Publikacja jest efektem seminarium w ramach edycji Letniej Szkoły Historii Najnowszej we wrześniu 2023 r. W jednym z ciekawszych artykułów Jakub Zdrojewski pisze o działalności ruchu „księży patriotów” w Łodzi. U podstaw stworzenia go było zalecenie Józefa Stalina skierowane do szefa PZPR Bolesława Bieruta, że „bez rozłamu wśród kleru nic nie wyjdzie”. W procesie tworzenia głównej Komisji Księży przy ZBoWiD i jej okręgowych odpowiedników sięgnięto po księży skonfliktowanych z władzami Kościoła i tajnych współpracowników bezpieki. „Centrala” wydawała mało poczytne pismo Ksiądz Obywatel. Pozyskiwanie księży niemrawo szło w Łodzi, gdzie KK powstały w marcu 1950 r. Początkowo skaperowano dziewiętnastu księży, by w 1953 r. osiągnąć apogeum czterdziestu. „Patrioci” nie byli zbyt aktywni. Ale komunistom wystarczyło, żeby byli; walczyli propagandowo o pokój, stwarzali napięcie i dzielili.