiero ostatnie dziesięciolecia zmieniły trochę sytuację, chociaż dla większości Polaków Ponary pozostają nadal nieznane. Dzięki naszej działalności, głównie przy pomocy IPN, który drukuje broszury ponarskie i MKiDN, i UdSKiOR które umożliwiają organizację Uroczystości Ponarskich na Wileńszczyźnie wiedza o zbrodni ponarskiej powoli dociera do społeczeństwa – mówi prezes Stowarzyszenia Rodzina Ponarska.

W tym roku mija także 80-ta rocznica śmierci Kazimierza Sakowicza, polskiego dziennikarza, oficera i członka ruchu oporu, naocznego świadka zbrodni w Ponarach. Dzięki prowadzonym przez niego notatkom, pamięć o zbrodni przetrwała. Swoje notatki prowadzone ze strychu swojego domu w Ponarach zakopywał przy werandzie w szklanych butelkach po wodzie sodowej. Notatki te obejmują okres od 11 lipca 1941 do 6 listopada 1943 r. Jego „Dziennik” opublikowano dopiero w 1998 r.

- Z narażeniem własnego życia dokumentował zbrodnie ponarskie, tworząc unikalny zapis naocznego świadka, który dziś znamy jako jego słynny „Dziennik”. Warto przypomnieć, że choć znalezione notatki urywają się w 1943 roku, Kazimierz prowadził ten dziennik aż do lata 1944, co prawdopodobnie kosztowało go jego życie. 5 lipca 1944 roku został ostrzelany z zasadzki przez litewskich kolaborantów, pragnących zapewne pozbyć się niewygodnego świadka - wspomina Roman Sakowicz, jeden z ostatnich żyjących Sakowiczów z rodu Kazimierza. - Jesteśmy niezmiernie wdzięczni, że pamięć o Kazimierzu Sakowiczu jest wciąż żywa w 80 lat po jego tragicznej śmierci. A jest to pamięć warta utrzymania, bo to właśnie takim ludziom, jak Kazik zawdzięczamy wolną Polskę - dodaje.

Obchody pod Pomnikiem Ponarskim na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (obok Kolumbarium), wejście od ul. Ostrowickiej, rozpoczną się o godz. 11.00.