Od kilku miesięcy możemy podziwiać pochodzący z 1700 r., restaurowany portret przedstawiający księcia Jerzego Wilhelma, ostatniego z dynastii Piastów. To olejne dzieło, pochodzące prawdopodobnie z galerii zamkowej w Oławie, przypisuje się Johannowi Claessensowi, mistrzowi z Antwerpii.

Obraz przedstawia księcia Wilhelma z insygniami władzy, ubranego w charakterystyczny francuski strój, z okazałą peruką. Ten, jak dotąd mało znany obraz od wielu miesięcy zostaje poddawany gruntownym pracom konserwatorskim, które prowadzi Muzeum Regionalne w Jaworze. Jak mówią konserwatorzy, jego obecny stan jest na tyle dobry, że postanowiono pokazać go szerszej publiczności. Jego pierwsza prezentacja odbyła się w listopadzie 2016 r. w Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu, które jest właścicielem obrazu, druga 8 lutego w Mauzoleum Piastów w Legnicy (o czym pisaliśmy w nr. 8 z 19 lutego). A kolejny pokaz zaplanowano na 11 listopada w Muzeum Regionalnym w Jaworze.

Książe Jerzy Wilhelm to ostatni władca w dziejach śląskiej dynastii Piastów. Urodzony 29 września 1660 r. w Oławie, jako jedyny syn księcia Chrystiana (1618-72) księcia oławskiego, wołowskiego, brzeskiego i legnickiego oraz księżnej Ludwiki Anhalt Dessau (1631-80). W 1675 r. książę Wilhelm, jako 15-latek, złożył hołd cesarzowi Leopoldowi I Habsburgowi, który uznał go pełnoletnim i przekazał rządy w księstwach legnickim, brzeskim i wołowskim.

Młody książe odznaczał się dobrą pamięcią. Był poliglotą i bardzo lubił polować. Założył nawet bractwo myśliwskie „Złoty Jeleń”. Panował zaledwie 8 miesięcy. Zmarł w Brzegu 21 listopada 1675 r. na skutek wypadku podczas polowania. Jego zwłoki przewieziono do Legnicy i złożono 8 lutego 1676 r. w kościele św. Jana w Mauzoleum, które jako swojego rodzaju pomnik całej dynastii Piastów wzniosła matka Wilhelma.

Mauzoleum, to kaplica utworzona z przebudowy prezbiterium gotyckiego kościoła. Zasklepiono ją płaską kopułą, natomiast pomiędzy przyporami utworzono pięć owalnych wnęk na sarkofagi, które nakryto małymi kopułami. Kopułę zdobią freski przedstawiające sceny z najstarszych dziejów Polski (m.in. chrzest Mieszka I, koronację Bolesława Chrobrego, bitwę pod Legnicą). W bogato zdobionym mauzoleum umieszczono posągi Jerzego Wilhelma, jego starszej siostry Karoliny oraz rodziców. Na ich cokołach umieszczono łacińskie inskrypcje, które przyjmuje się za „ostatnią rozmowę członków rodziny Jerzego Wilhelma”. Księżna Ludwika zwraca się do męża: „Heu mihi soli” („Biada mnie samej”), książę Chrystian odpowiada: „Nescia gnati” („Nieświadoma losu syna”), Jerzy Wilhelm stwierdza: „At sequor ipse” („Podążam sam”), jego starsza siostra Karolina zamyka rozmowę: „Spes ubi nostrae” („Gdzież nasza nadzieja?”).

Rzeźby oraz wystrój malarski kaplicy w XVII wieku wykonał artysta z Wiednia Metthias Rauchmiller. Warto wiedzieć, że Mauzoleum przy kościele Ojców Franciszkanów w Legnicy uznaje się za pierwszą na Dolnym Śląsku barokową kaplicę grobową.

Prezentacja portretu księcia Wilhelma potrawa do 3 marca w Mauzoleum Piastów Śląskich przy kościele św. Jana w Legnicy. Warto odwiedzić to miejsce, by lepiej poznać dzieje rodziny ostatnich Piastów Śląskich.