Maryja towarzyszy nam w adwentowym oczekiwaniu na przyjście Pana. Teksty liturgiczne często wspominają Matkę Bożą (np. II prefacja adwentowa podkreśla, że Chrystusa Pana „przepowiadali wszyscy Prorocy, Dziewica Matka oczekiwała z wielką miłością”). Również w tym okresie obchodzimy uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, wspominamy Zwiastowanie i Nawiedzenie oraz gromadzimy się na Mszach świętych roratnich, które odprawiane są ku Jej czci.
Ich nazwa pochodzi od pierwszych słów łacińskiej antyfony: „Rorate caeli desuper...” („Spuśćcie niebiosa z wysokości...”). W większości krajów europejskich upowszechniła się praktyka sprawowania Mszy roratnich przez 9 ostatnich dni przed Bożym Narodzeniem. W Niemczech zaś i w Polsce zwyczaj ten rozciągnięto na cały Adwent. Najstarsze wzmianki celebrowania Rorat sięgają XIII wieku. Odprawiano je o wczesnych godzinach rannych i miały one szczególnie uroczysty przebieg. Dziś często Roraty odprawiane są w godzinach wieczornych.
W czasie sprawowania Mszy św. roratniej przy ołtarzu zapala się dodatkową świecę (tzw. roratkę), która zwykle jest przyozdobiona białą lub niebieską wstążką i zielonym mirtem lub wiankiem z bukszpanu. Symbolizuje ona Maryję jako Jutrzenkę sygnalizującą nadchodzący wschód Słońca – Jezusa Chrystusa, Maryję, która w swoim łonie przynosi światu Chrystusa.
Od wieków celebrowaniu Rorat towarzyszy wyjątkowa atmosfera, różniąca się od innych okresów liturgicznych. Tę oryginalność tworzy już sam nastrój zamyślenia i niecodzienny sposób sprawowania samej liturgii z zaznaczeniem osoby Maryi, która nas prowadzi na spotkanie ze swoim Synem. Zazwyczaj kościół od początku Mszy św. pogrążony jest w mroku, gdyż palą się tylko świece ołtarzowe i przyniesione przez dzieci lampiony. Dopiero w trakcie hymnu „Chwała na wysokości Bogu” włącza się wszystkie światła w świątyni.
Im bliżej świąt Bożego Narodzenia, tym motyw maryjny w liturgii jest częściej i głośniej akcentowany, aż odnajdzie swój pełny wyraz w noworocznej uroczystości Boskiego Macierzyństwa Maryi.