Na początku spotkania kardynał, odnosząc się do pytań dotyczących składu synodu plenarnego, wyjaśnił, że nie jest on dowolny, lecz wynika z przepisów Kodeksu Prawa Kanonicznego. – Skład synodu plenarnego jest przewidziany w Kodeksie Prawa Kanonicznego, nie jest rzeczą dowolną. Są bardzo konkretne podmioty w każdej diecezji, które wchodzą do synodu mocą samego prawa – tłumaczył metropolita krakowski.

Kard. Grzegorz Ryś wskazał, że korzystając z przysługujących mu uprawnień, dokonał dwóch zmian. Pierwszą było włączenie do synodu całej nowo powołanej Archidiecezjalnej Rady Duszpasterskiej. – Prawo kanoniczne mówi, że ta rada powinna wybrać swoich przedstawicieli albo że ja powinienem z tej rady wybrać jakieś grono do synodu. Nie czułem się ani kompetentny, ani tym bardziej chętny, żeby robić takie przebrania, więc chciałem bardzo, żeby cała Rada Duszpasterska była w synodzie – mówił kardynał.

Drugą decyzją było mianowanie dodatkowych osób do udziału w pracach synodalnych. Metropolita krakowski podkreślił, że są to głównie osoby świeckie. – Zasadniczo wszyscy, których mianowałem, to są ludzie świeccy, z czego się bardzo cieszę. Z jednym wyjątkiem, ale wyjątek jest totalnie zrozumiały, bo to jest ojciec Żak – zaznaczył.

Kardynał odniósł się także do listu otwartego, który uczestnicy otrzymali przed wejściem do świątyni. Zapowiedział, że ponieważ ma on charakter publiczny, odpowiedź również zostanie udzielona w sposób otwarty. – Ponieważ list jest nazwany listem otwartym, to dostanie też otwartą odpowiedź. Tę odpowiedź przygotują nasi relatorzy. Myślę, że to będzie odpowiedź poważna, bardzo kompetentna i będzie dostępna wszystkim – podkreślił kard. Grzegorz Ryś. – To jest głos ludzi, którzy są przekonani co do swoich przekonań i trzeba z nimi podjąć jakąś próbę rozmowy – dodał. Zapowiedział również, że odpowiedź na list otwarty zostanie opublikowana na stronie synodu i będzie odnosić się kolejno do przedstawionych w nim problemów oraz zarzutów.

Sesja plenarna została rozpoczęta od wspólnego wyznania wiary. Kardynał podkreślił, że jest to konieczny fundament dalszej pracy i przewodniczył wspólnemu odmówieniu jego rozbudowanej formuły.

Następnie przedstawił sposób pracy podczas sesji plenarnej. Zapowiedział dwa sprawozdania oraz poprosił uczestników, by notowali treści przedstawiane przez relatorów, ponieważ otwarta dyskusja ma odbyć się następnego dnia. Kard. Grzegorz Ryś wyjaśnił również, że uczestnicy otrzymali pytania do pracy w grupach. Zostały one przygotowane na podstawie tematów, które najczęściej pojawiały się w pracach zespołów synodalnych.

Przed rozpoczęciem pracy w grupach sekretarz synodu, ks. Mateusz Wyrobkiewicz, przedstawił informacje statystyczne dotyczące dotychczasowych prac. Poinformował, że w archidiecezji powstały łącznie 382 zespoły synodalne, w tym 290 zespołów z 276 parafii, 10 zespołów zakonnych, 2 zespoły ekumeniczne oraz 80 zespołów tworzonych przez różne grupy i wspólnoty. – Dziękujemy wszystkim tworzącym zespoły synodalne, a także relatorom za tę dobrą współpracę, za podjęcie pracy nad tym wielkim bogactwem treści, które zespoły synodalne wypracowały – powiedział ks. Mateusz Wyrobkiewicz.

Następnie zaprezentowano treść sprawozdań synodalnych. Podsumowując syntezę ponad 500 protokołów, relatorzy, ks. dr hab. Marek Gilski, prof. UPJPII i ks. dr hab. Damian Wąsek, prof. UPJPII wskazali sześć głównych tendencji: nadzieję silniejszą niż sceptycyzm, przewagę propozycji nad krytyką, prymat duchowości nad organizacją, pragnienie współodpowiedzialności, troskę o kapłanów oraz potrzebę relacji zamiast jedynie zarządzania systemem.

Po części plenarnej uczestnicy zostali podzieleni na grupy robocze, które otrzymały dwie karty. Pierwsza z nich zawierała wyznanie wiary, które zostało złożone na początku obrad, a druga teksty, przeznaczone do pracy w grupach. Pytania przygotowane przez relatorów wynikały z tematów najczęściej podejmowanych, omawianych i postulowanych podczas prac zespołów synodalnych. Część przedpołudniowa pracy w grupach została poświęcona liturgii, a część popołudniowa wspólnocie. Grupy zostały zorganizowane tak, aby oprócz księży znalazły się w nich także osoby świeckie.

Podczas briefingu po pierwszej części I Sesji Plenarnej II Synodu Duszpasterskiego Archidiecezji Krakowskiej przedstawiono dotychczasowy przebieg prac synodalnych oraz najważniejsze wnioski płynące ze spotkań zespołów.

Bp Janusz Mastalski powiedział, że uczestnicy synodu wskazują na jego potrzebę i wyrażają nadzieję, że może on przynieść konkretne owoce dla Kościoła. – Kiedy rozmawiam z osobami, które biorą udział w tym synodzie, to podkreślają przede wszystkim, że ten synod był potrzebny, że ten synod może coś zmienić, a to, co nas jako sekretariat cieszy, to że właściwie wszyscy zaproszeni do synodu przejawiają ogromną odpowiedzialność za Kościół obecny i Kościół przyszłości – mówił. Dodał, że dokument końcowy ma powstać nie po to, by jedynie zebrać wnioski, ale po to, aby mogły zostać wcielone w życie.

Ks. prof. Marek Gilski, jeden z relatorów synodu, wskazał, że z przesłanych protokołów wyłania się przede wszystkim wielka nadzieja związana z synodem. Podkreślił, że uczestnicy nie oczekują jedynie działania innych, ale sami deklarują chęć większego zaangażowania w życie Kościoła. – Nie tyle oczekiwania, że ktoś coś będzie robił, ale chęć włączenia się w Kościół, bycia aktywnym uczestnikiem życia Kościoła – zauważył.

Wśród najważniejszych tematów relator wymienił duchowy wymiar synodu, zwłaszcza Eucharystię, sakramenty, adorację, ciszę i liturgię. Zwrócił także uwagę na potrzebę budowania bliższych relacji w Kościele, opartych na życzliwości, towarzyszeniu i osobistych więziach. Kolejnym mocno wybrzmiewającym postulatem była lepsza komunikacja, przejrzystość oraz gotowość podejmowania także trudnych tematów, m.in. finansów czy doświadczenia osób wykluczonych.

Małgorzata Jachimowska-Filar, uczestniczka synodu i przedstawicielka Archidiecezjalnej Rady Duszpasterskiej, podkreśliła, że synod jest dla niej doświadczeniem otwarcia na ludzi, słuchania różnorodności i wyciągania wniosków dla wspólnot. Zaznaczyła, że spotkania pokazały, jak wiele inicjatyw tworzą osoby świeckie w parafiach i mniejszych grupach. – Jest to dla mnie bardzo bogate doświadczenie, które pokazuje, że oddolne inicjatywy mogą łączyć ludzi i prowadzić do budowania wspólnoty w różnorodności – mówiła.

W jej ocenie synod przypomina, że każdy ma w Kościele swoje miejsce – zarówno duchowni, jak i świeccy. – Jestem pełna podziwu prezentacji, która była na początku, która była akumulacją wszystkich rad synodalnych w danych parafiach i wspólnotach. Była to bardzo szczera i prawdziwa relacja ludzi, którzy potrafili przekazać to księżom i powiedzieć to wprost, bezpośrednio – podkreśliła.

Na zakończenie pierwszego dnia obrad kardynał podziękował uczestnikom za wspólną pracę i zwrócił uwagę na znaczenie metody pracy w małych grupach. – To jest bardzo piękna metoda pracy, bo dzięki niej wszyscy mogą być aktywni – mówił i zapowiedział, że kolejnego dnia uczestnicy podejmą próbę podsumowania pracy w grupach, a następnie rozpoczną część plenarną przeznaczoną na swobodne wypowiedzi. Zaznaczył także, że podobny sposób pracy będzie towarzyszył następnym sesjom plenarnym, aż do etapu przygotowywania dokumentu końcowego.