Kiedy nad Wrocławiem unosił się jeszcze dym, a zdecydowana większość budynków i kościołów były ruiną, salezjanin kard. August Hlond zaprosił salezjanów do rozpoczęcia budowy lokalnego kościoła na Dolnym Śląsku. Wiele parafii w terenie, a przede wszystkim Wrocław stały się polem ich salezjańskiej i duszpasterskiej posługi. Do dziś zlokalizowane w ścisłym śródmieściu trzy parafie przypominają, że w tamtych latach nie było łatwo. Zarówno sytuacja polityczna, ale i materialna nie zachęcały kogokolwiek, aby decydować się tutaj na pracę. Salezjanie odpowiedzieli z ufnością. Do symbolu tamtych dni zaliczyć należy ks. Alojzego Lądwika, który obejmując w roku 1947 posługę pierwszego proboszcza w parafii pw. św. Michała Archanioła przy ul. Bolesława Prusa, miał do swojej dyspozycji jedynie zrujnowany w 80% kościół. Jego walka w Warszawie o to, by ruiny nie zostały rozebrane i dzisiaj coraz bardziej piękniejąca świątynia uzmysławiają, jak wiele mu zawdzięczamy. „Kiedy braliśmy ślub to dachu w kościele nie było, a przed świątynią pasły się krowy” – wspomina jedna z pierwszych parafianek. Salezjańska posługa od razu mocno zaczęła wpisywać się w charyzmat św. Jana Bosko. Praca z młodzieżą stanowiła podstawę wszelkich wysiłków. Świadczą o tym między innymi delegowany przez władze kościelne pierwszy duszpasterz młodzieży ks. Jan Wurzel, Krawiecka Szkoła Salezjańska przy parafii św. Mikołaja przy ul. św. Antoniego, czy też powstające oratoria i z wielkim rozmachem działające koła ministranckie. Kiedy wielu wydawało się, że to nie ma sensu, salezjanie z pokorą i mocnym zawierzeniem Bożej Opatrzności stanęli na piewszym froncie budowania lokalnego kościoła.

W trosce o biednych

Kiedy ks. Bosko chodził ulicami Turynu, nie miał wątpliwości, że ubodzy chłopcy powinni znaleźć „dom, parafię i boisko”. Wiedział dokładnie, czego im potrzeba. Troska o bezpieczeństwo, rozwój fizyczny, a nade wszystko o „zbawienie duszy” nigdy nie przestawały mu towarzyszyć. Współczesna praca salezjanów nie powinna być inna. I choć dzisiaj jakość ubóstwa młodych jest inna, to tak samo potrzebują oni opieki, wsparcia i wychowania. Do miejsc odpowiadających tym potrzebom należy między inymi Oratorium św. Jana Bosko przy parafii pw. św. Michała Archanioła. Każdego dnia przychodzi tutaj kilkadziesiąt dzieci i młodzieży. Znajdują opiekę i wsparcie. Mogą pod okiem korepetytorów nadrobić braki, bądź odrobić lekcje. Posiłek i zabawa to konieczne elementy spędzanego tu czasu. Na szczególną uwagę zasługują różnego rodzaju koła: plastyczne, fotograficzne, kulinarne, muzyczne i sportowe. Są one po to, aby talenty dzieci mogły się rozwinąć, ale także i po to aby, każdy mógł znaleźć wartościową część samego siebie. Młodzi w okresie ferii i wakacji mogą spędzać także czas na półkoloniach czy koloniach. Podobnym miejscem jest świetlica św. Jana Bosko przy parafii pw. Chrystusa Króla.

Edukacyjny skarb

Gdy tylko w Polsce pojawiła się możliwość, we Wrocławiu salezjanie założyli szkoły. Dzisiaj w całym kraju istnieje ich blisko 70. Wśród nich Gimnazjum Salezjańskie z ul. Bolesława Prusa oraz Liceum Salezjańskie z ul. Młodych Techników. Szkoły te przygotowują się obecnie do świętowania XV-lecia istnienia. Kiedy widzimy we Wrocławiu powstające i reklamujące się z wielkim rozmachem nowe szkoły i kiedy dostrzegamy w ich ofercie brak jakiegokolwiek programu wychowawczego, to szkoły oparte na wartościach chrześcijańskich i systemie prewencyjnym Jana Bosko promują mocno w górę. Troska o całościowy rozwój człowieka to podstawowa norma ich funkcjonowania, to ich sens, ale i bezprecedesowa wartość. „Wysiłek całego zespołu profesorów liceum sprawia, że każdego roku szkoła cieszy się 100% zdawalnością matur, a ostatnie, najwyższe wyniki badań jakości pracy szkoły przeprowadzone przez Dolnośląskiego Kuratorium Oświaty dają nam powód do dumy i radości” – mówi Piotr Siciński, wicedyrektor Liceum Salezjańskiego we Wrocławiu. Liceum jest nie tylko szkołą dbającą o jak najlepsze postępy dydaktyczne, ale to także szkoła wspierająca rozwój zainteresowań i telentów poszczególnych uczniów. „Ogromne wrażenie robi liczba 26 kół zainteresowań” – komentuje ks. Antoni Balcerzak przy okazji programu TV Trwam zatytułowanego „Ze szkolnej ławki”. I faktycznie uczniowie mogą rozwijać się tutaj w pełni. Czas, poza bardzo korzystnie rozszerzonymi godzinami poszczególnych przedmiotów (6 h w tygodniu języka podstawowego – angielskiego, niemieckiego, francuskiego, rosyjskiego, hiszpańskiego, matematyki, języka polskiego, fizyki i chemii), młodzież może przeznaczać na zajęcia sportowe, filmowe, fotograficzne, gazetkę szkolną, radio, artystyczne, przedmiotowe, językowe a także na wolontariat w tym wolontariat misyjny. Znajdują one swoje systematyczne odbicie na szkolnej stronie www.liceum-wroc.salezjanie.pl Tam możemy obejrzeć wiele filmów zrealizowanych przez TV SLO, posłuchać 150 audycji programu „Trudne Sprawy”, poczytać szkolną gazetkę „Kontakt”. Na szczególną uwagę zasługuje szkolny wolontariat misyjny, który w tym roku zrealizuje już X projekt pomocowy, tym razem w Liberii. Autorskimi inicjatywami liceum, będącymi propozycjami dla środowiska szkolnego Dolnego Śląska, są organizowane Dolnośląski Literacki Konkurs o Laur Złotego Pióra „My Polacy – My Dolnoślązacy” oraz Liga Nauki. Analogiczną dynamiką i ofertą edukacyjno-wychowawczą charatkeryzuje się salezjańskie gimnazjum. Liceum salezjańskie wpisuje się również w europejski wymiar edukacji poprzez liczne wymiany międzynarodowe i projekty realizowane w ramach programu Comenius. Obecnie uczniowie pracują wraz z rówieśnikami ze szkół z Cypru, Rumunii, Hiszpanii, Portugalii i Turcji nad projektem ekologicznym: Bioróżnorodność rzek. Jest to trzeci projekt Comenius, na który przyznano szkole grant. Równoległą, podobną propozycję szkolną mają także prowadzone przez Siostry Salezjanki przedszkole przy ul. Stanisławowskiej oraz szkoła podstawowa i gimnazjum na pl. Franciszkańskim. „Ze spokojem i pewnością mogę posyłać mojego syna do liceum, wiedząc, że szkoła uchroni go od wszelkiego zła i pomoże stać się dobrym chrześcijaninem” – mówi matka jednego z absolwentów szkoły.

Studenckie aspiracje

We Wrocławiu, od lat przepełnionym studentami, salezjanie dostrzegają także konieczność objęcia opieką docierającą z całej Polski młodzież. Duszpasterestwa Akademickie, których początki sięgają lat 60. minionego wieku, od samego początku były ośrodkami nie tylko katechizacji, ale też i wsparcia. DA Most przy pl. Grunwaldzkim, DA Horeb przy ul. Prusa czy nowo powstałe duszpasterestwo Laboratorium Wiary przy ul. Młodych Techników – to pozytywne i bardzo potrzebne środowiska wiary. „Duch rodzinny, mnóstwo inicjatyw, miejsce odnajdywania wartości, dobra szkoła miłości, okazja do pełnego rozwoju” – tak mówi o walorach DA Most jego duszpastrz ks. Paweł Kail. I choć słowa te mogłyby wydawać się sztuczną autopromocją, to jednak zyskują one pełną wartość, gdy do głosu dochodzą studenci. DA Most – mówi Miriam, absolwenka Liceum Salezjańskiego we Wrocławiu, obecna uczestniczka duszpasterstwa: „(…) stało się moją drugą rodziną, moim drugim domem. Przyjaźnie tutaj zawarte pozostaną do końca życia, a moja wiara jest z każdym dniem rozwijana i udoskonalana”. Otwierając stronę internetową DA Most, młody człowiek może znaleźć bardzo szeroki wachlarz propozycji. Na pierwszym miejscu DA proponuje rozwój duchowy: codzienną Mszę św., rekolekcje, adoracje, konferencje czy lectio divina. Jednak poza tym studenci mogą realizować się w sporcie, wolontariacie, czy też kuchni, a także rozwijać w obszarze kultury poprzez udział w spotkaniach z ciekawymi ludźmi czy też w Mostowym Kole Filmowym. Na szczególną uwagę zasługuje to, że Most należy do współinicjatorów i współorganizatorów obozów adaptacyjnych dla studentów w Białym Dunajcu. Nowym we Wrocławiu duszpasterstwem jest Laboratorium Wiary. Bardzo pozytywnie przyjęte przez młodzież, na cotygodniowych spotkaniach, gromadzi blisko 100 osób. Jego propozycja doskonale trafia zwłaszcza do osób w wieku średnim, ale i także do młodszych.

Młodzi misjonarze

A wszystko zaczęło się od snu o misjach. Śnił ks. Bosko o dalekich narodach i o potrzebujących ewangelii ludziach. W 1875 r. wysłał do Patagonii pierwszych misjonarzy. Od tego momentu ekspansja salezjańskiej pracy misyjnej nabrała szczególnego dynamizmu. W bardzo znacznym stopniu przyczynili się do tego świeccy wolontariusze misyjni. Wśród nich także młodzi działający już od 6 lat w Salezjańskim Wolontariacie Misyjnym Młodzi Światu Oddział we Wrocławiu. Do tej pory w projektach misyjnych w Zambii, Ghanie, Sudanie Południowym, Etiopii, Boliwii, Mongolii i na Syberii wzięło udział ponad 30 wolontariuszy. Pracowali z dziećmi i młodzieżą w oratoriach, jako rehabilitanci i architekci. Budowali przedszkola i boiska, remotowali szkoły. „Jest to piękne dzieło, które przybliża ludzi do Boga, ale i do bliźniego, niezależnie od tego, skąd jest” – powie Kaja, wolontariuszka misyjna, uczestniczka rocznego projektu misyjnego w Boliwii. Aktualnie w dwuletnim cyklu na misje przygotowuje się 20 młodych ludzi. Najczęściej są to studenci. Trójka przebywa na projektach rocznych i pracuje na misjach: Ola Rosa w Sudanie Południowym, Sylwia Ek w Tupizie w Boliwii i Anna Leśnikowska w Santa Cruz w Boliwii. Wszyscy piszą blogi na www.wroclaw.swm.pl.