Choroba powoduje trwałe zmiany w drogach oddechowych, skutkiem tego procesu jest ograniczenie przepływu powietrza w płucach.

Przyczyny

W Polsce z rozpoznaniem POChP żyje ok. 600 tys. pacjentów, ale zdaniem specjalistów, chorych może być trzy razy więcej. Głównym sprawcą choroby, podobnie jak w przypadku nowotworów płuc, są papierosy, które odpowiadają za ok. 80% zachorowań. Destrukcyjny wpływ palenia papierosów na organizm ludzki jest znany od dawna i trudno racjonalnie wytłumaczyć, dlaczego tak wiele osób lekceważy wydrukowane na każdej paczce ostrzeżenie. Drugą w kolejności przyczyną zachorowań na POChP są zanieczyszczenia powietrza, stąd większa zapadalność na tę chorobę na terenach uprzemysłowionych.

Objawy

Pierwsze objawy POChP są często bagatelizowane, bo duszność – zwłaszcza podczas wysiłku, przewlekły kaszel czy odkrztuszanie śluzowatej wydzieliny można uznać za chwilową niedyspozycję lub – u osób palących – tzw. kaszel palacza. W miarę upływu czasu i przy braku leczenia pojawiają się dalsze objawy: wydolność oddechowa się pogarsza, tolerancja wysiłku się zmniejsza, a duszność może pojawiać się nawet w czasie spoczynku. Zaostrzenia choroby następują często w okresie jesienno-zimowym, zwłaszcza po przebytych infekcjach. Nierozpoznana lub późno rozpoznana POChP skraca życie o 10-15 lat.

Diagnoza

Zdiagnozowanie POChP we wczesnym stadium i stosowanie leków, a u palaczy zrezygnowanie z nałogu poprawiają komfort życia pacjenta i spowalniają postęp choroby. Kluczowy w rozpoznaniu POChP jest wynik spirometrii, nieinwazyjnego badania, które pozwala na ocenę objętości płuc i szybkości przepływu powietrza przez poszczególne odcinki dróg oddechowych. Dlatego pulmonolodzy apelują, aby to badanie było wykonywane częściej, zwłaszcza u osób palących, w ramach profilaktyki w poradniach POZ. Spirometria wymaga dobrej współpracy pacjenta z osobą prowadzącą, więc przed rozpoczęciem badania pacjent powinien zapoznać się z jego przebiegiem i techniką oddychania w jego trakcie. Innymi badaniami pomocnymi przy rozpoznaniu POChP są rtg klatki piersiowej i tomografia komputerowa.

Leczenie

Pacjent z POChP powinien pamiętać, by przepisane leki przyjmować stale, nawet wtedy, kiedy objawy zmniejszą się lub ustąpią. Podstawą w leczeniu POChP są leki rozszerzające oskrzela umieszczone w niewielkich inhalatorach. Skuteczność ich działania w dużym stopniu zależy od techniki stosowania, dlatego przyjmując lek, pacjent musi za każdym razem zwrócić uwagę na to, by dozować go prawidłowo. Przełomem w leczeniu POChP jest niedawne wprowadzenie leków biologicznych, które są stosowane w zaawansowanych przypadkach.

Codzienne przykazania

Do przykazań ważnych zarówno w zapobieganiu chorobie, jak i w jej terapii należą zaprzestanie palenia papierosów i unikanie przebywania wśród osób palących. Obowiązkowo trzeba zadbać o sprawność fizyczną, wprowadzając na stałe aktywności odpowiednie do aktualnego stanu zdrowia. Ważne są codzienne spacery – minimum 30-minutowe – z tym, że przed wyjściem na spacer trzeba sprawdzić jakość powietrza, a jeżeli jest zła, pozostać w domu. U pacjentów z POChP konieczna jest rehabilitacja – zwłaszcza nauczenie się pod kierunkiem specjalisty ćwiczeń oddechowych do samodzielnego wykonywania na stałe.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.