Przebył miliony kilometrów. Samolotami, samochodami, na grzbietach wielbłądów, słoni, konno i piechotą. Przemaszerował z maczetą lasy równikowe, saniami pokonał zamarzniętą Syberię. Zna wszystkie pustynie świata. A startował jako chłopiec w Ełku. Tam poznał smak przygody i tam właśnie zaprowadziło go dziś zaproszenie na wzruszającą uroczystość.

To najwyższe wyróżnienie, jakie samorząd może przyznać osobie szczególnie zasłużonej dla wspólnoty lokalnej i dobra publicznego. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 12 stycznia 2026 r. w Ełckim Centrum Kultury i stanowiła symboliczne zwieńczenie obchodów 600-lecia lokacji miasta.

Decyzję o przyznaniu tytułu podjęła Rada Miasta Ełku, która jednogłośnie przyjęła stosowną uchwałę. Akt nadania podpisał prezydent miasta Tomasz Andrukiewicz. Podkreślił, że wyróżnienie to jest wyrazem najwyższego szacunku dla dorobku, autorytetu i międzynarodowej renomy Jacka Pałkiewicza – ambasadora polskiej nauki, odwagi i ciekawości świata.

– Przyznanie Panu tytułu Honorowego Obywatela Miasta Ełku, Ełczanina z pochodzenia i ducha – przyznał prezydent – jest wyrazem najwyższego szacunku dla Pańskiego dorobku, wybitnych osiągnięć w popularyzacji wiedzy o świecie oraz wkładu w promowanie wartości uniwersalnych, takich jak ciekawość świata, dialog międzykulturowy i poszanowanie dziedzictwa przyrody. Takie wyjątkowe wyróżnienie przyznawane jest osobom o szczególnych zasługach, autorytecie i dorobku, który wykracza daleko poza granice jednego miasta czy kraju.

Uroczystość symboliczna i znacząca

W trakcie wydarzenia wręczono Jackowi Pałkiewiczowi oficjalny akt nadania tytułu, pamiątkowy medal wybity z okazji 600-lecia lokacji Ełku oraz liczne listy gratulacyjne. Wyrazy uznania skierowali do laureata przedstawiciele Kościoła, świata nauki i administracji publicznej – m.in. rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego Jerzy A. Przyborowski, wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król oraz biskup ełcki Jerzy Mazur, który napisał: „Albert Einstein powiedział na temat ludzkiej wynalazczości: «Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić. I wtedy pojawia się ten jedyny, który nie wie, że się nie da, i on właśnie to coś robi». W wielu wydarzeniach w Pana życiu było podobnie i dlatego dzisiaj podziwiamy te wszystkie osiągnięcia i składamy gratulacje za przyznanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Ełku”.

Szczególnym symbolem międzynarodowego uznania była także tablica pamiątkowa ofiarowana przez żołnierzy 3. Batalionu 8. Pułku Kawalerii „Warhorse” NATO, stacjonującego w Bemowie Piskim, dedykowana Jackowi Pałkiewiczowi za trwały wkład w rozwój nauk geograficznych i eksplorację Amazonii.

Odkrywca nie krył wzruszenia, dziękując za wyróżnienie: – Otrzymanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Ełku stanowi dla mnie głęboki zaszczyt, który trudno ubrać w słowa. Ełk nie jest dla mnie tylko miejscem na mapie – to część mojej historii. To tutaj chodziłem do szkoły podstawowej, tutaj poznałem pierwsze wartości, a moi rodzice żyli i budowali swoje życie. Powrót dzisiaj, tak serdecznie przyjęty, wzrusza mnie i prowadzi z powrotem do korzeni. Dziękuję władzom miasta oraz całej społeczności za to wyróżnienie: przyjmuję je z wdzięcznością i dumą, jako znak więzi, która pozostaje żywa mimo upływu czasu. Dziękuję z całego serca.

Dorobek na miarę epoki odkrywców

Postać Jacka Pałkiewicza zajmuje szczególne miejsce w historii współczesnej eksploracji. Jest reporterem, eksploratorem i badaczem, którego dokonania porównywane są do klasycznych wypraw odkrywczych XIX wieku. Najgłośniejszym z nich było ostateczne ustalenie źródeł Amazonki w 1996 r. – wydarzenie uznawane za ostatnie wielkie odkrycie geograficzne XX wieku. W peruwiańskich Andach, na zboczu góry Quehuisha, gdzie bierze początek potok Apacheta, stanął obelisk upamiętniający to przełomowe wydarzenie, kończące wieloletni spór naukowy. Od kilku lat p. Jacek jest też felietonistą i publicystą Niedzieli.

Równie imponujące są pozostałe dokonania Pałkiewicza. Jako pierwszy człowiek w historii przeszedł wszystkie pustynie świata, czym udowodnił, że granice ludzkiej wytrzymałości można przesuwać dzięki determinacji, wiedzy i przygotowaniu. Prowadził pionierskie penetracje Amazonii i Syberii, by dotrzeć do regionów niemal nieznanych. Przeszedł w poprzek wyspę Borneo, jedną z najbardziej niedostępnych i dzikich krain globu. Jego wyprawy łączyły ekstremalne wyzwania z rzetelną dokumentacją naukową i reporterską.

Już wcześniej, w 1975 r., zwrócił na siebie uwagę świata, samotnie pokonując Atlantyk w szalupie ratunkowej – było to przedsięwzięcie, które do dziś jest symbolem odwagi i wiary w ludzkie możliwości. W kolejnych dekadach stał się autorem licznych książek, reportaży i publikacji popularyzujących wiedzę o świecie, kulturach i przyrodzie, a także promotorem postaw odpowiedzialności i szacunku wobec natury. Od kilku lat p. Jacek jest też cenionym felietonistą i publicystą Niedzieli.

Dorobek Jacka Pałkiewicza był wielokrotnie doceniany. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za istotne osiągnięcia promujące na różnych polach nasz kraj na świecie, a papież Benedykt XVI uhonorował go Krzyżem „Pro Ecclesia et Pontifice” za wybitny dorobek w promocji człowieka i zaangażowanie w pracę charytatywną oraz edukacyjno-wychowawczą.

Zasłużony honor dla Ełczanina

Przyznanie w 2026 r. Jackowi Pałkiewiczowi tytułu Honorowego Obywatela Ełku to nie tylko uhonorowanie wybitnej jednostki, ale także podkreślenie wartości, które są bliskie lokalnej wspólnocie: odwagi, ciekawości świata, przekraczania granic i odpowiedzialności za dziedzictwo naturalne. To także przypomnienie, że z Ełku – miasta o bogatej historii i wielokulturowych korzeniach – wyrósł człowiek, którego osiągnięcia budzą podziw całego świata.