Chrześcijańskie tradycje Jaxa Bykowskich

Jednym z najstarszych rodów Rzeczypospolitej, którego udokumentowane początki sięgają pierwszej połowy IX wieku jest rodzina Jaxa Bykowskich.

Jego przedstawiciele od wieków wnoszą istotną i trwałą wartość w życie społeczne, gospodarcze i polityczne Polski, pielęgnując uniwersalne wartości: troskę o dobro wspólne, umiłowanie Ojczyzny oraz odpowiedzialność za losy kraju.

Tematyka ta została podjęta przez ks. prof. Henryka Skorowskiego w publikacji pt. „Protoplaści rodu Jaxa Bykowskich” a także przez Kajetana Mojsaka w książce pt. „Jaxa Bykowscy w służbie Rzeczypospolitej.”

Protoplastami rodu Jaxa Bykowskich byli m.in. Jan (Janik) Jaksa- arcybiskup wrocławski, a następnie gnieźnieński, który w roku 1147 sprowadził do Polski zakon cystersów i był fundatorem klasztoru w Jędrzejowie oraz Jaksa z Miechowa możnowładca, pielgrzym do Ziemi Świętej w latach 1162-1163, założyciel pierwszego w Europie Klasztoru Bożogrobców w Miechowie.

Istotny wkład w życie naszego kraju wnieśli również Antoni Jaxa Bykowski (1746-1801) współtwórca Konstytucji 3 Maja, wojewoda sieradzki i inowrocławski oraz generał i adiutant króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

W walkach o wolną Polskę wsławili się m.in. Stanisław Jaxa Bykowski (1815-1895) i Witold Jaxa Bykowski (1842-1919) – uczestnicy powstania styczniowego a także Stanisław Jaromir Jaxa Bykowski – żołnierz I Brygady Legionów Polskich, odznaczony przez Józefa Piłsudskiego – Krzyżem Walecznych i Krzyżem Niepodległości. Kolejną postacią zasługującą na wspomnienie jest Szczęsny Jaxa Bykowski, członek warszawskiej Korporacji Akademickiej Arkonia, redaktor naczelny „Poradnika Gospodarczego”, oficer Wojska Polskiego – uczestnik wojny w 1920 roku i kampanii wrześniowej, zamordowany w 1940 roku w Katyniu.

Wielkim bohaterstwem odznaczył się Czesław Jaxa Bykowski – żołnierz Pierwszej Brygady Legionów Polskich, a następnie Armii Krajowej, profesor XXI LO im. H. Kołłątaja w Warszawie – organizator tajnego nauczania w czasie okupacji, który w Warszawie na Pawiaku w 1943 roku został rozstrzelany wraz z żoną i córką za działalność podziemną i pomoc Żydom. Jego druga córka, Danuta – studentka medycyny, w 1939r. w czasie obrony Warszawy, sanitariuszka podczas walk powstańczych 16 września 1944 r., kierując patrolem sanitarnym AK, została ciężko ranna i zmarła z upływu krwi na barykadzie, pochowana na warszawskich Powązkach.

Ogromny wkład w rozwój naukowo-dydaktyczny Ojczyzny wnieśli Juliusz Jaxa Bykowski (1844-1915) – profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, uczestnik Powstania Styczniowego, współzałożyciel w 1870r. we Lwowie Towarzystwa Opieki Narodowej a później jego honorowy przewodniczący, autor podręcznika” Encyklopedia Maszyn”, pochowany we Lwowie na cmentarzu Łyczakowskim w kwaterze powstańców styczniowych.

Na szczególną pamięć zasługuje również Ludwik Jaxa Bykowski (1881-1948), biolog i pedagog, profesor Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie i Uniwersytetu Poznańskiego, bliski współpracownik Romana Dmowskiego, pierwszy Rektor działającego podczas II Wojny Światowej konspiracyjnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich. Po wojnie, działacz Stronnictwa Narodowego, aresztowany i ska¬towany w Poznaniu przez komunistyczne służby specjalne w 1948 roku.

W historii najnowszego pokolenia zapisała się również Halina Jaxa Bykowska (1924-2019) – lekarz pediatra, związana przez całe życie ze Szpitalem Powiatowym w Obornikach, za swoją działalność społeczną i zawodową wielokrotnie odznaczana i wyróżniana, w tym w czerwcu 1985r. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2016r. medalem „Zasłużony dla Ziemi Obornickiej”.

Prezentując skrótowo wybrane sylwetki z rodu Jaxa Bykowskich zachęcamy do pogłębionej lektury przywołanych na początku artykułu pozycji książkowych. Zapewni to możliwość bardziej wnikliwego przestudiowania dorobku opisanych osób a także poznanie innych przedstawicieli rodu, którzy mieli na przestrzeni prawie ostatniego tysiąclecia istotny wpływ na losy Rzeczypospolitej. W gronie tych ludzi bowiem znajdujemy wielu biskupów, generałów, wojewodów, właścicieli ogromnych majątków ziemskich a także naukowców i przedsiębiorców.

Dla pierwszych stu osób zainteresowanych tematyką rodu Jaxa Bykowskich redakcja bezpłatnie przekaże i prześle książkę pt. „Jaxa Bykowscy w służbie Rzeczypospolitej.”

Podziel się cytatem

(Koszt wysyłki po stronie redakcji). Jeśli jesteś zainteresowany prosimy o kontakt: internet@niedziela.pl