KIERUNEK MARS
Kolonizacja Księżyca

Ludzkość robi kolejny krok w kosmos. Na chwilę przed jedną z najważniejszych misji dekady – załogowym lotem wokół Księżyca – NASA ogłosiła nową strategię. Zakłada rezygnację z planowanej budowy stacji orbitalnej Gateway; zamiast tego wszystkie siły mają być skierowane na stworzenie bazy na Księżycu, tak by w nieodległej przyszłości ludzie byli tam stale obecni. Na etapie przygotowawczym dojdzie do serii eksperymentów, w tym sprawdzenia sprzętu w ekstremalnych księżycowych warunkach. Na drugim etapie (lata 2029–32) mają powstać pierwsze elementy bazy, moduły mieszkalne i laboratoryjne, które z czasem będą łączone w większą całość. Co pół roku na Księżycu mają lądować astronauci. Na etapie trzecim (do 2036 r.) baza ma się stać samowystarczalna. Wykorzystywane mają być lokalne zasoby, surowce – w celu produkcji wody, tlenu i paliwa. To ma znacząco obniżyć koszty i umożliwić ciągłą obecność ludzi na Księżycu. Księżycowa baza ma być przygotowaniem do lotu na Marsa. /W.D.

UWAGA! GRA
Agenci z sieci

Gry komputerowe stały się narzędziem werbunku tzw. jednorazowych agentów przez rosyjskie służby – ostrzegają eksperci. Środowisko gier daje dostęp do ogromnej liczby użytkowników, a komunikacja między graczami odbywa się w kanałach, które nie są projektowane z myślą o monitorowaniu zagrożeń bezpieczeństwa państwa. Gry – zwłaszcza te o tematyce militarnej – pozwalają łatwo obserwować poglądy, sympatie polityczne czy reakcje emocjonalne użytkowników. Zaletą jest dostęp do dużej liczby młodych odbiorców, szczególnie młodych mężczyzn. Budowana jest relacja. Zaczyna się od rozmowy podczas rozgrywki, a kończy na zlecaniu zadań w świecie poza internetem. To także pokłosie nowego typu działalności, czyli aktów sabotażu i dywersji. Do podpalenia czy wykolejenia pociągu rosyjski wywiad użyje nie klasycznych agentów, lecz tego jednorazowego, zwerbowanego coraz częściej z wykorzystaniem środowiska gier. /J.K.

IRAN
Łapanka wrogów reżimu

Władze zatrzymały prawie 500 osób oskarżonych o to, że zagrażają bezpieczeństwu narodowemu. Przyczyną jest aktywność zatrzymanych w internecie, gdzie udostępniali treści niebezpieczne dla reżimu ajatollahów. Aresztowania są efektem pogłębionego śledztwa wywiadu i jednostek nadzoru technicznego. Zatrzymani są powiązani z wrogami Iranu, a ich zadaniem miała być destabilizacja sytuacji wewnętrznej. Od początku amerykańsko-izraelskich ataków reżim w Teheranie zintensyfikował nadzór nad społeczeństwem. Ogółem w ostatnich tygodniach w związku ze „współpracą z wrogiem” zatrzymano ponad tysiąc osób. Do aresztu trafiają także osoby oskarżane o poglądy monarchistyczne. Falę aresztowania osób krytycznych wobec reżimu poprzedziła akcja wymierzona w rzekomych monarchistów, którzy działali w siatce domagającej się obalenia reżimu ajatollahów i przekazania władzy przebywającemu w USA Rezie Pahlawiemu, synowi obalonego w 1979 r. szacha. /W.D.

PRZESTĘPCZOŚĆ
Inwazja ze Wschodu

W ciągu roku niemal o połowę wzrosła liczba cudzoziemców podejrzanych o udział w przestępczości zorganizowanej w Polsce. Większość z nich pochodzi z byłych państw sowieckich. Z raportu CBŚP wynika, że w ub.r. zarzuty usłyszało 265 obcokrajowców powiązanych z gangami. To o 81 więcej niż rok wcześniej. Aż 80% stanowią osoby rosyjskojęzyczne. To skutek zakorzeniania się w naszym kraju wschodnich gangów. Szczególnie niepokoi tempo, w jakim rośnie liczba podejrzanych z Białorusi (prawie czterokrotny wzrost) oraz Armenii (dwukrotny wzrost). Nacje mają swoje domeny. Białorusini np. specjalizują się w przemycie papierosów, a Gruzini – we włamaniach i kradzieżach. /J.K.

POLSKIE REKORDY
Lawina bankructw

Na świecie liczba upadłości przedsiębiorstw w 2025 r. wzrosła średnio o 7%. Okazuje się, że w Polsce dynamika jest dwukrotnie wyższa i bije rekordy. W tym roku do końca marca opublikowano informacje o niewypłacalności 538 polskich firm – to dwa razy więcej niż przed rokiem. Firmy – szczególnie małe biznesy rodzinne – zmagają się z szybkim wzrostem kosztów działalności, niską rentownością i wysokim zadłużeniem. Najbardziej dotknięte kryzysem są usługi i budownictwo. W grupie ryzyka znajdują się również takie sektory jak handel czy produkcja. Zjawisko potęgują dodatkowo wysokie koszty energii, na które wymierny wpływ ma m.in. polityka klimatyczna Unii Europejskiej. /J.K.

UWOLNIĆ POCZOBUTA!
Karta przetargowa

Już 5 lat więziony jest w białoruskim więzieniu Andrzej Poczobut, dziennikarz i działacz polskiej mniejszości, skazany na 8 lat kolonii karnej za kultywowanie polskości na Białorusi. Choć polskie władze ciągle deklarują starania o jego uwolnienie, nie znalazł się jednak w grupie wypuszczonych z więzienia. Ani w 2024, ani w 2025 r., ani ostatnio w marcu, gdy poinformowano o uwolnieniu 250 osób, Poczobuta wśród zwolnionych nie było. Białoruski dyktator Alaksandr Łukaszenka daje do zrozumienia, że traktuje go jako polityczną kartę przetargową. Wiadomo, że jest on pierwszy na liście osób oczekiwanych w Polsce. To najpewniej powód, dla którego jest więziony. /J.K.