W dniu 15 czerwca w parafii Mełgiew odbywa się doroczny odpust patrona parafii -Świętego Wita. W tym roku miał on miał szczególnie uroczysty charakter. Równo 90 lat temu - w dniu 15 czerwca 1910 roku biskup Franciszek Jaczewski dokonał konsekracji nowo wybudowanego kościoła.

Historia Mełgwi sięga średniowiecza.

W "Opisie historycznym diecezji lubelskiej przez księdza Karola Boniewskiego, kanonika katedry płockiej, proboszcza w Fajsławicach sporządzonym" z 1325 roku znajduje się wzmianka "Item Johannes, plebanus ecclesiae de Meglewa" (także Johannes, proboszcz kościoła w Mełgwi) .

Tę datę tj. 1325 rok wiele źródeł określa jako pierwszą wzmiankę o parafii i wsi Mełgiew.

Występujący w niej kościół był pod wezwaniem świętego Wita i tak zostało do dnia dzisiejszego. Ale Pan Adam Soćko pracownik UAM w Poznaniu w pracy "Pałac w Podzamczu Mełgiewskim" stwierdza, że powstanie wsi i kościoła można cofnąć aż do XII w. - Wówczas wezwanie Świętego Wita było popularne w Małopolsce, ale w XIII wieku już zanikło. Kościół wymieniony w 1325 roku i następne (prawdopodobnie trzy) były drewniane. Gdy w 1726 roku spalił się ostatni drewniany kościół w latach 1726 - 30 wzniesiono kościół już murowany, barokowy, który choć nieco zniszczony stoi do dziś (tzw. "stary kościół").

Fundatorem tego kościoła był Jacek Stoiński - sędzia ziemski lubelski - właściciel w tym czasie dóbr Podzamcze. Jako ciekawostkę należy odnotować, że stojący także do dziś pałac w Podzamczu był wzniesiony (na dawniejszym zrębie) także około 1730 roku przez tego samego Jacka Stoińskiego, co dobrze świadczy o jego sytuacji finansowej. Obecnie "stary kościół" jest zamieniony na budynek mieszkalny i podzielony na 2 kondygnacje, ale wówczas, jako kościół miał jedną prostokątną nawę z nieznacznie wyższym prezbiterium. Obecnie trwają prace remontowe tego budynku - w planach na I piętrze znajdzie pomieszczenie gminne muzeum.

Ten murowany kościół okazał się wkrótce za ciasny dla potrzeb parafii. W pierwszej wersji powstał projekt powiększenia starego kościoła. Projekt upadł, gdyż koszty przebudowy i remontu starego kościoła okazały się niewiele niższe, niż budowa nowego.

Tak, więc nasi pradziadkowie przystąpili w roku 1906 do gigantycznej pracy - wznoszenia nowego, dużego kościoła parafialnego. Projekt opracował inżynier Stefan Szyller. Wydaje mi się, że chyba jest to ten sam architekt, który projektował wieżę w klasztorze w Częstochowie!

15 czerwca 1910 roku - konsekracja nowego kościoła.

Już po 4 latach budowy, po wielkim wysiłku parafian, włościan i okolicznych właścicieli ziemskich - 15 czerwca 1910 roku biskup Franciszek Jaczewski mógł dokonać konsekracji nowego kościoła. Proboszczem w owym czasie był ks. Kanonik Józef Żyszkiewicz - zasłużony dla naszej parafii. Proboszczem był w Mełgwi 43 lata aż do śmierci w 1944 roku, leży na naszym cmentarzu. Był także inicjatorem budowy ośrodka zdrowia w Mełgwi. Jedna z ulic w Mełgwi ma imię Aleja Ks. Józefa Żyszkiewicza.

Nasz kościół jest najwyższą budowlą w okolicy. Mimo, że usytuowany w jednym z niższych miejsc w gminie, w dolinie przepływającej przez całą gminę rzeki Stawek-Stoki jest widoczny z każdego jej miejsca. Strzelista wieża i ostre, wydłużone kształty zarówno zewnątrz jak i wewnątrz budowli neogotyckim stylem nawiązują do klasycznego gotyku świątyń średniowiecznych.

Od tego stylu wnętrza naszego kościoła odbiegają 2 boczne ołtarze - białe, o miękkich złoconych kształtach. Te rokokowe ołtarze są dużo starsze niż cały kościół, pochodzą z XVIII wieku i zostały tu przeniesione ze "starego" barokowego kościoła. Katalog sztuki wymienia też kilka zabytkowych przedmiotów (obrazy, kielichy, lichtarze) znajdujących się w naszym kościele m.in. obraz ofiarowany w 1907 roku przez Stanisława Szlubowskiego - w owym czasie kolejnego właściciela Podzamcza. Jak było wyżej "stary kościół" ufundował Jacek Stoiński ówczesny właściciel tej wsi - aktualny mógł widocznie pozwolić sobie tylko na obraz. Ale jak wiem z ustnych przekazów w z lasów w jego dobrach pochodziły ogromne dęby użyte do budowy kościoła.

Dbamy o nasz piękny kościół.

W latach 60, znowu ogromnym wysiłkiem finansowym parafian wykonano w kościele malowanie wnętrza kościoła. Wykonane w jaskrawych kolorach, o ostrych kształtach postaci malowidła, zbyt nowoczesne jak na nasze wiejskie gusta, budziły od początku pewne kontrowersje. Ale stało się!

Lecz nasz kościół stoi niedaleko rzeki, wilgoć jest jednym z utrapień tego kościoła i malowidła zaczęły się łuszczyć. Działalność grzybów po trzech dziesiątkach lat doprowadziła do zniszczenia większości obrazów. Znowu, wielkim wysiłkiem finansowym parafian, w ramach przygotowań do Wielkiego Jubileuszu w roku 1999 udało się odnowić wnętrze kościoła. Najbardziej zniszczonych malowideł nie można było uratować - ale tym razem stonowane pastelowe barwy wnętrza zyskały pełną aprobatę parafian.

W poprzednich latach wykonywano też inne prace remontowe - dach kościoła i wieży pokryto blachą miedzianą, stopniowo były odnawiane ołtarze, złocono na nowo ich elementy, odnowiono chrzcielnicę, uruchomiono zegar na wieży kościelnej. W tym 1999, szczęśliwym dla parafii roku udało się oprócz malowania wnętrza, wyremontować też zewnętrzną elewację kościoła - uzupełnić nadgryzione zębem czasu ubytki w przyporach południowej strony, odnowić elementy z piaskowca, pomalować fragmenty otynkowane - nasz kościół odzyskał dawny blask ( na sponsora czeka z odnowieniem tylko ambona). Tylko piękna, czerwona klinkierowa cegła nie wymaga żadnych remontów - po 90 latach wygląda świetnie - nasi pradziadkowie mogliby być dumni ze swojej pracy.

Jubileuszowy odpust.

We czwartek, 15 czerwca na uroczystości 90 - lecia kościoła zostali zaproszeni wszyscy księża, którzy pracowali w naszej parafii lub z niej pochodzą. Na nasz Jubileusz, na Mszę o godzinie 9.00 Przybył też dostojny gość - Ks. Arcybiskup Józef Życiński. Powitał go przed kościołem proboszcz parafii ks. Kanonik Karol Serkis oraz Orkiestra Dęta Gminy Mełgiew, a w kościele zespół "PODZAMCZE" w strojach ludowych zaśpiewał niby ludową pieśń powitalną specjalnie na tę okazję ułożoną:

"Witaj nam czcigodny gościu nasz ...", gdzie było oczywiście:

"Wiwat drogi Gościu, Wiwat

W zdrowiu, szczęściu byś nam żył sto lat

Niech Ci słońce świeci całe dnie,

A Bóg wszelkie łaski niech Ci śle !!!"

W imieniu rady duszpasterskiej powitał Gościa Włodzimierz Augustyniak. W odświętnie udekorowanym kościele Mszę jubileuszową odprawił i homilię wygłosił ksiądz arcybiskup, grała podczas Mszy orkiestra dęta, śpiewała schola.

Po Mszy Ksiądz Biskup poświęcił

Dzwon Drugiego Tysiąclecia "Jan Paweł II"

W roku 1998 sołtysi i radni gminy i parafii Mełgiew wystąpili z inicjatywą ufundowania przez mieszkańców gminy i parafii Mełgiew " Dzwonu Drugiego Tysiąclecia". Na karcie, którą otrzymują ofiarodawcy widnieje napis:

"Żyjemy na przełomie tysiącleci - taki czas zdarza się raz na tysiąc lat. Dla uczczenia tej daty, na Wielki Jubileusz Roku 2000, z inicjatywy sołtysów i radnych gminy Mełgiew my wszyscy, mieszkańcy tej gminy w tym szczególnym czasie ufundujemy Dzwon Drugiego Tysiąclecia. To dwa tysiące lat temu narodził się Chrystus - od tej daty liczymy czas - dzwon ustawimy, więc obok kościoła parafialnego w Mełgwi".

O godzinie 12.00 Odprawiona została suma odpustowa, którą koncelebrowali kapłani - nasi rodacy pod przewodnictwem ks. Józefa Szczypy, a słowo Boże głosił ks. Prałat Jan Mazur urodzony w Mełgwi.

I rozrywka - czyli festyn parafialny

O godzinie 14.00 Rozpoczął się na błoniach w Mełgwi drugi już w historii parafii Mełgiew festyn parafialny. Jak w ubiegłym roku wystąpiły zorganizowane siły kulturalne naszej gminy: śpiewały dzieci ze szkoły z Mełgwi, Jackowa i Wiejskiego Domu Kultury w Podzamczu, tańczyła istniejąca od zeszłego roku grupa taneczna Pani Małgorzaty Michalczuk z Mełgwi, oraz oczywiście grała nasza Orkiestra Dęta Gminy Mełgiew. Ale w tym roku nie oni byli gwiazdą festynu, ale ksiądz Roman Skowron - nasz sąsiad z Wierzchowisk, który poprowadził własny program rozrywkowy, a skutecznie mu w tym pomagała grupa wokalna z tamtejszej parafii.

Nagrody w konkursach, słodycze, gorące kiełbaski i napoje dla młodych uczestników festynu ufundowały firmy z terenu gminy. Następny odpust i festyn za rok. Zapraszamy do pięknej Mełgwi.