W sanktuarium św. Jana Pawła II w Krośnie 14 października odbyła się uroczysta Msza św. w intencji dzieci zmarłych przed urodzeniem i ich rodziców. Eucharystii przewodniczył bp Krzysztof Chudzio, a homilię wygłosił ks. dr Witold Burda – dyrektor Wydziału ds. Kanonizacyjnych Kurii Metropolitalnej w Przemyślu, postulator procesu beatyfikacyjnego rodziny Ulmów. Na uroczystość przybyło wielu kapłanów z krośnieńskich i okolicznych parafii, kapelani szpitali, siostry zakonne, przedstawiciele urzędu miasta oraz Wojewódzkiego Szpitala Podkarpackiego w Krośnie.

W sanktuarium zgromadzili się również rodzice dzieci zmarłych przed urodzeniem, dla których ta chwila była wyjątkowa, bo osobiście doświadczyli straty dziecka. Mamy nadzieję, że ta uroczystość oraz akt powierzenia zmarłych dzieci Panu Bogu, zaowocował w ich sercach pokojem i nadzieją, że ich dzieci są szczęśliwe.

Trzy ważne uczucia

W czasie homilii ks. Witold Burda zaznaczył, że rodzicom dzieci zmarłych przed urodzeniem i wszystkim zgromadzonym w świątyni, towarzyszą trzy ważne uczucia – ból, tęsknota i nadzieja. Kaznodzieja przywołał postać bł. Wiktorii i Józefa Ulmów oraz ich dzieci, a także błogosławianego dziecka, które Wiktoria nosiła pod swoim sercem w chwili męczeńskiej śmierci. Dodał, że tęsknota prowadzi do nadziei. – Z nadzieją chcemy oddać Panu Bogu ciała tych małych dzieci, mając głęboką pewność, myśląc o tym najmłodszym dziecku Józefa i Wiktorii Ulmów, że tak jak ono jest w niebie, również i te maleństwa uczestniczą w chwale zbawionych i świętych. Niech to błogosławione dziecko wzbudza i pogłębia naszą nadzieję. Bądźcie ufni, bądźcie spokojni, one żyją u Pana – powiedział duchowny.

Trudne przeżycia

Śmierć dziecka przed urodzeniem jest dla rodziców, a szczególnie dla matki, bolesnym i trudnym przeżyciem. Do Zakładu Patomorfologii w Krośnie, w którym pracujemy, dostarczany jest z Oddziałów Ginekologiczno-Położniczych materiał z wyskrobin jamy macicy. Podczas jego opracowywania wyodrębniamy ciała obumarłych wewnątrzmacicznie dzieci. W Polsce nie wszystkie szpitale wdrożyły procedury postępowania z ciałem dziecka poronionego lub martwo urodzonego.

Zgodnie z przygotowaną przez nas procedurą postępowania z ciałem dziecka/płodu z zachowaniem godności należnej zmarłemu, zatwierdzoną w dniu 11 marca 2009 r. przez dyrekcję Wojewódzkiego Szpitala Podkarpackiego w Krośnie, każda matka zmarłego przed urodzeniem dziecka jest informowana o tym, że w materiale histopatologicznym wyodrębniono tkanki dziecka i przekazano je na trakt sekcyjny, skąd mogą być odebrane przez rodzinę celem pochówku. Według obowiązującego prawa za zwłoki uważa się ciała osób zmarłych i dzieci martwo urodzonych, bez względu na czas trwania ciąży. Rodzice mają prawo do pożegnania zmarłego dziecka i pochowania jego ciała w grobie, nawet gdy dziecko żyło kilka dni, tygodni czy miesięcy.

Włączone do wspólnoty Kościoła

W Krośnie pierwszy pogrzeb dzieci zmarłych przed urodzeniem odbył się w 2011 r. po prawie dwuletnich przygotowaniach. Nie były one łatwe, ponieważ do dziś istnieją luki prawne w tej kwestii. Oprócz przeszkód formalnych spotkaliśmy się z niezrozumieniem, wyśmianiem i przykrymi komentarzami. Padały słowa o zbitku komórek, utylizacji resztek po poronieniu, i traktowaniu martwych dzieci jako zwykły odpad medyczny.

Dziecko poronione to osoba zmarła, której przysługuje prawo do pochówku. Kościół podkreśla, że w przypadku poronienia lub urodzenia martwego dziecka, najbliżsi powinni mieć możliwość pożegnania i pochowania doczesnych szczątków. „Dzieci te na mocy chrztu pragnienia ze strony rodziców, zostają włączone do wspólnoty Kościoła”. Te słowa pięknie wybrzmiały w Krośnie w czasie pierwszego pogrzebu dzieci zmarłych przed urodzeniem z ust abp. Józefa Michalika, ówczesnego metropolity przemyskiego.

Uwagę na ten aspekt zwrócił też bp Krzysztof Chudzio w czasie Mszy św., mówiąc: – Tak jak poprzez wieki Kościół uznawał chrzest pragnienia, dla tych którzy nie zdążyli być ochrzczeni, tak i chrzcząc dzieci ze względu na wiarę rodziców, również uznaje chrzest pragnienia. Chcemy Panu Bogu dziękować za tę Jego miłość, ale też prosić o umocnienie wiary w Boże Miłosierdzie i Zmartwychwstanie.

Miejsce pamięci

Ciała zmarłych powinny być traktowane z szacunkiem i miłością wypływającą z wiary i nadziei w zmartwychwstanie, a grzebanie zmarłych jest wypełnieniem uczynku miłosierdzia względem ciała. Tak więc od wielu już lat wypełniamy ten chrześcijański uczynek miłosierdzia i odprowadzamy zmarłe dzieci na miejsce wiecznego spoczynku.

Po Eucharystii odbył się pogrzeb. Trumna ze zmarłymi dziećmi została złożona na Cmentarzu Komunalnym w Krośnie, w grobowcu, na którym widnieje napis „Dzieci zmarłe przed urodzeniem” oraz cytat z Księgi Proroka Jeremiasza: „Zanim ukształtowałem cię w łonie matki, znałem cię. Nim przyszedłeś na świat, poświęciłem cię”.

Grób, w którym zostały złożone zmarłe dzieci, jest dla rodziców miejscem spotkania z utraconym dzieckiem. Jest to miejsce pamięci pomagające po chrześcijańsku przeżyć ból i żałobę. Wiele osób zatrzymuje się tu na modlitwę i zapala znicz, aby uczcić pamięć dzieci, którym z różnych przyczyn nie dane było cieszyć się życiem. Rodzice, którzy przeżyli dramat dziecka utraconego, tam znajdują ukojenie i pocieszenie. Ten grób żyje, zwłaszcza w uroczystość Wszystkich Świętych tonie w kwiatach i zniczach. Dla wielu rodziców ma on działanie terapeutyczne. Przynosi ukojenie i łagodzi ból.

Na cmentarzu w Krośnie spoczywa już 548 dzieci zmarłych przed urodzeniem. W tym roku pochowaliśmy kolejne 38 ciał. Po zakończeniu uroczystości uczestnicy mieli okazję zawierzyć swoje rodziny bł. rodzinie Ulmów oraz przyjąć błogosławieństwo ich relikwiami.

Dziękujemy wszystkim, którzy uczestniczyli w tej uroczystości, aby dać świadectwo chrześcijańskiej odpowiedzialności za życie ludzkie, od poczęcia aż do śmierci.