Historia parafii

Pierwszy kościół św. Jakuba został zbudowany w XVI w. przez Jakuba Zalejskiego przy polnej drodze wiodącej na Jasną Górę. Kościół był drewniany, przy nim umieszczono przytułek dla chorych pielgrzymów. Później drewniany kościół rozebrano i rozpoczęto budowę murowanego, który w 1683 r. odwiedził król Jan III Sobieski.
W 1869 r. władze carskie zburzyły kościół św. Jakuba, na jego miejscu wybudowano cerkiew pw. Świętych Cyryla i Metodego. Po odzyskaniu niepodległości świątynia powróciła do Kościoła rzymskokatolickiego. Stała się kościołem filialnym parafii św. Zygmunta i jednocześnie kościołem rektorackim i garnizonowym wojska polskiego. W 1937 r. bp Teodor Kubina erygował przy kościele św. Jakuba parafię, której proboszczem został ks. Wojciech Mondry, wcześniej wieloletni redaktor Tygodnika Katolickiego Niedziela. W 1943 r. kościół został zabrany katolikom przez Niemców i oddany prawosławnym. Parafia św. Jakuba przeniosła się wtedy z nabożeństwami do kościoła filialnego pw. Najświętszego Imienia Maryi. 2 marca 1947 r. kościół św. Jakuba wrócił do parafii. Usunięto wtedy z niego bizantyjskie kopuły. Wygląd architektoniczny kościoła odpowiada dzisiejszemu.
Jeśli ktoś myśli, że wybudowanie kościoła to koniec prac budowlanych, to jest w błędzie. W latach 60. XX w., dzięki staraniom ks. Wojciecha Mondrego i późniejszego proboszcza ks. Tadeusza Ojrzyńskiego, wybudowano dom parafialny, później przeprowadzono gruntowny remont świątyni, urządzono jej wnętrze i nałożono polichromię technikami sgraffito i al fresco, którą wykonały artystki Maria Kozłowska i Zofia Szczerba. W tym czasie urządzono również zakrystię w podziemiach kościoła, pojawiły się też nowe granitowe schody przy wszystkich wejściach do kościoła.

Dbałość o świątynię

W 1981 r. ówczesny proboszcz parafii ks. Henryk Bąbiński w środkowej części podziemia kościoła urządził kaplicę. W latach 1982-83 zmieniono zniszczoną konstrukcję dachu świątyni, przykrywając ją miedzianą blachą. Następnie wybudowano jednopiętrowy dom gospodarczy i otynkowano na nowo budynek plebanii przy ul. Kilińskiego.
Na przełomie 1991 i 1992 r. zamontowano w kościele św. Jakuba cztery nowe witraże.
Staraniem obecnego proboszcza - ks. prał. Józefa Franelaka w 1994 r. przeprowadzono izolację fundamentów i remont zakrystii. W latach następnych założono nowe nagłośnienie i zainstalowano aparaturę elektryczną sterowania dzwonami, oświetlono plac świątyni i samą jej bryłę, przeprowadzono renowację polichromii kościoła. Ksiądz Proboszcz opowiada o trudnościach, które napotkano przy renowacji: „Sztuka sgraffito wymaga szczególnej renowacji, jest ona wyjątkowo dla nas cenna, aby ją zachować, trzeba było czyścić malowidła w odpowiedni, profesjonalny sposób. Dzięki temu wszystkie obrazy zostały zachowane i doprowadzone do pierwotnego wyglądu. Prace renowacyjne sprawiły, że wnętrze kościoła nabrało jasnego i czystego wyglądu. To wrażenie spotęgowało zainstalowanie nowych żyrandoli, które dodatkowo oświetliły kościół”. Następnie prace dotyczyły wymiany krzeseł na dębowe ławy i zainstalowania pod nimi ogrzewania elektrycznego, zmodernizowano również oświetlenie wnętrza kościoła.
19 października 1997 r. abp. Stanisław Nowak dokonał konsekracji kościoła pw. św. Jakuba Apostoła. „Ciągle jednak niepokoił nas wygląd bryły kościoła od strony zewnętrznej - mówi ks. prał. Józef Franelak - była mocno zabrudzona, szara. Niektórzy mówili, że jest naznaczona patyną czasu i ma to swój urok. Radzili, żeby tak to zostawić i niczego nie zmieniać. Jednak od strony zachodniej wieżyczki zaczęły odpadać tynki i widać było cegłę. Postanowiliśmy ratować bryłę kościoła, uzupełnić ubytki, umocnić tynki odpowiednimi preparatami żywicznymi. Wieżyczki z dzwonami były szczególnie zniszczone, trzeba je było wzmacniać i domurować. Niektóre części kolumienek należało na nowo zbroić i wzmacniać betonem. Nad trzema wejściami do kościoła są krzyże, które również trzeba było wzmocnić, gdyż groziły odpadnięciem, co zagrażało życiu przechodniów”. Później nastąpiły prace porządkujące plac przed świątynią, umocnienie ogrodzenia i zamontowanie nowych ławek przy kościele oraz wyłożenie placu kostką granitową. W 2000 r. ukończono prace w kaplicy, której powierzchnię powiększono i ubogacono. Kaplica została poświęcona na Jubileusz 2000 Roku przez abp. Stanisława Nowaka, zainaugurowano w niej Wieczystą Adorację Najświętszego Sakramentu.

Wspólnoty apostolskie

Parafia pw. św. Jakuba to niewątpliwie cenny zabytek i pomnik przeszłości, ale to również żywa, dynamicznie działająca wspólnota ludzi zaangażowanych w budowanie Kościoła. Wierni działający w tej parafii zrzeszają się w Parafialnej Radzie Duszpasterskiej, Akcji Katolickiej, Kubie Inteligencji Katolickiej, Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży, Oazie, Dzieciach Maryi, Wspólnocie Miłosierdzia Bożego, Służbie Liturgicznej, Chórze Parafialnym, Zespole Charytatywnym, Żywym Różańcu, Bractwie Najświętszego Sakramentu, Stowarzyszeniu Świętego Brata Alberta, Zespole Synodalnym, Nowym Obrazie Parafii, Ruchu Rodzin Nazaretańskich oraz Bractwie Trzeźwości. Służbę przy ołtarzu pełnią ministranci i lektorzy.
W pomieszczeniach Domu parafialnego działa biblioteka parafialna oraz poradnictwo rodzinne. Ksiądz Proboszcz udostępnia również pomieszczenia poradnictwu psychologicznemu i prawnemu działającemu w ramach Archidiecezjalnej Akcji Katolickiej.
Warto wspomnieć, że od 1994 r. ks. kan. Stanisław Mendakiewicz wydaje tu Biuletyn Parafialny.
Parafia każdego roku organizuje letni wypoczynek dzieci, uzyskując dofinansowanie dla dzieci dzięki organizowanemu wcześniej festynowi.
Tutaj widzi się pracę młodzieży i osób dorosłych nad rozwiązywaniem problemów bliźnich. Przykładem jest utworzenie Klubu Pomocy Koleżeńskiej „Praca”, w którym jego członkowie służą radą i pomocą osobom borykającym się z problemami bezrobocia.
„Raz w miesiącu po Mszy św. niedzielnej dla dzieci, młodzieży i dorosłych odbywają się katechezy, ponieważ rzeczą bardzo ważną dla dorastających, ale także dojrzałych już osób jest formacja duchowa - mówi Ksiądz Proboszcz. - Dzięki obecności w parafii ks. Jacka Gancarka rozwija się też inicjatywa pomocy dzieciom w ramach Papieskich Dzieł Misyjnych. - Dzieci angażują się w inicjatywy pomagania swoim rówieśnikom na misjach przez rezygnowanie z jedzenia słodyczy i wrzucanie zaoszczędzonych pieniędzy do skarbonki. Podobnie jest z dziećmi przystępującymi do I Komunii Świętej, które jeden dzień w białym tygodniu poświęcają misjom. Biorą wtedy udział w nabożeństwie misyjnym, podczas którego składają ofiary na misje”.

Zabytek zadbany

Niezwykłym osiągnięciem parafii, a szczególnie jej obecnego proboszcza ks. prał. Józefa Franelaka, było uzyskanie przez parafię Dyplomu Laureata Ministra Kultury w konkursie na „Zabytek Zadbany A. D. 2004”. Na dyplomie czytamy, iż nagrodę tę uzyskano za przeprowadzony kompleksowy remont kościoła parafialnego, podkreślający pierwotne przeznaczenie zabytku (cerkwi prawosławnej pw. Świętych Cyryla i Metodego) i utrwalający oryginalne formy architektury i wystroju wnętrza.

Msze św.:
niedziele i święta: 6.30, 8.00, 9.30, 11.00, 12.00, 13.00, 17.00, 18.30
Święta zniesione: 6.30, 8.00, 9.30, 11.00, 17.00, 18.30
Księżą wikariusze pracujący w parafii: ks. kan. Stanisław Mendakiewicz, ks. Wojciech Pelczarski, ks. Jacek Gancarek i ks. Tomasz Kordela.
Wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu od 9 kwietnia 2000 r.

Ksiądz Proboszcz serdecznie zaprasza wszystkich wiernych 25 lipca na Mszę św. odpustową o godz. 13.00

Ks. prał. Józef Franelak - ur. w 1936 r. w Lipniku, lic. teologii, kapelan honorowy Jego Świątobliwości. Proboszcz parafii św. Jakuba od 1993 r.
„Szczególnymi darami, za które dziękuję Panu Bogu, są dwie kaplice mieszczące się na terenie naszej parafii: Kaplica Wieczystej Adoracji oraz Kaplica w Domu Parafialnym. Do tej pierwszej dzieci i młodzież wstępują na modlitwę w drodze ze szkoły, dorośli w zabieganiu codziennego dnia zatrzymują się tutaj na cichą rozmowę z Panem.
W kaplicy na plebanii odprawiane są Msze św., nabożeństwa, odbywają się nauki rekolekcyjne dla dzieci i młodzieży, wystawy malarstwa oraz spotkania formacyjne tak ważne w czynieniu postępów w życiu duchowym każdego człowieka”.