Posadzili mnie najpierw na krześle prowadzącego dyskusję - duży stres! Potem zaprosili do telewizji, żeby o tej dyskusji opowiedzieć. Jeszcze większy stres! Nie dlatego, żebym się bał dyskusji albo jej prowadzenia - to temat mnie zestresował: rozmawialiśmy o korupcji, a tej nigdy nie doświadczyłem bezpośrednio, jej skutków doświadczam tylko pośrednio, przez życie w "zepsutym państwie".
Niektórzy - także uczestnicy naszych dyskusji - chcą zawężać pojęcie korupcji, sprowadzając ją wyłącznie do łapownictwa. Człowiek skorumpowany, mówią, to taki, który za pieniądze podejmuje decyzję korzystną dla płacącego, kosztem sprawiedliwości, dobra wspólnego, złamania prawa. I mają rację - ale to nie wszystko, korupcja sięga szerzej, niszczy straszniej. Najpopularniejsza definicja korupcji mówi, że korupcja jest to nadużywanie urzędu publicznego dla korzyści prywatnych (np. firmy, którą się reprezentuje) lub osobistych (swoich lub swoich bliskich). Jest w tej definicji i proste łapówkarstwo, ale jest także wykorzystywanie władzy nad pieniędzmi publicznymi (np. za miejskie pieniądze buduje się publiczną drogę, ale tak się składa, że droga prowadzi do posesji decydującego urzędnika). Korupcja to także płatna protekcja w obsadzaniu stanowisk lub po prostu w przyjmowaniu do pracy (jak to ważne w dobie bezrobocia, prawda?). Korupcją jest wreszcie handel wpływami, gdy np. partia polityczna zabiega o poparcie finansowe biznesmenów, w zamian oferując korzystne dla nich rozstrzyganie kwestii publicznych. Potem zwycięska dzięki finansom biznesmena partia polityczna wygrywa wybory w mieście i - dla przykładu - z wielką szkodą dla miasta zrywa zawarte już umowy tylko po to, by wspierający ją biznesmen mógł tanio kupić działki w mieście - krótko mówiąc z zyskiem odebrać wpłacone pieniądze. Albo jeszcze bardziej wprost: przychodzi przedstawiciel silnej grupy posłów do biznesmena i powiada, że za taką to a taką sumę nowa ustawa w sejmie będzie dla niego korzystna...
Korupcja to straszne zło w każdej dziedzinie. W sferze politycznej powoduje zanik zaufania do struktur państwa: obywatel przestaje być obywatelem, bo nie uważa państwa za swoje. W sferze gospodarczej powoduje wzrost cen towarów i usług (przedsiębiorstwo musi sobie łapówkę wliczyć w koszty, a zatem i w cenę), ogranicza ilość inwestycji (inwestorzy potrzebują prawa stabilnego, nie uzależnionego od urzędniczego "widzimisię"). W sferze społecznej nikną więzi, rośnie podejrzliwość - zwłaszcza do każdego, komu się powiodło (powodzi mu się? - to znaczy, że daje albo bierze łapówki). W sferze etycznej tworzy podstawę samousprawiedliwienia - skoro wszyscy są skorumpowani, dlaczego ja jeden mam być "frajerem"?
Walka z korupcją jest bardzo trudna. Potrzeba dobrego prawa, potrzeba wielkiej akcji wychowawczej i edukacyjnej, w którą zaangażuje się Kościół, szkoła, mass media. A my, "szarzy obywatele", możemy zrobić przynajmniej dwie rzeczy: głośno mówić, jak wielkim grzechem (tak - grzechem!) jest korupcja w każdej postaci, a po drugie przeciwstawiać się niszczącej i destrukcyjnej opinii, że wszyscy są skorumpowani. Nieprawda - nie wszyscy! Nawet jeśli wielu, to nie wszyscy i uznajmy wartość uczciwych ludzi. Nie wrzucajmy do jednego worka wszystkich, bo uczciwy urzędnik w końcu machnie ręką: skoro już i tak mają mnie za złodzieja, to dlaczego mam być uczciwy i biedny?