„Bóg i Ojczyzna” - to początek

Hasło „Bóg i Ojczyzna” było u początków parafii św. Władysława w 1914 r. Kiedy powstawała, były to wówczas przedmieścia Chicago. Oddajmy na moment głos parafialnemu kronikarzowi, wspominającemu początki parafii: „W pierwszym okresie przed założeniem parafii otwarte wszędzie było pole dzikie, jak daleko oko sięgało, bujną trawą i kwiatami polnymi zarośnięte. Tu i tam znajdował się mały dom osiedleńców. (…) Z czasem zaczęto myśleć na serio o własnym kościele i własnej szkole. Odbywano posiedzenia w domu Jana Wachowskiego, na których omawiano tę ważną i piekącą sprawę, zbierano fundusze i z niemałym wysiłkiem przygotowano fundament pod parafię, nie tylko dla siebie, ale i dla tych, którzy mieli tu po nich przybyć, to dla nas”.
Na prośbę polskiej społeczności, z polecenia abp. Jakuba Quigley, organizowaniem parafii zajął się ks. Ferdynand Scieszko (ówczesny proboszcz parafii św. Wacława). Pierwsza Msza św. została odprawiona 9 sierpnia 1914 r. w małym, drewnianym kościółku ufundowanym przez przemysłowca Edmunda Szajkowskiego. Już 8 listopada 1914 r. ks. J. Szprenga poświęcił fundamenty pod budowę pierwszej murowanej świątyni. Rok później pierwszym proboszczem został mianowany ks. Antoni Hałgas. Poświęcenie nowej świątyni, szkoły i domu zakonnego odbyło się jeszcze w tym samym roku. W tym samym czasie do parafii sprowadzono siostry ze Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu, które zajęły się prowadzeniem szkoły. Od tego czasu w parafii powstały liczne polskie organizacje katolickie: Bractwo Dzieci Maryi, Komitet na rzecz Ofiar Wojny, Bractwo Niewiast Różańcowych, Towarzystwo Królowej Jadwigi, Bractwo Dziewic Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, Towarzystwo św. Władysława, Klub Matek przy Szkole św. Władysława, Trzeci Zakon św. Franciszka, Klub im. Marii Konopnickiej, Towarzystwo Najświętszego Imienia Jezus, Towarzystwo Zjednoczonych Polek w Ameryce, Arcybractwo Serca Pana Jezusa. Lista tych organizacji jest długa i imponująca. Nie dziwi zatem fakt, iż już w 1922 r. kościół nie był w stanie pomieścić wiernych.

Kościół - to brama

W następnym roku kolejny proboszcz ks. Stanisław Czapelski powiększył kościół. Jak żywotna była kiedyś parafia św. Władysława niech świadczy fakt, iż pochodzi z niej aż 6 kapłanów i 8 sióstr zakonnych. Kolejne, nowe organizacje powstawały w następnych latach; m.in. w latach 60. zorganizowano w parafii drużyny męskie i żeńskie skautów amerykańskich. Na przełomie lat 60. i 70. oblicze parafii św. Władysława zaczęło się jednak przeobrażać. Było to zapewne związane ze zmianami, jakie przechodziła Polonia amerykańska, a zwłaszcza z nową falą polskiej emigracji po 1989 r.
W połowie lat 30. proboszcz ks. Czapelski myślał już o budowie nowej przestronnej świątyni parafialnej. Jednak prace budowlane ruszyły dopiero 17 listopada 1952 r. Nowy kościół zaprojektował Leon Strelka. Długa jest lista ofiarodawców i wykonawców prac związanych z budową świątyni. Po trzech latach intensywnych prac - 12 czerwca 1955 r. została odprawiona pierwsza Msza św. w kościele - była to jednocześnie Msza św. prymicyjna piątego wychowanka z parafii - ks. Brendana Wróblewskiego. W dwa lata później, 26 maja 1957 r. odbyła się uroczysta konsekracja obecnej świątyni parafialnej, której dokonał ówczesny arcybiskup Chicago kard. Samuel Stritch.

Polska szkoła - to przyszłość

Od ponad 50 lat szkoła im. Tadeusza Kościuszki w Chicago kształci i wychowuje kolejne pokolenia polskiej emigracji. Jej koleje są dość burzliwe, ale nigdy nie zaprzestała swojej działalności. Założona została w 1951 r. przez Marię Zamorę przy współpracy Albiny Damsz. Nosiła wtedy nazwę Szkółka Towarzystwa „Pobudka”. Po 6 latach przyjęła nazwę Szkoła Języka Polskiego im. Tadeusza Kościuszki. Stało się to zapewne za sprawą przeniesienia jej siedziby z Parku Pułaskiego do Parku Kościuszki w 1957 r. Potem były kolejne przeprowadzki do Madonna High School (1960 r.), w budynku szkoły parafialnej parafii Our Lady of Grace (1968 r.), w budynku parafii św. Jakuba (1972 - 2000). W roku szkolnym 1992/93, dzięki usilnym staraniom Koła Rodzicielskiego znaleziono trzecie pomieszczenie w budynku szkoły publicznej Reinberg.
Pierwszą siedzibą szkoły, do 1956 r., był lokal Zarządu Głównego Związku Polek w Ameryce. W tym czasie opiekę nad szkołą przejęło Koło Rodzicielskie, które sprawuje ją do dzisiaj. Na początku lat 60. szkoła szybko się rozrastała, w 1964 r. powstała jej filia w parafii św. Władysława. Z 6 uczniów w 1951 r. szkoła rozrosła się do 1300 uczniów, z 1 klasy do 41 oddziałów gimnazjum, z 1 nauczyciela do 37 oraz 5 katechetów. W roku szkolnym 2000/2001 Koło Rodzicielskie zadecydowało o kupnie budynku, który stał się własnością i stałą siedzibą szkoły. Budynek oprócz sobotnich szkolnych zajęć służy także w ciągu całego tygodnia. Odbywają się w nim zajęcia pozaszkolne: nauka języka francuskiego i hiszpańskiego, zajęcia z malarstwa i rzeźby, konsultacje z logopedą oraz nauka gry na pianinie. W szkole pracuje też choreograf zespołu tanecznego i muzyk. W 1981 r. został ufundowany dla szkoły sztandar. Wiele serca i czasu dzieciom i młodzieży w szkole poświęca ks. Mariusz Nawalaniec, który przygotowuje ich do przyjmowania sakramentów świętych w języku polskim - Pierwszej Komunii św. i bierzmowania.

Klub Polski - to tradycja

Klub Polski przy parafii św. Władysława powstał w 1995 r. z inicjatywy ks. Władysława Takuskiego. Po nim kapelanem został proboszcz parafii - ks. Stefan Kanonik. Obecnie Klub liczy 54 członków, funkcję prezesa pełni Walentyna Żelazowska. Klub prowadzi działalność charytatywną, kulturalną i rozrywkową. Urządza zabawy sylwestrowe, andrzejkowe oraz organizuje wycieczki i pielgrzymki. Dzięki kapłanom pracującym w tej parafii, którzy popierają działalność tego Klubu, organizowane są piękne procesje Bożego Ciała. Całkowity dochód z organizowanych przez Klub imprez, zabaw, wycieczek i pielgrzymek przeznaczony jest na potrzeby parafii.

Znani goście w parafii

Pierwszym wielkim Polakiem, który odwiedził w marcu 1925 r. parafię św. Władysława, był sługa Boży abp Jan Cieplak. Był on wielkim patriotą, człowiekiem wewnętrznego spokoju, sprawiedliwości i dialogu, profesorem w Akademii Duchownej w Petersburgu. Doświadczył strasznych upokorzeń w więzieniach bolszewickich. Został skazany na śmierć w moskiewskim procesie duchownych w 1923 r. Zmarł 17 lutego 1926 r. w szpitalu w Passaic w Ameryce w opinii świętości, w wieku prawie 70 lat. Ciało jego przywieziono do kraju i pochowano w Wilnie. Od 1952 r. toczy się w Rzymie proces beatyfikacyjny tego niezłomnego i niezapomnianego obrońcy wiary i moralności. Dziewięć lat później parafię odwiedził naczelny wódz armii polskiej we Francji - gen. Józef Haller. W imieniu II Rzeczypospolitej Polskiej podziękował Polonii amerykańskiej za miłość, hojność i oddane serca dla Ojczyzny. W ostatnich latach odwiedzili parafię hierarchowie Kościoła min.: kard. Franciszek Macharski z Krakowa, emerytowany biskup diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej - Ignacy Jeż, który przeżył obóz koncentracyjny w Dachau, biskup elbląski - Jan Styrna krajowy duszpasterz rolników, a ostatnio bp Ryszard Karpiński - delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji.

Życie codzienne parafii

Obecnie parafia św. Władysława jest parafią amerykańską, gdzie szeroko prowadzone jest polonijne duszpasterstwo przez ks. Andrzeja Bartosa i ks. Mariusza Nawalańca. Polscy kapłani są bardzo mocno zaangażowani w promowanie czytelnictwa prasy katolickiej, m.in. Niedzieli, zarówno podczas każdej Eucharystii, jak i poprzez drukowanie w biuletynie parafialnym informacji o tym tygodniku katolickim oraz o księgarni Źródło. Msze św. w języku polskim są sprawowane w dni powszednie od poniedziałku do piątku o godz. 7.00 am, po Eucharystii jest możliwość skorzystania z sakramentu pokuty i pojednania. Taką możliwość wierni mają również w każdą sobotę od godz. 4.30 do 5.00 pm oraz w pierwszy czwartek i piątek miesiąca od godz. 5.00 do 6.00 pm. W każdą niedzielę w parafialnej świątyni sprawowane są Eucharystie o godz. 7.30 i 10.30 am, 1.30 pm oraz o 7.00 pm. Dla dzieci organizowane są różne uroczystości religijne i patriotyczne, m.in. wypominki narodowe. Ks. Andrzej z ks. Mariuszem często zapraszają znanych i ciekawych gości z Polski, min. zespół „Arka Noego” i Darka Malejonka „Maleo” z zespołu „Tymoteusz” oraz „Ekumienię” z Tarnowa. Owocem pracy polskich kapłanów jest działalność trzech zespołów wokalno-muzycznych: dziecięcego „Promyczki Pana Boga”, młodzieżowego „Tratwa” i rodzinnego „Agape”.