Ks. Mariusz Frukacz: Przeżywamy kolejną Niedzielę Słowa Bożego. Napisał Ksiądz Biskup książkę pt. Pismo Święte listem Boga Ojca. Biblia dla rodzin. Dlaczego taka Biblia jest dzisiaj bardzo potrzebna?

Bp Antoni Długosz: Jako chrześcijanie staramy się być przedłużeniem słów i czynów Pana Jezusa. Sam Jezus wskazał nam, że najważniejsza jest rodzina. Rozpoczął swoją publiczną działalność od obecności na weselu w Kanie Galilejskiej, by uświadomić ludziom, że każda rodzina katolicka zaprasza Jezusa w sakramencie małżeństwa, by rodzina stała się domowym Kościołem. W tym domowym Kościele rodzice spełniają misję pierwszych świadków w życiu dziecka, są ich katechetami i pedagogami, a także kapłanami domowego Kościoła. Przez moją książkę staram się pomóc rodzicom, żeby w swojej rodzinie jak najlepiej realizowali misję katechetyczną, głoszenia słowa Bożego. Wcześniej również napisałem Biblię dla dzieci pt. Dobry Bóg mówi do nas. Pismo Święte dla dzieci. W Biblii dla dzieci ważną rolę odgrywają ilustracje, które przykuwają uwagę najmłodszych. Wtedy dzieci często proszą rodziców o wyjaśnienie i przeczytanie danego fragmentu z Pisma Świętego. Ponadto pierwsza część Biblii dla dzieci została nagrana przez jednego z aktorów teatru w Częstochowie. I dowiaduję się, że katecheci korzystają z tego nagrania.

W jaki sposób książka Księdza Biskupa może być pomocą dla rodziców?

Bardzo zależało mi na tym, aby rodzice mieli pomoc, jak odczytywać Pismo Święte. Tak naprawdę my Pisma Świętego nie czytamy, ale je odczytujemy. Moim pragnieniem jest przybliżyć rodzicom tę prawdę, że Bóg ciągle mówi do nas, tak jak mówił do bohaterów Starego i Nowego Testamentu. Rodzice mają przejąć rolę owych bohaterów Pisma Świętego, by w ten sposób dzieci mogły pozytywnie przyjąć słowo Boże. Ważne jest również to, by dzieci miały świadomość tego, że Bóg istnieje i Jego imię brzmi „Ja Jestem”. Dlatego też wszystkie wydarzenia Starego i Nowego Testamentu w Biblii dla rodzin przekazuję w czasie teraźniejszym. Wydarzenia biblijne w przekazie dla dziecka to nie jest wspominanie, ale uobecnianie tego wszystkiego. Dziecko również w ten sposób staje się aktorem danego wydarzenia. Jest dopingowane do tego, żeby wiedziało, iż Jezus mówi teraz do niego. Ważne jest, jak dziecko zachowa się, przyjmując słowo Boże.

Użyty przez Księdza Biskupa czas teraźniejszy w opisie wydarzeń biblijnych jest bardzo ważny...

Warto jest samemu stosować czas teraźniejszy podczas czytania Pisma Świętego, zwłaszcza Ewangelii. Rodzice, czytając dzieciom słowo Boże w czasie teraźniejszym, sami uczą się tego, że Bóg mówi teraz, że wydarzenia biblijne nie są tylko z przeszłości. Na kanwie naszego życia Bóg ciągle pisze historię zbawienia i skończy się ona wtedy, kiedy Chrystus powtórnie przyjdzie na ziemię. My teraz „piszemy” tę Biblię jako bohaterowie wydarzeń zbawczych. Bóg ciągle z nami rozmawia.

Co może być najtrudniejsze dla rodziców w przybliżaniu dzieciom treści Pisma Świętego?

Niewątpliwie najtrudniejszą częścią są pradzieje biblijne: opowiadanie o stworzeniu świata, o grzechu pierwszych ludzi, opowiadanie o Kainie i Ablu, czyli o pojawieniu się zła na świecie, o potopie z czasów Noego i o budowie wieży Babel. Dlatego przy tych fragmentach dałem ścisły komentarz, który wcześniej przygotowałem również dla katechetów. Rodzicom wyjaśniam, że te fragmenty to specjalny gatunek literacki, a nie ścisła historia. Tą ścisłą historią jest to, że Bóg aktem stwórczym powołał świat i człowieka do istnienia. Pradzieje biblijne pokazują, że Bóg dał przykazanie i to, że w każdym grzechu jest nieposłuszeństwo wobec Boga. Opowiadania biblijne są odpowiedzią na pytania człowieka, skąd się wziął świat, człowiek, dlaczego istnieje zło na świecie, podziały między ludźmi, itd. Natomiast tzw. historia religijna w Biblii rozpoczyna się od Abrahama. Tę część jest łatwiej dzieciom przyjąć. Prorocy i patriarchowie to są konkretne przykłady, wzorce dla dzieci. Ważne jest, żeby rodzice, tłumacząc Pismo Święte swoim dzieciom, wychodzili od doświadczeń dziecka i interpretowali je przesłaniem Biblii, i w ten sposób prowadzili też do konkretnych zadań związanych z życiem człowieka.

Biblia dla rodzin jest napisana w klarowny sposób.

W Biblii dla rodzin ważna jest też zaproponowana przeze mnie trójczłonowość: komentarz, fragment Pisma Świętego w czasie teraźniejszym i zadania wynikające z danego fragmentu. Tak ukształtowane jest Pismo Święte. Pan Bóg w kontekście doświadczeń człowieka daje odpowiedź Bożą i zachęca do wypełnienia konkretnych zadań. Ta Biblia dla rodzin jest katechezą dla człowieka i o człowieku. Wydaje mi się, że bardzo przydatne są w niej również ilustracje wybitnych malarzy i artystów. W wielu miejscach Biblii dany rozdział kończy się modlitwą. Oczywiście, rodzice mogą dokonać również parafrazy przesłania biblijnego dla swoich dzieci. Bóg w Biblii mówi nie tylko do dorosłych, ale także do dzieci. Warto pamiętać, że do 7. roku życia dziecko nie ma wątpliwości w wierze, dlatego Jezus za przykład dorosłym daje dziecko, aby byli tak ufni wobec Boga jak dziecko.

Jak rozmawiać z dziećmi o Bogu?

Przede wszystkim terminy religijne powinny być dzieciom przekazywane tak jak dorosłym. Nie można infantylizować. Nie ma Bozi – jest Pan Bóg, nie ma Jezuska – jest Pan Jezus, nie ma paciorka – jest pacierz, nie ma Matuchny Najświętszej – jest Matka Boża. Nie można wobec dzieci stosować abstrakcyjnych terminów, dlatego że dzieci konkretyzują pewne sprawy. Rodzice Biblię dla rodzin mogą wykorzystać w każdej chwili. Na przykład zaraz po obiedzie mogą wraz z dziećmi powrócić do przesłania Ewangelii i powiedzieć: wróciliśmy z kościoła, z Mszy św., gdzie byliśmy przy stole – ołtarzu, teraz zjedliśmy obiad przy naszym stole w domu i dlatego przypominamy sobie jeszcze raz, co dzisiaj Jezus chce nam powiedzieć. Ważne jest, żeby powiedzieć, iż Jezus nas do czegoś zaprasza, a nie zmusza. Chodzi o to, żeby Pismo Święte zaowocowało w życiu dziecka i rodziny. Bóg tak naprawdę daje nam propozycje, a nie nakazy. Napisałem o tym w innej książce dla dzieci pt. Dekalog, czyli dziesięć propozycji Pana Boga. Pan Bóg przez Jezusa zaprasza nas i ciągle mówi: „jeśli chcesz”. Pismo Święte zawsze trzeba przekazywać w sposób pozytywny. Pan Bóg nie straszy, ale zachęca do działania.