Reklama

Pamięć stanu wojennego

Niedziela przemyska 4/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Niezwykle ciekawą ekspozycję dokumentującą jeden z najboleśniejszych okresów współczesnych dziejów Polski, jakim był stan wojenny, można było oglądać do połowy stycznia w Miejskim Centrum Kultury w Leżajsku. Ekspozycję pt. Stan wojenny - spojrzenie po dwudziestu latach przygotował rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej.
Tragiczną atmosferę pamiętnych grudniowych dni przypominają zachowane do dziś obwieszczenia i zarządzenia administracyjne ówczesnych władz, materiały kompromitujące działalność Milicji Obywatelskiej, ZOMO i SB - stróżów i bezwolnych obrońców terroru komunistycznego, udokumentowane zdjęciami. Wystawa ukazuje przebieg i realia stanu wojennego na obszarze obecnego województwa podkarpackiego.
Zaprezentowane eksponaty pochodzą z muzeów, bibliotek i archiwów oraz ze zbiorów prywatnych i przedstawiają działania reżimu komunistycznego wobec opozycji solidarnościowej. Wrogości ówczesnego systemu wobec społeczeństwa dowodzą m.in. represyjne orzeczenia sądowe czy wykazy osób pozbawionych pracy. Wystawa IPN-u przedstawia sytuację ponad 500 osób internowanych w Załężu, Uhercach, Łupkowie, Nisku i Gołdapi prezentując m.in. decyzje o internowaniu, komunikaty dotyczące protestów głodowych więzionych i ich zapiski. Szczególnym świadectwem zbrodni wobec narodu są także unikatowe fotografie, kartki świąteczne o charakterze religijno-patriotycznym, grafiki czy chociażby różańce przygotowywane z możliwie dostępnych materiałów. Osobnym rozdziałem tego bolesnego okresu było życie duchowe internowanych, których nawiedzali kapłani. Upamiętniają to m. in. zdjęcia z wizyt u internowanych bp. Tadeusza Błaszkiewicza czy innych duchownych. Odrębną część ekspozycji stanowi dokumentacja działalności powstałych w tym czasie struktur opozycyjnych wobec komunistycznych władz, a wśród nich utworzonej w Rzeszowie Regionalnej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność” czy powstałej w Przemyślu Tymczasowej Komisji Regionalnej NSZZ „Solidarność”, zadaniem których była w szczególności organizacja pomocy internowanym i ich rodzinom oraz kolportaż wydawnictw. W materiałach zaprezentowanych przez IPN są także ulotki interpretujące kłamliwe informacje ówczesnych środków masowego przekazu, w tym przede wszystkim TVP. Jak powiedział nam Mariusz Krzysztofiński z IPN w Rzeszowie - poprzez zgromadzone dokumenty chciano zaprezentować społeczeństwu funkcjonowanie podziemnych struktur „Solidarności”, a także opozycyjnych wobec władzy środowisk rolniczych czy formy ich działalności. - Wystawa dokumentuje niezadowolenie społeczne wyrażane m. in. poprzez strajki w zakładach pracy, manifestacje z okazji ważnych rocznic narodowych oraz nielegalną działalność wydawniczą i kolportażową. To doskonała lekcja historii, z którą powinna zapoznać się szczególnie młodzież - wyjaśnia Krzysztofiński. Wystawa dokumentuje ponadto działalność opozycyjną największych w regionie zakładów pracy: WSK PZL Mielec, WSK PZL Rzeszów czy Huty „Stalowa Wola”, gdzie odbywały się największe strajki. Jednym z bardziej spektakularnych przedsięwzięć opozycji wobec władz, było zorganizowanie w Przemyślu manifestacji w drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych, w której uczestniczyło ok. 6 tys. osób. W celu rozproszenia tłumu użyto Milicji i oddziałów ZOMO. W obronie represjonowanych stanął wówczas (zresztą nie po raz pierwszy), ordynariusz przemyski bp Ignacy Tokarczuk, który w wystąpieniu na Jasnej Górze 2 września 1982 r. powiedział m.in.: (...) „Bracie, nie bij, nie podnoś ręki na swojego brata. Nie podnoś ręki na swoją siostrę, jeśli chcesz należeć do narodu; nie zasłaniaj się rozkazami”.
Wystawę ukazującą przebieg i realia stanu wojennego na Podkarpaciu przygotowano w oparciu o materiały i eksponaty muzealne, archiwa IPN, NSZZ „Solidarność” oraz zbiory prywatne.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Jasnogórskie Śluby Narodu – przeżytek czy wciąż żywy drogowskaz? Abp Wacław Depo odpowiada na trudne pytania

2026-08-23 18:14

Bożena Sztajner/Niedziela

Sformułowane 70 lat temu przez bł. kard. Stefana Wyszyńskiego Jasnogórskie Śluby Narodu dla wielu współczesnych Polaków brzmią jak podniosły, ale trudny do zrozumienia historyczny dokument. W dobie kryzysu autorytetów, postępującej sekularyzacji oraz dominacji indywidualizmu pojawia się pytanie: czy zobowiązania składane w zupełnie innych realiach społeczno-politycznych mają jeszcze jakąkolwiek wartość dla dzisiejszego człowieka?

Więcej ...

Warszawa: 12 godzin uwielbienia w Świątyni Opatrzności Bożej

2026-08-22 11:04

Artur Stelmasiak

Około 5 tys. osób będzie uczestniczyć 22 sierpnia w „Dniu Uwielbienia i Chwały” organizowanym przez Fundację Rozpal Wiarę w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie. Dwunastogodzinne spotkanie będzie obejmować modlitwę uwielbienia, Eucharystię, świadectwa, głoszenie słowa Bożego oraz możliwość skorzystania z sakramentu pokuty i pojednania.

Więcej ...

Nie wystarczy namalować Boga

2026-08-23 22:55

KAROL PORWICH / NIEDZIELA

W niedzielne popołudnie, metropolita częstochowski, abp. Wacław Depo, przewodniczył uroczystej Mszy świętej, podczas której odsłonięto i poświęcono zabytkowy ołtarz główny w kościele św. Macieja Apostoła w Kruszynie. Tym samym, oficjalnie, zakończono trwające od 2018 roku prace konserwatorskie, które doprowadziły do przywrócenia dawnej świetności retabulum. Podczas Eucharystii obecni byli samorządowcy, przedstawiciele firmy zajmującej się pracami konserwatorskimi, poseł Lidia Burzyńska oraz licznie zgromadzona wspólnota parafialna.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Bałam się mistyki - ona i tak mnie znalazła. O filmie...

Kościół

Bałam się mistyki - ona i tak mnie znalazła. O filmie...

Portal wpolityce.pl: Msza Święta wyrzucona z gdańskich...

Wiadomości

Portal wpolityce.pl: Msza Święta wyrzucona z gdańskich...

Pisała listy do Jezusa

Święci i błogosławieni

Pisała listy do Jezusa

Rozważania na niedzielę: Dlaczego Bóg dopuścił do tej...

Wiara

Rozważania na niedzielę: Dlaczego Bóg dopuścił do tej...

Nowenna do Matki Bożej Częstochowskiej 2026

Jasna Góra

Nowenna do Matki Bożej Częstochowskiej 2026

Wojewoda podkarpacka: wszystkie ofiary wypadku na Węgrzech...

Wiadomości

Wojewoda podkarpacka: wszystkie ofiary wypadku na Węgrzech...

W pożarze zabytkowego kościoła w Sanoku spłonęło...

Kościół

W pożarze zabytkowego kościoła w Sanoku spłonęło...

Diecezja pelplińska: w wieku 53 lat zmarł ks. Rafał...

Kościół

Diecezja pelplińska: w wieku 53 lat zmarł ks. Rafał...

Alicja Lenczewska, mistyczka naszych czasów. Plan dnia...

Wiara

Alicja Lenczewska, mistyczka naszych czasów. Plan dnia...