Crux (krzyż) - "już sama srogość dźwięku tego słowa odpowiada srogości bólu, jaki krzyż sprawia" - powiedział starożytny pisarz rzymski Warro, cytowany przez św. Augustyna.
Krzyż Chrystusowy - jak unaocznia Całun Turyński - miał formę litery "T". Był to więc tak zwany krzyż tępy. Jezus nie był przybity symetrycznie. Jego prawy nadgarstek przybito tuż przy dolnej krawędzi poprzeczki, natomiast przeciwnie uczyniono z nadgarstkiem lewym, przybijając go w pobliżu jej krawędzi górnej. Całun mówi o trzech gwoździach, którymi Chrystus był przybity do krzyża.
I tak oto Krzyż Chrystusowy został wpisany w nasze ludzkie - ziemskie życie. Każdy człowiek ma swój własny krzyż. Jakże trudno jest ten krzyż zrozumieć i odkryć w nim ukrytą wielką tajemnicę. Czy można zrozumieć krzyż bez Chrystusa? Czy można zrozumieć krzyż nie mając otwartego i pokornego serca? Czy można zrozumieć krzyż, będąc niewolnikiem pieniądza? Czy można zrozumieć krzyż bez szukania prawdy? Św. Augustyn pisze: "Wejdź w samego siebie, we wnętrzu człowieka mieszka prawda". Ale ileż trudu potrzeba, aby wejść w samego siebie. Jakże trzeba mieć oczy szeroko otwarte, aby zauważyć krzyż na ramionach drugiego człowieka. Niesie własny krzyż płacząca nad grobem swojego męża żona. Niesie własny krzyż płacząca nad losem swojego dziecka matka. Niesie własny krzyż leżący na szpitalnym łóżku chory człowiek. Niesie własny krzyż płaczące ze strachu przed pijanym ojcem dziecko. Niesie własny krzyż siedzący na dworcowej ławce bezdomny. Niesie własny krzyż czujący się już nie potrzebnym bezrobotny. Niesie własny krzyż człowiek samotny, upokorzony i zdradzony.
Ileż jest tych krzyży, pod ciężarem których uginają się ludzkie ramiona? Ileż jest krzyży będących przyczyną bolesnych upadków? Jakże często wydaje nam się, że ta nasza droga krzyżowa jest za długa. Ta droga, którą pokonał Chrystus - od twierdzy Antonina na szczyt Golgoty - też była bardzo długa. Kiedy zawleczono Jezusa pod pal krzyża, najpierw oprawcy zdjęli z Niego grubą szatę wierzchnią, a potem tunikę. Ściąganie szat było wielką męczarnią, po której Jezus ponownie spłynął krwią.
Krzyż to cierpienie, któremu Chrystus nadaje wielki, zbawczy sens. To prawda, która stanowi fundament naszej wiary. Ten kto przechodzi obok krzyża obojętnie, nigdy w swoim krótkim życiu nie znajdzie właściwej drogi, choćby bogaty był w wielorakie doświadczenia i posiadał dużą wiedzę. Ten kto pogardza krzyżem odrzuca Chrystusa, odrzuca Prawdę. Często bezwzględnie odrzuca ją współczesny świat, dlatego jest w nim tak dużo zła. Rzadko kiedy ustami swoich mediów wypowiada on słowo: krzyż. Pomimo, że każdego dnia "zalewani" jesteśmy informacjami o zmarłych, zabitych, rannych, bezdomnych, bezrobotnych i głodnych.
Współczesny świat bardziej od czystego powietrza i czystej wody, potrzebuje pokory.
Kiedy idę ulicami starego przemyskiego grodu, często swój wzrok kieruję w stronę ustawionego na wzgórzu Krzyża. Ten krzyż "patrzy" na miasto. Stanowi on nie tylko świadectwo, ale jest dla nas wszystkich wielkim wezwaniem do dokonania radykalnych zmian w naszym życiu osobistym i zbiorowym. Krzyż bowiem nigdy nie milczy.
Wielką moc posiada Krzyż Chrystusowy. To z niego wyrastają nasze ziemskie - ludzkie krzyże. To dzięki Niemu, te nasze, często bardzo ciężkie krzyże stanowią drogę do
Wieczności. Trzeba tylko w to uwierzyć i w granicach naszych ludzkich możliwości zrozumieć.