W ogniu polemik dotyczących miejsca Polski w strukturach Unii Europejskiej, roli Kościoła w jednoczącej się Europie, preambuły konstytucji, warto posłuchać głosu Pasterzy Kościoła. Próbą takiego wsłuchiwania się jest wydana w naszym diecezjalnym wydawnictwie „Jedność” książka ks. Marka Stępniaka, filozofa i socjologa, doktora KUL, pracującego w archidiecezji łódzkiej. Książka inspirowana jest adhortacją Jana Pawła II Ecclesia in Europa, która podkreśla znaczenie nowej ewangelizacji - głoszenia Chrystusa w krajach już schrystianizowanych, w których jednak zatraca się sens wiary, a życie wielu ludzi dalekie jest od swoich chrześcijańskich korzeni.
W procesie zjednoczenia, potrzebne jest podjęcie działań na rzecz dialogu pomiędzy ludźmi żyjącymi obok siebie, a także na szerszą skalę - dialogu ekumenicznego. Autor przypomina jednogłośnie brzmiące wypowiedzi papieży dotyczące pozytywnych aspektów procesów zjednoczeniowych, zwłaszcza zaś wypowiedzi Jana Pawła II, którego wkład w proces zjednoczenia jest nie do przecenienia. Ukazane zostały działania Kościoła na rzecz poszukiwania fundamentu wspólnego europejskiego domu, skierowane zwłaszcza na upowszechnienie pozytywnej koncepcji wolności, opartej na poczuciu odpowiedzialności. Ma się ona wyrażać przede wszystkim w poszanowaniu podstawowych wartości etycznych.
W tym kontekście autor ukazuje starania Komisji Episkopatów Wspólnoty Europejskiej, zmierzające do koordynacji działań i inicjatyw duszpasterskich Kościołów do niej należących. Działania te są przykładem odważnego i prawdziwie chrześcijańskiego otwarcia na dialog ze wszystkimi, którzy tworzą europejską wspólnotę. Postawa dialogu to owoc trudnej pracy wychowawczej. Jako na świetny jej przykład, ks. Stępniak wskazuje na Listy Pasterskie Episkopatu Polski z lat 1963-2003. Ich zadaniem było promowanie pokoju między ludźmi, wynikające z postulatów papieża Jana XXIII, zawartych w encyklice Pacem in terris.
Nauczanie Pasterzy, choć dosyć jednoznaczne i klarowne, spotyka się jednak często, także w Polsce, z niezrozumieniem, zwłaszcza ze strony niektórych środowisk żywo obecnych w mediach. Prowadzi to do postawy „nadwiślańskiego faryzeizmu” - czyli do postrzegania Polaków jako lepszych, bardziej katolickich i bliższych prawdy niż pozostali mieszkańcy Europy. Jeśli można wyznaczać jakieś szczególne zadanie polskiemu Kościołowi w Europie, to jest nim ewangelizowanie, nie zaś, jak to się często czyni, oskarżanie wszystkich i o wszystko. Chodzi o to, by raczej łączyć, niż dzielić, zamiast burzyć, raczej budować wspólny dom. Drogowskazem na drodze budowania Nowej Europy - Europy ducha - pozostaje wciąż jeszcze mało znany i niechętnie czytany Katechizm Kościoła Katolickiego.
Wsłuchiwanie się w głosy Pasterzy Kościoła okazuje się nasłuchiwaniem Ducha Świętego, który działa poprzez Nauczycielski Urząd Kościoła. A co dziś Duch mówi do Kościoła w Europie? Kościołowi w Europie napisz: oprócz ciemnej, opartej na lęku o przyszłość, ignorancji i poczuciu własnej wyższości, jest jeszcze jaśniejsza strona medalu: Jezus Chrystus, który żyje w Kościele jako źródło nadziei dla Europy.

Ks. Marek Stępniak, Kościołowi w Europie napisz..., wyd. „Jedność”, Kielce 2004