Reklama

Podlasie

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Drohiczynie 10 czerwca 1999 r. sprawiła, że zarówno to niewielkie podlaskie miasteczko, o bardzo dawnej metryce, jak i całe Podlasie stały się obiektem zainteresowania zwiększonej liczby pielgrzymów i turystów.

Podlasie to historyczna kraina Polski nad środkowym Bugiem, górną Narwią i Biebrzą. Region ten uformował się dopiero po unii polsko-litewskiej w XV-XVI w. z części dawnych ziem Jaćwingów oraz ziem pogranicza mazowiecko-rusko-litewsko-pruskiego. Ziemie te należały od XI w. w większości do Rusi, chociaż były przejściowo zdobywane przez wojska książąt polskich. Niektóre ziemie historycznego Podlasia należały do Mazowsza, a niewielkie obszary do Jaćwingów. W XIV w. Podlasie było terenem spornym między Mazowszem a Litwą.

Nazwa Podlasie (pierwotnie Podlasze) powstała w XIV w. w Wielkim Księstwie Litewskim i oznaczała ziemie leżące w sąsiedztwie Polaków (Lachów). Do powszechnego użycia nazwa ta weszła dopiero po 1563 r. jako określenie pogranicznej części województwa trockiego, z której król Zygmunt Stary utworzył w roku 1520 województwo podlaskie. Województwo to składało się z ziem: drohiczyńskiej, bielskiej i mielnickiej. Granice tego województwa powstawały jednak nieustabilizowane i wywoływały kontrowersje do połowy XVII w. W 1569 r. po Unii Lubelskiej Podlasie zostało wyłączone z Wielkiego Księstwa Litewskiego i włączone do Korony. Stolicą województwa stał się Drohiczyn i pozostał nią przez 275 lat - aż do roku 1795 - trzeciego rozbioru Polski.

Po trzecim rozbiorze Polski Podlasie podzielono wzdłuż Bugu między Prusy i Austrię. W 1807 r. "pruska" część Podlasia przeszła do zaboru rosyjskiego (jako obwód białostocki), pozostałą: "austriacką" część wcielono w 1809 r. do Księstwa Warszawskiego, a w 1815 r. do Królestwa Kongresowego.

W II Rzeczypospolitej przeważająca część historycznego Podlasia znalazła się w województwach białostockim i lubelskim. We wrześniu 1939 r. zachodnią część Podlasia zajęli Niemcy, wschodnią zaś wojska sowieckie.

W średniowieczu terytorium Podlasia było kolonizowane głównie przez Mazowszan i Rusinów, co wytworzyło specyficzny dla tych ziem układ stosunków narodowościowych i społecznych. W końcu XVI w. Podlasie było jednym z najgęściej zaludnionych obszarów Rzeczypospolitej. Usytuowanie na pograniczu polsko-litewskim sprawiało, że współistniały tu elementy ustroju społecznego obu tych krajów. Na wsi utrzymywały się silne gospodarstwa chłopskie i znaczny odsetek chłopów płacących czynsz. Dominowała własność drobnoszlachecka. W XVI i XVII w. Podlasie było ważnym eksporterem zboża, produktów leśnych (smoły) i drewna ( świerków na maszty okrętowe). Wśród rzemiosł większe znaczenie osiągnęło garbarstwo (w Drohiczynie, Bielsku Podlaskim, Wysokiem Mazowieckiem, Boćkach i Łosicach). Poza kontaktami handlowymi z Gdańskiem dominowała wymiana handlowa z Rusią.

Największymi miastami Podlasia w okresie przedrozbiorowym były: Drohiczyn - siedziba województwa, Bielsk Podlaski, Tykocin i Węgrów. W XVIII w. rozwinął się Białystok - rezydencja Branickich, a w XIX w. centrum przemysłu i węzeł kolejowy. W XIX w. Podlasie pełniło rolę terytorium pogranicznego między Królestwem Kongresowym a Rosją. W wyniku nowego podziału administracyjnego tylko część historycznego Podlasia znalazła się w granicach województwa podlaskiego, reszta w województwie mazowieckim i lubelskim. Do największych turystycznych atrakcji Podlasia możemy zaliczyć miasteczka: Drohiczyn, Ciechanowiec, Mielnik i Tykocin oraz leżącą na skraju regionu Puszczę Białowieską.

Tutaj także znajdują się lokalne centra pielgrzymkowe z koronowanymi wizerunkami Matki Bożej w Kodniu, Leśnej Podlaskiej, Hodyszewie, Ostrożanach i Miedznie, oraz centrum pielgrzymkowe polskiego prawosławia - Grabarka k. Siemiatycz.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2001-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Nieistotne są wielkie czyny, „okrągłe” słowa, ale Boża obecność w mojej codzienności

Adobe Stock

Rozważania do Ewangelii Łk 4, 24-30.

Więcej ...

Papieskie odznaczenie dla organistki z Polski

2026-03-09 12:02

Diecezja Bielsko-Żywiecka/diecezja.bielsko.pl

Jadwiga Tomala, organistka w parafii św. Jana Chrzciciela w Brennej, została uhonorowana papieskim medalem „Pro Ecclesia et Pontifice” – jednym z najwyższych odznaczeń przyznawanych osobom świeckim za szczególne zasługi dla Kościoła. Liturgii w przewodniczył kanclerz bielsko-żywieckiej kurii ks. Adam Bieniek, który podczas Eucharystii wręczył medal i dyplom w imieniu papieża Leona XIV. W uroczystości uczestniczył również proboszcz ks. Jerzy Pytraczyk oraz parafianie.

Więcej ...

Skwer imienia ks. infułata Józefa Strugarka

2026-03-09 23:11
Odsłonięcie tablicy upamiętniającej nadanie skwerowi w Szczawnie-Zdroju imienia ks. infułata Józefa Strugarka.

ks. Mirosław Benedyk/Niedziela

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej nadanie skwerowi w Szczawnie-Zdroju imienia ks. infułata Józefa Strugarka.

W Szczawnie-Zdroju uroczyście upamiętniono postać wieloletniego proboszcza parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Skwer przy skrzyżowaniu ulic Kolejowej i Wojska Polskiego otrzymał imię śp. ks. infułata Józefa Strugarka.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Zielona Góra: W wypadku balonu zginęła mistrzyni Polski

Wiadomości

Zielona Góra: W wypadku balonu zginęła mistrzyni Polski

Suspendowany kapłan chce organizować

Kościół

Suspendowany kapłan chce organizować "spotkanie...

Prorok nie bywa mile widziany w swojej ojczyźnie

Wiara

Prorok nie bywa mile widziany w swojej ojczyźnie

Jerozolima: zamknięta Bazylika Grobu Bożego, Msze św. i...

Kościół

Jerozolima: zamknięta Bazylika Grobu Bożego, Msze św. i...

Nowy Zarząd Zakonu Paulinów

Jasna Góra

Nowy Zarząd Zakonu Paulinów

Papieskie gratulacje dla najstarszego księdza na świecie

Kościół

Papieskie gratulacje dla najstarszego księdza na świecie

Zmarł ks. Jan Sienkiewicz

Niedziela Wrocławska

Zmarł ks. Jan Sienkiewicz

W wolnej chwili

"Wielkie Ostrzeżenie" - film, który wzywa do nawrócenia

O. Beniamin Bąkowski został nowym Generałem Zakonu...

Kościół

O. Beniamin Bąkowski został nowym Generałem Zakonu...