Chociaż problematyka Brexitu nie jest w Polsce „terra incognita”, tym bardziej że dotyka ok. 1,5 mln polskich imigrantów w Wielkiej Brytanii, a dodatkowo ich bliskich w kraju, to zapewne niewielu potrafiłoby zobaczyć ją w szerokim kontekście brytyjskiej sytuacji politycznej, społecznej, kulturowej i religijnej. Książka pt. „Głosy Boga. Kościół, społeczeństwo i Brexit”, będąca zapisem rozmowy Małgorzaty Glabisz-Pniewskiej z Jonathanem Luxmoore’em, wybitnym znawcą tych zagadnień, zawiera takie właśnie spojrzenie. Zaskoczeniem dla polskiego czytelnika jest już samo postawienie pytania o rolę chrześcijaństwa i Kościoła anglikańskiego oraz Kościoła katolickiego w procesie rozwodu Wielkiej Brytanii z Unią Europejską. Choć sami przed laty z przejęciem rozważaliśmy rolę Kościoła w Polsce w procesie integracji europejskiej w ogóle i akcesji naszego kraju do UE w szczególności, to postawienie analogicznego pytania wobec Brexitu budzi zdziwienie. Obok swego rodzaju repetytorium moralnych, duchowych i religijnych pryncypiów integracji europejskiej znajdziemy w książce wiele odniesień do sytuacji w Polsce. Przeczytamy w niej m.in. o polskim wymiarze Brexitu (był on przecież także reakcją na wielką emigrację z Polski), o „mieszaniu się” UE w polskie sprawy czy o wyzwaniach duszpasterskich Polskiej Misji Katolickiej w Londynie. Stopniowe narastanie rozczarowania Brytyjczyków ideą europejską, a zwłaszcza Unią Europejską i arogancją jej urzędników, jako żywo przypomina nastroje w Polsce. Trudno też nie porównywać dwu zwalczających się na Wyspach plemion: mobilnych, kosmopolitycznych Anywheres i zakorzenionych Somewheres do aktorów polskiej sceny politycznej i ich podzielonych zwolenników. Spośród wielu interesujących wątków tematycznych obecnych w książce warto przywołać niektóre. Jonathan Luxmoore odnosi się m.in. do działalności COMECE – krytykuje brak neutralności tej instytucji wobec Brexitu. Charakteryzuje wielką różnorodność w Wielkiej Brytanii i Londynie. Mówi o terroryzmie i stosunku Kościoła do niego, ale też o nowym ateizmie, o skutkach związku Kościoła z państwem, o katolikach w tym anglikańskim kraju oraz o muzyce kościelnej i katedrach jako promyku nadziei dla chrześcijaństwa na Zachodzie. W każdym razie – w hałasie i wielkim zamęcie wokół Brexitu Luxmoore i Glabisz-Pniewska pomagają usłyszeć głosy Boga. Autorem wstępu jest prof. Jan Żaryn.

Jonathan Luxmoore i Małgorzata Glabisz-Pniewska, „Głosy Boga. Kościół, społeczeństwo i Brexit”. Wydawnictwo Homo Dei, ul. Zamoyskiego 56, 30-523 Kraków, tel. 12 656 29 88; e-mail: dystrybucja@homodei.pl