Wiele razy słyszy się przy różnych okazjach, najczęściej dramatycznych, że gdyby nie Caritas, to nieszczęście byłoby jeszcze większe i trudniejsze do zniesienia. Tak było np. w przypadku powodzi, które niszczyły w mienionych latach kilkakrotnie nasz region. Ale Caritas pojawia się nie tylko przy okazji klęsk żywiołowych. Jest systematyczna w pomocy także wtedy, gdy dzieje się krzywda pojedynczej osobie, czy grupie. Wypracowali sobie bowiem metody działań, które sprawiają, że mogą działać celnie i mądrze. Bo niesienia pomocy drugiemu człowiekowi też trzeba się nauczyć. Znaleźć sposób i ludzi, nieobojętnych na los bliźnich. I dobrze jest tę pracę nie tylko zauważać, ale także za nią dziękować. Okazją jest obchodzone właśnie Międzynarodowe Święto Caritas. Wiele jest bowiem mądrości w stwiedzeniu, że najłatwiej o miłosierdziu mówić, trochę trudniej pisać, ale najtrudniej je czynić w szarej codzienności, regularnie i niezmordowanie przez wiele dekad. A tak właśnie działa Caritas, w tym Caritas Diecezji Sandomierskiej.

Miłość innego rodzaju

Caritas to łacińskie słowo oznaczające „miłość”. Biblia mówi, że jest to określenie wyjaśniające istotę Boga – „Deus caritas est – Bóg jest miłością”. Słowem „caritas” od wieków opisuje się miłość braterską, wspierającą, akceptującą drugiego człowieka bez względu na jego wiek, zawód, sytuację materialną, przeszłość czy nawet wyznanie. W Kościele katolickim Caritas to nazwa organizacji dobroczynnej, znanej na całym świecie. W Polsce w każdej diecezji działa Caritas lokalna, skupiona na pomaganiu ludziom zamieszkującym teren danej diecezji. Istnieje też Caritas Polska, która jednoczy samodzielne diecezjalne organizacje w akcjach wymagających działań zakrojonych na większą skalę.

Caritas obejmuje opieką bardzo szerokie grono osób. Są to ludzie starsi i samotni, dzieci dotknięte ubóstwem, rodziny wielodzietne, osoby niepełnosprawne, bezrobotni i bezdomni, osoby uzależnione, rodziny w trudnej sytuacji materialnej, ofiary wypadków i katastrof, chorzy i cierpiący wreszcie ofiary przemocy.

Caritas ma swoją siedzibę w Sandomierzu przy ul. Opatowskiej 10. Tam mieście się centrum zarządzania instytucji. Natomiast w całej diecezji działają Szkolne Koła Caritas i Parafialne Zespoły Caritas.

Metoda i cele

Caritas sandomierska prowadzi szereg rozmaitych placówek, których zadaniem jest niesienie określonego rodzaju pomocy opiekuńczej, medycznej czy edukacyjnej. W chwili obecnej są to 24 placówki.

W Domu Samotnej Matki w Rudniku nad Sanem schronienie znajdują kobiety pozbawione dachu nad głowa, ze skomplikowaną sytuacją rodzinną. Mogą tam zamieszkać w tzw. okresie okołoporodowym (3 miesiące przed i 3 miesiące po porodzie).

W tej samej miejscowości działa Ośrodek Interwencji Kryzysowej, który jest w stanie przez całą dobę udzielić po­mocy matkom z dziećmi oraz ko­bietom w ciąży dotkniętych przemocą. Bezcenne jest to, że w Ośrodku tym kobiety mogą nie tylko poczuć się bezpieczne, ale także otrzymać pomoc od psychologa czy prawnika. Ktoś zajmie się nimi życzliwie, pomoże uregulować życie osobiste, podpowie drogi wyjścia z kryzysu.

Pod opieką Caritas są też Schroniska dla Bezdomnych Kobiet i oddzielne dla Bezdomnych Mężczyzn. O obu miejscach przypominamy sobie szczególnie w okresie zimy, a działają one przecież przez cały rok. Do Schronisk trafiają nie tylko osoby z naszej diecezji, ale także z całego województwa podkarpackiego czy świętokrzyskiego. Co uświadamia nam, jak mało jest tego rodzaju placówek w regionie. Caritas jest np. bodaj jedyną instytucją dostrzegającą problem bezdomności kobiet. Schroniska dają szansę na powrót do normalności, na terapie antyuzależnieniowe, a czasem na zwyczajne leczenie medyczne. Pracownicy obu Schronisk starają się stworzyć podopiecznym namiastkę domu, – ma być kameralnie, spokojnie i bezpiecznie. Pracuje tam wykwalifikowana kadra, która poradzi sobie w rozmaitych sytuacjach, jakie niesie życie.

Tam, gdzie trudno o pomoc

Środowiskowy Dom Samopomocy w Rudniku nad Sanem zajmuje się dzienną opieką nad ludźmi z różnego rodzaju upośledzeniem. Możemy tylko sobie wyobrazić, jak wielką wyręką jest to miejsce dla opiekunów osób niepełnosprawnych – daje możliwość oddania ich na 8 godzin w ręce wykwalifikowanego personelu Domu.

Następną formą wsparcia, tym razem skierowaną do seniorów jest niedawno powstały Dzienny Dom „Senior-WIGOR” w Modliborzycach. Świadczy on usługi dla osób w wieku 60+, którzy mają w nim do dyspozycji salę klubowo – biblioteczną, pokój do terapii indywidualnej, gabinet pielęgniarski, pokój do wypoczynku, jadalnię z aneksem kuchennym i mogą mieć codziennie zagospodarowany czas przez 8 godzin.

Kolejną formą są świetlice socjoterapeutyczne, których rolą jest opieka nad dziećmi z rodzin niezamożnych, niewydolnych wychowawczo lub patologicznych. Dzieci mogą tam odrobić lekcje z pomocą personelu, rozbudzić zainteresowania, a czasem zwyczajnie pobyć w przyjaznym, pozbawionym przemocy miejscu. Takie świetlice działają w Tarnobrzegu i w Ostrowcu Świętokrzyskim.

W sferze opieki medycznej warto zwrócić uwagę na Centra Pielęgniarstwa Środowiskowo-Rodzinnego i Rehabilitacji w wielu miejscach diecezji w Sandomierzu, Tarnobrzegu, Nisku, Rudniku nad Sanem, Janowie Lubelskim, Domostawie, Modliborzycach, Majdanie Golczańskim. Każdy, kto ma w rodzinie kogoś obłożnie chorego, zniedołężniałego, wie jaką ogromną wyręką są pielęgniarki i rehabilitantki z Caritas, jak cenne są ich rady i pomoc.

Ośrodek Rehabilitacji Dziennej dla Dzieci mieści się przy Caritas sandomierskiej, w budynku Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego „Radość Życia”. Ośrodek prowadzi rehabilitacje najmłodszych dostosowaną do indywidualnych potrzeb każdego dziecka. Pracuje tam doświadczony i wykwalifikowany zespół fizjoterapeutów, który ma do dyspozycji 5 sal wyposażonych w specjalistyczny sprzęt. Z rehabilitacji korzysta codziennie ok. 60 małych pacjentów.

Wspieranie edukacji i nie tylko

Oddzielną dziedziną zainteresowania naszej Caritas jest edukacja, a raczej wspieranie edukacji młodego pokolenia. Ważnym miejscem w tej dziedzinie jest Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Sandomierzu, która przyjmuje osoby z całej diecezji. Placówka nastawiona jest na pomoc psychologiczno-pedagogiczną i logopedyczną wobec dzieci i młodzieży. Diagnozuje, konsultuje, prowadzi terapie, psychoedukacje, doradza szkole i rodzicom, gdy trzeba interweniuje w środowisku ucznia.

Bodaj najbardziej znane są wakacyjne akcje Caritas. Co roku organizowane są kolonie nie tylko dla dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach z terenu diecezji sandomierskiej, ale także dla Polonii z Białorusi, Litwy i Ukrainy.

Sandomierska Caritas dysponuje również placówkami kolonijnymi. To niedawno oddany do użytku Ośrodek Rehabilitacyjno-Adaptacyjny w Bojanowie, Ośrodek Formacyjno-Wypoczynkowy „Arka” w Mszanie Dolnej oraz niedawno otwarty Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny w Nasiczne.

Ważnym na caritasowskiej mapie jest Ośrodek Rehabilitacyjno-Edukacyjny „Radość Życia” dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej w Sandomierzu. Zajmuje się niepełnosprawnymi dziećmi i młodzieżą z całego powiatu sandomierskiego. Jest jedyną tego typu placówką w rejonie. Potrafi edukować osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym i głębokim, a także z niepełnosprawnością sprzężoną, np. niedowidzeniem, niedosłuchem, z epilepsją i z autyzmem itp. Ośrodek ma specjalistyczne placówki oświatowe od przedszkola, przez szkołę podstawową po szkołę przygotowującą do pracy oraz niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Prowadzą zajęcia edukacyjne, rehabilitacyjne i rewalidacyjne. Z Ośrodka korzysta 169 uczniów.

Inną diedziną wsparcia zajmują się Warsztaty Terapii Zajęciowej prowadzone w Rudniku nad Sanem i w Janowie Lubelskim. To placówki o charakterze socjalno-bytowym (dziennym). Czym są warsztaty? Próbą nauczenia osób z rozmaitymi problemami i dysfunkcjami samodzielności, panowania nad własnym zachowaniem, czy zaradności życiowej. Opiekują się nimi instruktorzy, psycholog, pielęgniarki oraz rehabilitanci. A warsztaty prowadzi się z wikliniarstwa, stolarki, gospodarstwa domowego, rzemiosł różnych, fryzjerstwa, obsługi komputerów, muzyki i teatru, krawiectwa czy dekoracji.

Akcje, projekty i programy

Caritas prowadzi też wiele projektów adresowanych do rozmaitych grup społecznych. Najsłynniejsze jest oczywiście Wigilijne Dzieło Pomocy Dzieciom, czy Jałmużna Wielkopostna. Na lata rozpisany jest program pomocy żywnościowej z zasobów Unii Europejskiej dla najuboższej ludności. Program „Skrzydła” wspiera zdolnych uczniów w procesie edukacji, a zakończona już „Długa fala” miała za cel wspieranie rodzin dotkniętych klęską powodzi. Najnowszym projektem Caritas jest „Linia wsparcia” dla osób z autyzmem i zespołem Aspergera. Dobrze przyjmowany jest też program na rzecz aktywności społecznej osób starszych, czy „Nowy start” dla aktywizacji osób niepełnosprawnych.

„Apelują o pomoc”, to chyba najbardziej chwytający za serce program Caritas. Na ich stronie internetowej publikowane są historie pojedynczych osób, najczęściej ciężko chorych dzieci i ich bohaterskich rodziców. Caritas pośredniczy w zbiórce funduszy na leczenie czy inną konieczną pomoc. Ofiarodawca konkretnie wie komu pomaga, co dla wielu jest kwestią niezmiernie ważną.

Podobna możliwość sprawdzenia komu się pomaga istnieje przy 1 proc. z naszego podatku. Na stronie internetowej znajdują się coroczne raporty finansowe z dokładnym wyliczeniem ile przeznaczono na rozmaite programy i projekty pomocowe. Polecamy zajrzenie tam, ponieważ choćby pobieżna lektura daje pojęcie o skali pracy, jaką wykonują pracownicy i wolontariusze Caritas i o ilości ludzi biednych, chorych i zniedołężniałych, którym ta instytucja niesie regularną pomoc.

Okażmy im dziś wdzięczność, ofiarujmy modlitwę, bo bez ich szlachetności, determinacji i dobrego serca życie wielu naszych bliźnich byłoby jeszcze trudniejsze i bardziej bolesne.

* * *

Zapamiętaj: KRS: 0000213751 i oddaj swój 1 proc. podopiecznym Caritas