W centrum Lublina, przy jednej z bocznych ulic, stoi stary dworek myśliwski, z kolumnami i podziemnym przejściem wiodącym ponoć na Stare Miasto. W zrujnowanych budynkach przebywa 5, a czasem nawet 8 osób bezdomnych. W takich warunkach gnieździł się do niedawna pan Tomasz; spał na rozpadającym się materacu, walcząc co noc ze swoimi sąsiadami szczurami. Nie wnosił do swojego legowiska chleba, wtedy szczury były spokojniejsze.

Coraz więcej bezdomnych

Na początku obecnego wieku w całym naszym regionie była jedna noclegownia i jedno schronisko dla bezdomnych. Obecnie w Lublinie są cztery schroniska i tyle samo noclegowni dla mężczyzn i jeden ośrodek dla kobiet. Podobne placówki są także w Puławach, Świdniku i Chełmie. W noclegowni można się przespać, rano trzeba opuścić obiekt; w schronisku zapewniony jest pobyt całodzienny ze skromnymi posiłkami. Wszędzie przy wejściu są alkomaty, każda ilość alkoholu we krwi uniemożliwia skorzystanie z pomocy.

Bezdomni piją dużo i codziennie. Nie stać ich na alkohole ze sklepów, więc sięgają po zabójcze „F-16”, czyli techniczny spirytus przemycany z Ukrainy, druzgocący trzustkę i wątrobę. Magdalena zmarła w okolicach targu pod zamkiem nie dożywszy 30-tki, Andrzeja znaleziono martwego na trawniku przy komendzie miejskiej policji, zbliżał się do 50-tki. Oboje odeszli po przedawkowaniu spirytusu; za pół litra tej trucizny płaci się na melinie 7 zł.

Przypuszczalnie 80% osób bezdomnych jest niewidocznych dla systemu; nie będą przyjęci do schronisk, nie dostaną zasiłków, często nie mają dokumentów tożsamości. Oficjalne statystyki podają, że w Lublinie jest około 300 bezdomnych. Przez ośrodek Gorącego Patrolu przy Centrum Wolontariatu w Lublinie przewija się rocznie ponad 800 osób.

Pan Tomasz z dworku myśliwskiego przez ostatnie pół roku codziennie upijał się „F-16”, w jego zawalisku nie było światła, wody czy toalety. Nikt go nie odwiedzał; jedynymi żywymi stworzeniami w pobliżu były szczury.

Gorący Patrol

Duża część bezdomnych nie dociera do schronisk czy innych punktów pomocy, choćby do Caritas lub jadłodajni przy ul. Zielonej. Zajmują chętnie pustostany i altanki w ogródkach działkowych, inni lokują się na klatkach schodowych. Najbardziej bezradni zadowalają się legowiskami przy śmietnikach bądź kanałami ciepłowniczymi.

Kiedy robi się zimniej, wolontariusze z Gorącego Patrolu wsiadają w busa i odwiedzają bezdomnych. Mają na liście ponad 100 takich miejsc w Lublinie. W altance na Czechowie żyje młoda kobieta w siódmym miesiącu ciąży. Odizolowała się od rodziny, nie chce iść do domu samotnej matki; dobrze, że jej partner pali w „kozie” znalezionymi na działkach deskami, więc jest ciepło. Kasia i Bogdan są parą od 10 lat; w tym roku wprowadzili się do zniszczonego wagonu przy składnicy paliw. Mają nawet żyrandol, ale od razu wyjaśniają, że to tylko atrapa. Na ścianach obraz Jezusa Miłosiernego i portret św. Jana Pawła II. „Czuwają nad nami!”.

Do pana Tomasza wolontariusze przyjeżdżali codziennie z gorącą herbatą i posiłkiem. Słuchali jego tragicznej historii życia, ale rozmawiali też o piłce i ulubionych potrawach. Któregoś wieczoru wyznał, że dość ma już szczurów, że chciałby spróbować na nowo ułożyć sobie życie.

W oczekiwaniu na ludzi

Codziennie, także w niedziele i święta, wolontariusze wydają gorące posiłki (stąd „gorący patrol”), ubrania i podstawowe leki. Najważniejsze jednak, że słuchają i rozmawiają, starają się zrozumieć i podpowiedzieć jakieś rozwiązania.

Od października Centrum Wolontariatu prowadzi specjalny ośrodek wychodzenia z bezdomności. Tam trafił pan Tomasz. Zamieszkał w czystym pokoju, korzysta z pralki, łazienki i kuchni. Zawsze może spotkać się ze swoim opiekunem, z którym porozmawia przy kawie i który pomoże rozwiązać trudne sprawy urzędowe. Chodzi na kurs dozorcy i wkrótce stanie się stażystą. Po wielu latach pojednał się z Chrystusem w konfesjonale i nauczył odmawiać Koronkę do Miłosierdzia Bożego. I ślubuje sobie, że nigdy już nie chce mieć szczurów za sąsiadów. Nareszcie ma wokół siebie ludzi.

„Nie było miejsca dla Ciebie” – śpiewamy w jednej z rzewnych kolęd, wspominając los Chrystusa. Dzisiaj obok nas jest coraz więcej osób, które nie mają domu i swojego miejsca. Rozpadły się im rodziny, stracili więzi z sąsiadami i znajomymi, nie wytrzymali tempa życia i wylądowali na ulicy bądź w śmietniku. Dla nich Adwent jest oczekiwaniem na ludzi, którzy ich odnajdą, wysłuchają i pomogą.