Większą część swego dorosłego życia o. Ludwik Kaszowski związał z Instytutem Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tutaj studiował, tutaj osiągał kolejne stopnie naukowe, tutaj też pracował od 1963 r. aż do wstąpienia do Zakonu Paulinów w 1996 r., a potem jeszcze po uzyskaniu święceń kapłańskich i zakonnych.

W życiu świeckim

Ludwik Kaszowski urodził się 14 sierpnia 1939 r. w Jaworznie jako jedno z dziesięciorga dzieci Stanisława i Marii Kaszowskich. W 1957 r. podjął studia geograficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był bardzo zdolnym studentem, a jego praca magisterska została wysoko oceniona i wydrukowana. Dyplom magistra geografii uzyskał w 1962 r. W tym samym roku został przyjęty na staż asystencki w Katedrze Geografii Fizycznej Instytutu Geografii UJ. W 1972 r. uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim stopień doktora nauk geograficznych, zaś w 1985 r. – stopień naukowy doktora habilitowanego. W 1989 r. został powołany na stanowisko docenta.

Jeszcze w trakcie swej pracy w instytucie zaczął wędrować z Pieszą Pielgrzymką Skałeczną na Jasną Górę (1993). Pielgrzymowanie kontynuował po wstąpieniu do Zakonu Paulinów. Zawsze wygospodarowywał „kwadrans akademicki”, aby opowiedzieć pielgrzymom o niezwykłości mijanego krajobrazu.

W życiu zakonnym

W 1996 r. postanowił ostatecznie porzucić stan świecki oraz umiłowaną geografię i poświęcić swe dalsze życie służbie Bogu i Matce Bożej. Wtedy też wstąpił do nowicjatu Ojców Paulinów w Leśniowie. W 1997 r. rozpoczął indywidualne studia w seminarium duchownym w Krakowie na Skałce. Okresową profesję zakonną na 3 lata złożył w Leśniowie w 1997 r., a profesję wieczystą – na Jasnej Górze w 2000 r. W tym też roku otrzymał święcenia diakonatu, zaś święcenia prezbiteratu – w 2001 r. Równocześnie w latach 1997 – 2002 był zatrudniony w Wyższej Szkole Języków Obcych i Ekonomii (późniejszej Akademii Polonijnej) w Częstochowie jako nauczyciel akademicki na stanowisku profesora. Kierował tam podyplomowym studium: Pielgrzymki, Turystyka Religijna. Ponadto był zatrudniony jako katecheta w przedszkolu społecznym oraz w Szkole Podstawowej w Czerwiennem, z którą utrzymywał bliski kontakt do ostatnich dni swego życia.

W 2001 r. powrócił do pracy w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ i został zatrudniony w Zakładzie Geografii Religii. Równocześnie w 2001 r. został duszpasterzem akademickim na Skałce. W 2003 r. został powołany na prefekta studiów w Wyższym Seminarium Duchownym Zakonu Paulinów na Skałce.

Z dniem 1 października 2004 r. przeszedł na emeryturę w Instytucie Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Przyjaciele i uczniowie sprezentowali mu z tej okazji księgę pamiątkową pt. „Przyroda – Człowiek – Bóg. Ojcu Docentowi dr. hab. Ludwikowi Kaszowskiemu w 65. rocznicę urodzin” (red. B. Izmaiłow, Kraków 2004). Autorami dedykowanych mu prac byli zarówno geografowie, jak i paulini. Potem o. Ludwik skoncentrował się głównie na pracy duszpasterskiej w kolejnych domach zakonnych: na Skałce, w Mochowie-Paulinach k. Głogówka, a od 2011 r. aż do śmierci – w Wieruszowie.

Naukowiec

Pragniemy choć w kilku słowach scharakteryzować działalność o. Ludwika jako Geografa (przez duże „G”). W Instytucie Geografii UJ (później Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ) pełnił odpowiedzialne funkcje kierownika Zakładu Geomorfologii oraz kierownika Stacji Naukowej instytutu w Łazach k. Bochni, którą stworzył od podstaw. Dwukrotnie był wybierany na zastępcę dyrektora instytutu do spraw dydaktycznych. W latach 1993-96 sprawował z wyboru funkcję dyrektora instytutu. Był wspaniałym dyrektorem. Zawsze, nawet w sytuacjach – wydawałoby się – bez wyjścia, znajdował kompromisowe rozwiązania. Pod jego kierownictwem Instytut Geografii stał się jedną z najlepiej funkcjonujących placówek Uniwersytetu Jagiellońskiego.

O. Ludwik Kaszowski był wybitnym naukowcem z zakresu geomorfologii. Utworzył krakowską szkołę geomorfologii fluwialnej. Zawsze interesowały go obszary górskie, stąd jako geograf uczestniczył w wyprawach naukowych w wysokie góry – Andy Peruwiańskie, Hindukusz Afgański, Atlas Marokański. Prowadził też intensywne badania w Tatrach oraz Masywie Centralnym. Zebrane w trakcie tych wypraw materiały stanowiły zasadniczą część jego rozprawy habilitacyjnej. Uczestniczył w międzynarodowych badaniach naukowych w Szwecji, Belgii, we Francji, w Wielkiej Brytanii, Jugosławii, na Węgrzech i w wielu innych krajach. Był współinicjatorem zorganizowania polsko-ukraińskiej Karpackiej Szkoły Geograficzno-Ekologicznej. Stał się jednym z głównych w Polsce i jednym z ważniejszych w świecie autorytetów naukowych w zakresie geomorfologii obszarów górskich i wyżynnych. Gdy po uzyskaniu święceń w 2001 r. powrócił do pracy w instytucie i zaczął pracować w Zakładzie Geografii Religii, zmieniła się jego orientacja naukowa. Stąd też prace publikowane przez niego w ostatnim okresie przed przejściem na emeryturę dotyczyły problemów metodologii pielgrzymowania oraz zagadnień teologicznych. Uczestniczył w międzynarodowych kongresach poświęconych tej problematyce (Fatima 2001, Montserrat 2002).

W swych pracach osiągnął rzadką w dzisiejszych studiach naukowych umiejętność dokonywania syntez, zwłaszcza w zakresie relacji środowisko przyrodnicze – człowiek. Był członkiem zwyczajnym, a następnie honorowym Komisji Nauk Geograficznych Oddziału PAN w Krakowie. Ponadto aktywnie działał w Polskim Towarzystwie Geograficznym i Polskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk o Ziemi.

Nauczyciel akademicki

Był wspaniałym i cenionym nauczycielem akademickim. Wypromował ponad 60 magistrów geografii i 3 doktorów. Wiele uwagi poświęcał Kołu Geografów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był przewodniczącym (1969-71) i wiceprzewodniczącym (1971-73) Ogólnopolskiego Komitetu Koordynacyjnego Studenckich Kół Naukowych Geografów. W latach 1982-95 pełnił funkcję opiekuna naukowego Koła Geografów UJ.

Gdy w 1980 r. w instytucie powstawała Solidarność, o. Ludwik został zastępcą przewodniczącego. W okresie stanu wojennego aktywnie zaangażował się w pracę konspiracyjną. Organizował różne akcje protestacyjne, współpracował z Arcybiskupim Komitetem Pomocy Więźniom i Internowanym. Niósł pomoc potrzebującym pracownikom i studentom. Był inicjatorem w instytucie akcji charytatywnej na rzecz Polaków mieszkających na terenach dawnego Związku Radzieckiego.

O. Ludwik Kaszowski, wspaniały naukowiec i nauczyciel, umiejętnie łączył swą pracę z posłannictwem duszpasterskim. Doskonale wkomponował się w życie instytutu.

Dziękujemy Bożej Opatrzności, że postawiła o. Ludwika na naszej drodze, a zarazem za to, że również nam pozwoliła się znaleźć na jego ścieżce życia.

Pożegnanie

Uroczystości pogrzebowe odbyły się 8 czerwca 2017 r. w sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego Pięciorańskiego w Wieruszowie. Przewodniczył im biskup pomocniczy diecezji kaliskiej Łukasz Buzun, a uczestniczyli w nich m.in. generał Zakonu Paulinów o. Arnold Chrapkowski oraz proboszcz i przeor klasztoru w Wieruszowie o. Piotr Polek. O. dr hab. Ludwik Kaszowski OSPPE spoczął w grobowcu ojców paulinów na cmentarzu w Wieruszowie. W ostatniej drodze towarzyszyli mu parafianie liczne grono duchowieństwa, a także przedstawiciele różnych ośrodków geograficznych w Polsce. Pozostanie na zawsze w naszej wdzięcznej pamięci jako niezwykły Geograf – Paulin.