Kościół zmniejszył w pewnym sensie swoje wymagania, formułując na nowo przykazania kościelne w nieco złagodzonej formie. O ile obowiązek niedzielny pozostał w zasadzie niezmieniony, to w zakresie świąt nakazanych dokonała się zmiana. Wielu świąt, zachowywanych dotąd skrzętnie i całym pietyzmem przez naszych dziadków, dzisiaj nie uznaje się za obowiązujące. Przywołajmy choćby uroczystość św. Józefa, Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny czy też uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Dziś za święta nakazane, obchodzone poza niedzielami, zostały uznane: uroczystość Bożego Narodzenia, uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki, uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz uroczystość Wszystkich Świętych. Ponadto uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego została przeniesiona na VII niedzielę wielkanocną, aby ułatwić wszystkim świętowania tego wydarzenia.
Na niedzielny i świąteczny obowiązek składa się udział we Mszy św. oraz powstrzymywanie od prac niekoniecznych. Uczestnictwo w Eucharystii należy do tradycji apostolskiej i praktyka ta stanowi centrum życia Kościoła (KKK 1343). Zadość obowiązkowi czyni ten, kto bierze w niej udział w niedzielę lub w sobotę wieczorem. I chociaż najlepiej byłoby uczestniczyć we Mszy św. w swojej wspólnocie parafialnej, to jednak, zgodnie z przepisem, wystarczy uczestniczyć w Eucharystii gdziekolwiek ona odprawiana jest w obrządku katolickim (KPK 1248). Dobrowolne zaniedbanie tego pociąga za sobą odpowiedzialność moralną w formie grzechu ciężkiego. Uzasadnione przeszkody, jak choroba, pielęgnacja niemowląt lub chorych i podobne, usprawiedliwiają nieuczestniczenie we Mszy św.
Kościelny nakaz uczestniczenia we Mszy św. w niedziele i święta nakazane oraz powstrzymania się w te dni od prac niekoniecznych ma na celu zmobilizowanie mniej gorliwych. Dla pozostałych członków Kościoła motywem świętowania będzie zawsze spotkanie z Chrystusem zmartwychwstałym, co od wieków było dla wierzących zachętą do apostolstwa, objawiającego się również w świętowaniu, czyli odpoczynku świątecznym. Dla wierzących świadomych swojego powołania obowiązek nie będzie stanowił problemu, ale będą oni poszukiwać jak najlepszych form przeżycia każdej niedzieli i święta.
Obowiązek odpoczynku niedzielnego i świątecznego ma swoje uzasadnienie w przykazaniu boskim i został zinterpretowany w przykazaniu kościelnym. Niespełnienie tego nakazu jest uznane za grzech, gdyż brak odpoczynku utrudnia oddawanie chwały Bogu, wpływa negatywnie na relacje rodzinne i społeczne, pozbawia możliwości rozwoju religijnego. Odpoczynek niedzielny i świąteczny jest także formą apostołowania w naszym środowisku. Oczywiście, niektóre obowiązki rodzinne, a także społeczne, jak praca w służbie zdrowia, policji itp., wymagają pracy w niedziele i święta. Obowiązek odpoczynku odnosi się także do pracodawców, którzy nie mogą zmuszać zatrudnionych do pracy w dni świąteczne, gdyż staje się to nową formą wyzysku i zniewolenia (KKK 2188).