Pierwszy referat, zatytułowany „Parafialne rekolekcje rodzinne jako ważna forma wsparcia małżeństw i rodzin w realizacji ich powołania wśród dzisiejszych wyzwań” wygłosił o dr. Andrzej Rębacz, dyrektor Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin. W swoim wystąpieniu Prelegent odpowiedział na trzy pytania: dlaczego tematyka rodzinna, dlaczego trzeba ją podejmować podczas rekolekcji i dlaczego należy ją podejmować w całej parafii, a nie tylko w grupach specjalistycznych.
„Tematykę rodzinną - zauważył o. Rębacz - należy podejmować przede wszystkim dlatego, że rodzina jest najważniejszym marzeniem dzisiejszego człowieka, zwłaszcza młodego, często pogubionego. Tymczasem ludziom młodym nie udaje się tego marzenia o trwałej rodzinie realizować, na co wskazuje dramat plagi rozwodów. Ważne jest też, aby tę tematykę podejmować podczas rekolekcji, w atmosferze Kościoła, modlitwy i nawracania się. Nie wolno bagatelizować grzechu, należy go nazywać po imieniu, bo dopiero wtedy możliwe jest nawrócenie”.
Prelegent podkreślił też, że trzeba mówić o tym w całej parafii, a nie tylko w grupach małżeńskich, gdyż ważne jest kształtowanie postaw. Tematyką rodzinną proponuje się objąć poprzez rekolekcje całą parafię, co jest ważne zwłaszcza w kontekście zmasowanego ataku na rodzinę. Z założenia rekolekcje takie mają postawić mocny akcent na chrzcie i odnowieniu sakramentu chrztu - mówił o. Andrzej Rębacz - Kolejny akcent zaś położony jest na odnowienie przyrzeczeń małżeńskich, i rolę kościoła domowego.
„Świadomość sakramentalności małżeństwa u młodzieży” to kolejny temat podjęty podczas tegorocznych Płockich Dni Pastoralnych. Problemowi temu poświęcony był referat prof. dr. hab. Krystiana Wojaczka z Uniwersytetu Opolskiego. Wystąpienie było oparte o badania, przeprowadzone w latach 1991-96 wśród osób, które rozpoczynały I rok Studium Rodziny. Na podstawie badań ułożyły się dwa ujęcia małżeństwa: koncepcja prawno-moralna (zawężająca małżeństwo tylko do tych aspektów - jako prawnego aktu zawarcia małżeństwa i jego moralnych konsekwencji) oraz socjologiczno-teologiczna (zawierająca pierwszą, ale znacznie ją poszerzająca).
W pytaniach o motywy zawierania małżeństwa bardzo znikoma, wśród badanej młodzieży, okazała się świadomość, że zawieranie małżeństwa jako sakramentu jest konsekwencją sakramentu chrztu. Tu więc otwiera się szeroko pole działalności pastoralnej - podkreślił prof. Wojaczek. Nikła jest także świadomość pojęcia sakramentalności małżeństwa: jedynie 0,63 do 5,15% badanych ma świadomość, że małżeństwo jest znakiem miłości Chrystusa do Kościoła. Tymczasem właściwą duchowość małżeńską można budować dopiero na tej świadomości.
Istotnym problemem, na który zwrócił uwagę Prelegent jest również rozumienie miłości małżeńskiej. Ujmowana jest ona przez respondentów w dwojaki sposób: jako postawa wobec drugiej osoby (czyli względnie utrwalony sposób odnoszenia się do niej), albo jako więź (rozumiana jako proces wzajemnego obdarowywania się małżonków sobą). „Tymczasem - zwrócił uwagę prof. Wojaczek - w definicji sakramentalności związku jest więź między dwojgiem osób, a nie postawa. Trzeba więc kształtować nie tyle pojęcie postawy miłości, ale pojęcie więzi. Więź małżeńska nie jest stanem, ale procesem, ma więc tylko dwie możliwości: albo będzie się rozwijał, albo cofał, nie ma stanu pośredniego, statycznego”.
Kolejnym prelegentem w ramach tegorocznych Płockich Dni Pastoralnych był Kazimierz Cieślik, Diecezjalny Doradca Życia Rodzinnego, założyciel i wieloletni prezes pierwszego w kraju Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Diecezji Płockiej. Wygłosił on referat poświęcony apostolatowi świeckich w duszpasterstwie rodzin diecezji płockiej. „Apostolat świeckich - tłumaczył Prelegent - to formy różnego zaangażowania nas jako świeckich w życie Kościoła i w życie rodziny katolickiej”.
Gość Dni Pastoralnych omówił zadania stojące przed katolikami świeckimi, polegającymi na stałym pogłębianiu formacji rodzinnej, trosce o zachowanie życia ludzkiego, pracy wychowawczej wśród dzieci i młodzieży, i angażowaniu się rodzin w działalność społeczno-polityczną mającą na celu obronę jej żywotnych interesów. Przywołał również różne ruchy i stowarzyszenia rodzinne, które działają na terenie naszej diecezji, a które służą pogłębianiu formacji. Na koniec Kazimierz Cieślik przypomniał o dokumencie Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin, w którym można znaleźć praktyczne wskazówki dla pracy katolików świeckich w duszpasterstwie rodzin.
Podczas sesji popołudniowej na temat „Zadania kapłanów we właściwym funkcjonowaniu duszpasterstwa rodzin” mówił Diecezjalny Duszpasterz Rodzin ks. Bogusław Daniel Kwiatkowski. Jak podkreślił Prelegent, cała działalność duszpasterska w parafiach ma na celu dobro rodzin, bo z nich składa się wspólnota parafialna, dzięki nim rośnie i żyje. „Powinniśmy więc - mówił zwracając się do płockich księży - zwrócić uwagę na konieczność prowadzenia spotkań tematycznych dla małżonków, podczas których można by wyjaśniać poszczególne kwestie życia małżeńskiego i rodzinnego. Warto byłoby poświęcić tej tematyce spotkanie podczas rekolekcji parafialnych, czy też organizować dni skupienia, czy rekolekcje dla małżeństw. Dobrą okazją dla takiej katechezy dla rodziców dzieci pierwszokomunijnych jest przygotowanie ich dzieci do tego sakramentu”.
Ks. Kwiatkowski podjął także problematykę poradnictwa rodzinnego, które ma na celu uczenie naturalnych metod planowania rodziny oraz świadczenie pomocy w sytuacjach kryzysowych. W diecezji płockiej tego typu działalność jest prowadzona od szeregu lat. Jej rozwój zaznaczył się pod koniec lat 80. i na początku 90. w związku z ogromnym zaangażowaniem wiernych w wolontariat. Obecnie w diecezji istnieje 85 punktów poradnictwa rodzinnego, w których prowadzone są spotkania z narzeczonymi w ramach kursu przedmałżeńskiego.
Kończąc, Prelegent wskazał jeszcze jedną z form pomocy rodzinie. Są to działania mające na celu pomoc adopcyjną rodzinom bezdzietnym. Duszpasterze mogliby więc uwrażliwiać wiernych w tej dziedzinie oraz wskazywać zainteresowanym małżeństwom Ośrodek Adopcyjny, który od niedawna działa przy Stowarzyszeniu Rodzin Katolickich Diecezji Płockiej. Zajmuje się on szkoleniem rodzin adopcyjnych i pośredniczy w uregulowaniu kwestii prawnych, a cały proces adopcji odbywający się za jego pośrednictwem trwa o wiele krócej niż w przypadku instytucji państwowych.