Kościół w Kurzelowie nosi wezwanie Wniebowzięcia NMP, jednak to odpust św. Anny ugruntowany wielowiekową tradycją pozostaje najważniejszy. Na kurzelowskim cmentarzu parafialnym znajduje się drewniany kościółek dedykowany św. Annie.

Czczona w „odpornej” parafii

Kościół zbudowano na początku XVII wieku na piaszczystym wzgórzu, na zachód od ówczesnego miasta, z bali drewnianych. Budowla jest oszalowana deskami, kryta gontem. Od 1791 r. wokół tego kościółka zaczęto grzebać zmarłych, a cmentarz grzebalny przy głównej świątyni parafialnej zaczął tracić znaczenie. Jednego dnia w tygodniu przychodziła tutaj procesja – z kolegiaty do kościółka św. Anny. Przeważnie prowadził ją jeden z wikariuszy kolegiackich, a członkowie Bractwa św. Anny modlili się o dar umocnienia w wierze nieskażonej protestantyzmem. Wikariusza zaniedbującego ten obrzęd surowo upominała kapituła. Być może w silnym kulcie św. Anny i czci dla Matki Bożej trzeba szukać uodpornienia parafii kurzelowskiej na nowinki protestantyzmu, która jako jedyna w parafii nie uległa jego wpływom.

„Chrześcijańska wiara nastawiona głównie na nieprzemijające szczęście człowieka, opiera się na najbardziej ludzkich relacjach – pisze ks. Daniel Wojciechowski w «Dynastii Kurzelowitów w dziejach Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie” (Jedność, Kielce 2001). – Jest więc czymś oczywistym, że z kultem Matki naszego Zbawiciela Maryi istotnie łączy się cześć dla św. Anny, babci Jezusa i matki Maryi. Od drugiej połowy XV w. zaczyna się szerzyć kult św. Anny. Cześć dla św. Anny, wiara w Jej wstawiennictwo u Boga, rozpowszechniona w katolickim Kościele, znalazła otwarty grunt w sercach parafian i chętne przyjęcie w Kurzelowie”.

Aktywne Bractwo św. Anny

Kult umacniało Bractwo św. Anny, założone w 1581 r. przez Jana Dymitra Solikowskiego, arcybiskupa Lwowa, wcześniej dość mocno zauroczonego nauką Marcina Lutra (nawrócił się pod wpływem pism kard. Stanisława Hozjusza). Bractwo szybko rozpowszechniło się na wszystkie polskie diecezje i wkrótce zaistniało w Kurzelowie. Protokół wizytacji pasterskiej bp. A. Kozierowskiego z 1779 r. stwierdza, że w parafii Kurzelów Bractwo św. Anny aktywnie działało od 1619 r. Także świat nauki, duszpasterstwa akademickie, kościoły, kaplice przyjmowały patronat tej świętej.

Najważniejszymi oznakami jej kultu w Kurzelowie były: ołtarz boczny i figura św. Anny w prezbiterium parafialnego kościoła. W ołtarzu bocznym jest umieszczony dotychczas istniejący owalny obraz św. Anny Samotrzeć, który – zgodnie ze starymi źródłami parafialnymi – posiadał bardzo liczne wota. Także w prezbiterium znajdowała się figura św. Anny, która zaginęła. Jej los jest nieznany.

Matka i babcia ze znakomitego rodu

Św. Anna była matką Najświętszej Maryi Panny i babcią Jezusa. O jej życiu nie ma informacji w księgach Nowego Testamentu. Wiadomości o św. Annie pochodzą z apokryfów.

Według starego podania św. Anna urodziła się w Judei, w Betlejem był jej rodzinny dom. Rodzice – Stolanus i Emerentiana – byli według legendy potomkami królewskiego rodu Dawida. Anna otrzymała staranne wychowanie pogłębione przez służbę w Świątyni Jerozolimskiej. Joachim, jej mąż, także pochodził z pokolenia Dawida. Wychowywał się w zamożnej i znakomitej rodzinie w Nazarecie.

W ciągu 20 lat małżeństwa Anna i Joachim nie doczekali się ani synów, ani córek. W kulturze żydowskiej brak dziecka był uważany za hańbę i karę Bożą.

W 45. roku życia Anna urodziła wymodloną dziewczynkę, której zgodnie ze zwyczajem żydowskim, w 15. dniu nadano imię Miriam. W wieku ok. 14 lat Miriam – Maryja została żoną Józefa. Według przekazów wkrótce zmarł Joachim, Anna zamieszkała zaś z córką i jej mężem w Nazarecie, dożywszy 80 lat. Jej ciało pochowano blisko ciała Joachima w Dolinie Jozafata.

Czy wiesz, że

Kult św. Anny rozwinął się na Wschodzie ok. IV wieku.

Św. Anna jest patronką Florencji, Innsbrucku i Neapolu, także szczęśliwego małżeństwa, dzieciństwa, porodu, matek, wdów, gospodyń domowych, robotnic, pomocnic domowych, górników, tkaczy, tokarzy, stolarzy artystycznych, młynarzy, żeglarzy, krawców, koronkarzy, służących; jest wzywana w modlitwie o deszcz, o poprawę pogody oraz o znalezienie rzeczy zgubionych.

W ikonografii św. Anna ukazywana jest najczęściej z Najświętszą Maryją Panną jako dziewczynką lub jako tzw. św. Anna Samotrzeć (Samotrzecia) – z Najświętszą Maryją Panną i małym Jezusem