Nagroda, ustanowiona w 1974 r., przyznawana jest rokrocznie „za wybitne osiągnięcia naukowe w duchu humanizmu chrześcijańskiego” wybitnym przedstawicielom polskiej nauki, których życie i działalność cechuje ten nurt humanizmu, który wielkość człowieka i godność osoby widzi w perspektywie związku z Bogiem w świetle Objawienia chrześcijańskiego. Jest wyróżnieniem liczącym się w polskim świecie nauki i kultury, jak też w życiu Kościoła. Jako pierwszy nagrodę otrzymał prof. Władysław Tatarkiewicz; wśród laureatów są m.in. prof. Anna Świderkówna, ks. prof. Michał Heller, kard. Zenon Grocholewski, czy s. prof. Zofia Zdybicka.

Uroczystość poprowadził prezes TN KUL prof. Marian Surdacki, a laudację wygłosiła dr hab. Anna Barańska. – Profesor Andrzej Nowak to postać wybitna, jeden z największych specjalistów historii Rosji, historii Europy Środkowo-Wschodniej przełomu XIX i XX wieku, badacz o renomie międzynarodowej. Przy tym znakomicie potrafi pisać i trafiać do ludzi, również młodych czytelników – powiedziała Barańska. Kreśląc sylwetkę laureata, wskazała, że prof. Andrzej Nowak, urodzony w Krakowie i związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, należy do ścisłego grona najwybitniejszych współczesnych polskich historyków. Jest uznawany za jednego z czołowych badaczy polskiej myśli politycznej, relacji polsko-rosyjskich oraz szerzej pojmowanej historii politycznej naszego regionu.

Jak to zostało podkreślone w uzasadnieniu, dorobek naukowy i wkład w rozwój badań nad Wschodem czynią prof. Nowaka postacią o wyjątkowej randze w życiu intelektualnym współczesnej Polski. Jego wybitne osiągnięcia obejmują zarówno imponujący dorobek naukowy w dziedzinie historii, jak i fundamentalny wkład w zrozumienie procesów historycznych i cywilizacyjnych, które ukształtowały współczesną Europę. Laureat traktuje historię jako źródło wartości niezbędnych dla budowania narodowej wspólnoty i trwałych więzów społecznych. Podkreśla znaczenie pamięci społecznej, która wpływa na sposób postrzegania przeszłości, a tym samym współkształtuje tożsamość narodową, osadzoną na fundamencie wartości chrześcijańskich. Jego dorobek obejmuje ponad 40 unikatowych książek naukowych i popularnonaukowych, z monumentalnym dziełem pt. „Dzieje Polski”. Wielotomowa synteza historii naszej Ojczyzny ukazuje się od 2014 roku.

– To dla mnie wielkie wyróżnienie – powiedział prof. Andrzej Nowak, wskazując na historię nagrody i instytucję, która ją przyznaje. – Jest oczywiście także jakimś wyrazem uznania dla historii jako dziedziny, która wciąż jest potrzebna dla kształcenia kolejnych pokoleń Polaków – powiedział. Po odebraniu statuetki i długich owacjach laureat wygłosił referat pt. „Niepodległość i jej granice”.