Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Częstochowie mieści się przy ul. Jasnogórskiej 34. Od 12 lutego br. stanowisko dyrektora Ośrodka pełni Elżbieta Różycka, która w sferze pomocy społecznej pracuje od 19 lat. "Tak jak podaje Ustawa o pomocy społecznej - mówi Pani Dyrektor - udzielanie wsparcia związane jest z ubóstwem, sieroctwem, bezdomnością, potrzebą ochrony macierzyństwa, wielodzietnością, bezrobociem, niepełnosprawnością, długotrwałą chorobą, bezradnością w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, prowadzeniem gospodarstwa domowego przez rodziny niepełne i wielodzietne, alkoholizmem, narkomanią, klęskami żywiołowymi (ekologicznymi) oraz trudnościami w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego. Niestety, w ostatnim czasie najwięcej rodzin zgłaszających się z prośbą o pomoc stanowią te, w których członkowie są bezrobotni i które niejednokrotnie zostały bez żadnych środków do życia" - podkreśla dyr. Różycka.
Sytuacja pomocy społecznej z pewnością jest bardzo trudna - osób potrzebujących pomocy przybywa (w pierwszym kwartale br. do Ośrodka wpłynęło 3 593 wniosków), a dotacje na pomoc są zmniejszane. Każdy ośrodek pomocy społecznej realizuje zadania własne - finansowane z budżetu gminy i zadania zlecone gminie do wykonania - finansowane z budżetu centralnego. Zadania te dzielą się na obligatoryjne - tzn. te, które mają pokrycie w środkach i muszą być zrealizowane, oraz fakultatywne - które są realizowane na tyle, na ile znajdą się na to środki. "Budżet MOPS w Częstochowie na 2003 r. - mówi Dyrektor Ośrodka - nie jest wystarczający. Liczymy jednak, że tak jak do tej pory, co kwartał będziemy występować do Urzędu Miasta, do Wydziału Polityki Społecznej w Katowicach i być może ta dotacja będzie zwiększona. Bez tego nie będziemy w stanie sprostać wymaganiom potrzebujących.
W tej chwili zasiłek w zależności od sytuacji wynosi 80, 100, a w wyjątkowych sytuacjach 150 zł co miesiąc - kontynuuje Pani Dyrektor - ale trudno sobie wyobrazić, aby rodzina mogła za taką sumę przeżyć. Niezadowolenie osób korzystających z pomocy jest duże, wpływa wiele skarg, ale nie chodzi o złe wykonywanie obowiązków przez naszych pracowników, na ogół skargi związane są z niskim budżetem".
W zależności od rejonu, w którym dana rodzina mieszka, prośby o pomoc są zróżnicowane. Rodziny mieszkające w domach jednorodzinnych zgłaszają się do Ośrodka z prośbą o pokrycie kosztów zakupu opału, bardzo często Ośrodek pokrywa koszty wyżywienia w szkole, zakupu podręczników. Są to prośby sezonowe. Przede wszystkim jednak Ośrodek udziela pomocy na zakup żywności.
Raport potrzeb MOPS na zadania własne (zasiłki celowe) zakłada, że w roku 2003 na poszczególne potrzeby zostaną przeznaczone następujące kwoty, np.: żywność - 4, 7 mln zł; finansowanie obiadów dla dzieci - 873 tys. zł; odzież - 850 tys. zł; opał - 860 tys. zł; pokrycie kosztów leków i leczenia 185 tys. zł; kolonie - 232 tys. zł. Ogółem na zadania własne Ośrodek przeznacza kwotę 8,5 mln zł. Na razie nie istnieje problem z terminowym wypłacaniem zasiłków, choć aby rozładować tworzące się kolejki, w razie potrzeby uruchamiana jest druga kasa.
Osoby przychodzące do Ośrodka oczekują nie tylko wsparcia finansowego. "Często przedłużam godziny swego urzędowania - mówi Pani Dyrektor - aby porozmawiać z interesantami, którzy bardzo często oczekują też wsparcia duchowego. I tylko gdy uważnie ich wysłucham, będę mogła pokierować tych ludzi do odpowiednich instytucji, a słuchać nauczyłam się, pracując z bezdomnymi".
MOPS w Częstochowie zatrudnia 436 osób, w tym 95 pracowników socjalnych, 128 opiekunek świadczących usługi opiekuńcze i 26 opiekunek, które świadczą usługi specjalistyczne. "W kadrach leży ok. 140 podań o pracę młodych ludzi - ubolewa Elżbieta Różycka - niejednokrotnie posiadających dwa, a nawet trzy fakultety, ludzi ze specjalistycznym wykształceniem: socjologów, psychologów, pracowników socjalnych, ale niestety w Ośrodku mimo zapotrzebowania nie ma żadnego wolnego etatu".
W ramach działalności MOPS sprawowana jest także pomoc instytucjonalna. W strukturach MOPS funkcjonują m. in.: Dom Dziennego Pobytu przy ul. Wolności, Dom Dziennego Pobytu dla Osób z Upośledzeniem Umysłowym przy ul. Focha, Środowiskowy Dom Samopomocy przy ul. Lakowej, Centrum Pomocy Dziecku i Rodzinie przy ul. Jasnogórskiej, Przytulisko dla Bezdomnych Mężczyzn i Centrum Interwencji Kryzysowej.