Celem innowacyjnego programu, którego autorem jest ks. James Mallon, jest przełączenie parafii z trybu podtrzymania w tryb rozwoju. Kiedy w 2005 r. ks. Mallon został proboszczem parafii św. Benedykta w Halifax w Kanadzie, zaczął zapraszać parafian na kurs Alpha. Widząc efekty, zrozumiał, że może to być początek drogi całościowego procesu wychowywania w wierze, a jednocześnie metoda formacji nowych liderów w lokalnych wspólnotach. Stało się to przyczynkiem do założenia projektu „Boża Renowacja”, który obecnie ma zasięg globalny. W naszej diecezji tym programem zainteresowali się dwaj proboszczowie: ks. kan. dr Paweł Łobaczewski, proboszcz parafii Miłosierdzia Bożego w Zielonej Górze oraz ks. kan. dr Dariusz Orłowski, proboszcz parafii św. Wojciecha w Czerwieńsku. Od kilku miesięcy uczestniczą w kursach, podczas których poznają zasady „Bożej Renowacji”. Mają nadzieję wcielić ten program w życie parafii.

Trzy klucze

– Program „Boża Renowacja”, który jest zaszczepiony już w kilkunastu krajach na świecie, opiera się na 3 podstawowych kluczach: ewangelizacji, działaniu Ducha Świętego i dobrych praktykach zarządzania parafią – wyjaśnia ks. Paweł Łobaczewski. – Ważne jest odpowiednie dostosowanie sposobu działania, tak, aby parafie przełączyć z trybu podtrzymywania status quo w tryb rozwoju, oparty na kulturze gościnności – dodaje. Pierwszeństwo ewangelizacji oznacza, że parafie istnieją po to, aby głosić Dobrą Nowinę. W wizji programu transformacja wspólnot dokonuje się przez modlitwę. To nie ludzie są czynnikami sprawczymi przemiany, ale Duch Święty. Dobre zarządzenie parafią opiera się o wydatną pomoc osób świeckich i korzystanie ze znanych obecnie najlepszych praktyk zarządzania. Przemiana kultury parafii nie jest bowiem wyłącznym zadaniem proboszcza, ale każdego wiernego. – Ze sposobem działania parafii jest podobnie jak ze wspólnotą całego Kościoła: „wiara umacnia się, gdy jest przekazywana”. Do odnowy zaangażowania misyjnego wzywali ostatni papieże. Przypomniał o tym też św. Jan Paweł II w encyklice Redemptoris Missio czy Papież Franciszek w adhortacji Evangelii Gaudium – podkreśla. Ks. Paweł Łobaczewski i ks. Dariusz Orłowski są na etapie początkowym. Od ponad pół roku zapoznają się z zasadami innowacyjnego programu: – Mamy kontakt z grupą ludzi z Alpha Polska¸ organizacją, która współpracuje ściśle z projektem „Bożej Renowacji”. To program stricte katolicki, oparty o doświadczenie ruchów charyzmatycznych w Kościele – wyjaśnia ks. Paweł.

Gościnna parafia?

Wdrażanie programu w życie parafii to dłuższy proces, wymagający odpowiedniego czasu. Nie da się od razu zmienić mentalności i spowodować, aby zasady „Bożej Renowacji” zadziałały natychmiast. Ważna jest współpraca parafian, w wyniku której można odnowić oblicze lokalnej wspólnoty: – Jednym z celów jest zmiana kultury funkcjonowania parafii. Chodzi o to, aby parafia stała się bardziej zapraszająca, bardziej otwarta: nie tylko w wyniku działania proboszcza, ale przez to, że wszyscy parafianie dbają o dobrą atmosferę i starają się zapraszać również tych, którzy oddalili się od Kościoła. To przekłada się na bardziej konkretne zadania – mówi ks. Dariusz Orłowski. Celem jest odnowa parafii, tak, by stała się przestrzenią, w której nowe osoby spotykają Boga i w konsekwencji chcą dzielić się wiarą. To umacnia całą wspólnotę.

Przygotowanie to proces

Obecnie program ma już zasięg globalny, a grupa Alpha Polska pracuje nad jego adaptacją w polskich warunkach. Umiejętności budowania dobrej wizji parafii i zarządzania nią zdobywa się na specjalnym kursie składającym się z 6 spotkań online. Taki kurs przygotowujący do wprowadzenia programu „Bożej Renowacji” w parafii ukończył ks. Paweł Łobaczewski. Jest jednym z pierwszych księży z Polski, którzy wzięli udział w tym przedsięwzięciu: – Kurs był prowadzony przez certyfikowane osoby, które są zaangażowane w projekt na całym świecie. Prowadzący był ze Szkocji, a w przyswojeniu treści pomagał nam tłumacz. Mogliśmy zapoznać się z różnymi praktycznymi kwestiami związanymi np. z tworzeniem wizji parafii i jej kultury oraz z otwieraniem jej na nową ewangelizację w kontekście parafialnym – wyjaśnia ks. Łobaczewski. – Chodzi o to, aby rozeznać, które praktyki w parafii nadają się do dalszego rozwijania, a które już się przeżyły, a także rozpoznać, co wypadałoby wprowadzić, aby dokonywał się rozwój wspólnoty parafialnej. W efekcie następuje przełączenie z trybu podtrzymania na tryb rozwoju – wyjaśnia ks. Dariusz Orłowski. – Chodzi o rozeznanie charyzmatów, do czego jest wezwana przez Pana Boga dana parafia. Chociaż posiada ona struktury administracyjne, to jednocześnie jest wspólnotą ludzi, która jest wzywana przez Ducha Świętego do konkretnych działań – podkreśla.

Jesteśmy w drodze

W Polsce program jest dopiero na etapie wprowadzania: – W stadium zaawansowania są niektóre parafie we Włoszech, w Wielkiej Brytanii, Australii, Nowej Zelandii, w Stanach Zjednoczonych czy w Kanadzie. Organizacja „Bożej Renowacji” dba o to, aby podtrzymywać więź pomiędzy tymi parafiami. Co pewien czas są organizowane różne wydarzenia, również online. W czerwcu 2024 r. w Harrogate w Wielkiej Brytanii odbył się szczyt parafii katolickich, w którym uczestniczyli przedstawiciele 270 parafii z całego świata. Polskę reprezentował kard. Grzegorz Ryś – mówi ks. Łobaczewski. Główny pomysłodawca, ks. James Mallon, jest kapłanem archidiecezji Halifax-Yarmouth we wschodniej Kanadzie. – Pracuje z dość dużą grupą ludzi. W tej chwili można powiedzieć, że „Boża Renowacja” jest organizacją, która zatrudnia konkretny personel na poziomie globalnym, a jednocześnie opiera się na działaniu bardzo wielu wolontariuszy w różnych częściach – uściśla ks. Paweł. W parafii, która działa według tego programu, mogą istnieć różne grupy i wspólnoty, na przykład Ruch Światło-Życie, Apostolstwo Dobrej Śmierci czy Odnowa w Duchu Świętym. – Jest to kwestią rozeznania. To, że początki programu są związane w pewien sposób z ruchem charyzmatycznym, nie oznacza, że jest to jedyny profil parafii. Istotą jest wieloaspektowa, szeroka otwartość na działanie Ducha Świętego – mówi ks. Łobaczewski.

Czy to skomplikowane?

Sam program odnowy parafii w duchu „Bożej Renowacji” nie jest skomplikowany: – Projekt, który jest na etapie tworzenia w Polsce, nie musi być dokładnym kopiowaniem wszystkich doświadczeń z oryginalnego globalnego programu – wyjaśnia ks. Orłowski. – Pozwala się na różne adaptacje lokalne, dopasowane do miejscowych zwyczajów i lokalnego sposobu funkcjonowania Kościoła – dodaje. Projekt wnosi dużo dobra i nowe spojrzenie, nie tylko na Kościół, ale również na życie: – Widać, że parafie wprowadzające program, zaczynają się rozwijać. Słyszałem z relacji niektórych osób przy okazji uczestnictwa w różnych wydarzeniach online, że dzięki projektowi w ludziach przełącza się sposób postrzegania. Zamiast patrzeć, ile osób od nas odejdzie, zaczynamy myśleć, kto nowy jeszcze do nas przyjdzie. Ta pozytywna optyka budzi nadzieję – zauważa ks. Paweł. Błędem jest myślenie, że kiedy mówi się o wizji czy strategii w parafii, to jest to tylko przekładanie podejścia biznesowego na działanie Kościoła. – Program daje cenne narzędzia, które pomagają uporządkować i ustrukturyzować doświadczenie działania Ducha Świętego, by jak najlepiej wykorzystywać otrzymaną łaskę – podkreśla kapłan. Natura Kościoła jest bosko-ludzka, a my ludzkimi narzędziami odczytujemy Boże działanie.