Z ks. Januszem Prusinowskim o działalności księży polskich na Białorusi rozmawia Agnieszka Chrostowska.

Agnieszka Chrostowska: - Kiedy zrodziło się w Księdzu powołanie kapłańkie?

Ks. Janusz Prusinowski: - Zastanawiałem się co Pan Bóg chce, żebym robił w życiu. Seminarium stało się taką odpowiedzią. Święcenia otrzymałem w 1999 r. Jeszcze w Seminarium grupa kleryków związana z Ruchem Światło-Życie wraz z ks. Aleksandrem Suchockim wyjeżdżała na Białoruś do Brasławia, by tam pomagać przy kilku parafiach wraz z grupą animatorów świeckich. Zapoczątkował to ks. Jacek Czaplicki. Wówczas kilka razy z nimi wyjeżdżałem - tak nawiązał się kontakt z Białorusią. Jest tam bardzo dużo parafii, gdzie brakuje księży, a że tutaj w Polsce jest ich wielu, postanowiłem się tam udać.

- Jak wygląda Księdza parafia?

- Nazywa się Sienno. Jest to miasteczko powiatowe, ok. 10-tysięczne. Początki parafii sięgają 1608 r., kiedy to przybyli tam franciszkanie. Najpierw powstał kościół drewniany, później klasztor. W 1772 r. został zbudowany tu murowany, duży kościół. Po rewolucji październikowej w latach 30. parafia została zamknięta i odrodziła się dopiero 3 lata temu. Na początku ksiądz z sąsiedniej parafii przyjeżdżał, by odprawiać Msze św. w prywatnych mieszkaniach w bloku. Jestem tam od 3 lat. Gromadzimy się w mieszkaniach, gdyż XVIII-wieczny kościół został wysadzony w powietrze w 1962 r. W klasztorze jest masarnia. Od 2 lat mamy niewielką drewnianą kaplicę. Trudno mówić o liczbie parafian, bo ciągle wzrasta, ale myślę, że obecnie obejmuje ona około 50 osób. Kilkanaście osób przyjęło chrzest w ciągu tych ostatnich 3 lat, w większości osoby dorosłe. W mieście liczba prawosławnych jest trochę większa niż nasza, ale niewiele. Wielu ludzi jest obojętnych. Może nawet połowa z osób w mieście jest nieochrzczona.

- Jak wygląda Księdza praca duszpasterska?

- Jest codzienna Msza św., w niedzielę - dwie: jedna u nas w kaplicy, a druga albo w drugim miasteczku, które też należy do parafii, albo gdzieś na wyjeździe. Katecheza, w której uczestniczy około 10 osób, odbywa się bądź w kaplicy, bądź u mnie w mieszkaniu, czy też u kogoś w domu - w zależności, z jaką grupą. Są przeważnie jakieś 2-3 osoby dorosłe przygotowujące się do chrztu bądź do spowiedzi, Pierwszej Komunii św. Bardzo dużo czasu spędzam też z osobami niewierzącymi - po prostu trzeba żyć z ludźmi.

- Jakie jest zaangażowanie młodzieży w parafii?

- Białoruś można podzielić na dwie części: zachodnią, która dawniej należała do Rzeczypospolitej, i wschodnią. W części zachodniej sieć parafialna wygląda mniej więcej tak, jak w Polsce. Jest tam bardzo dużo osób starszych. Natomiast w naszej, dość młodej parafii, która leży niedaleko Witebska, blisko granicy z Rosją, niewiele jest takich osób, które pamiętają parafię, nieistniejącą już od 70 lat. Duża jej część, może nawet połowa, to ci, którzy przyjechali z Białorusi zachodniej, ale są też osoby młode. W tym roku 18-letnia dziewczyna, po rocznym przygotowaniu przyjęła chrzest. W wakacje już trzeci rok z młodzieżą naszej parafii przeżywamy rekolekcje. Korzystamy z programu Ruchu Światło-Życie. Program ten w dużym stopniu nam pomaga, ale w ciągu roku nie udaje się go w pełni realizować. Szukam innej drogi pracy z młodzieżą, ukierunkowanej na ewangelizację. Spotykamy się w gronie kilku osób raz w tygodniu. Czasami jest to spotkanie modlitewne, innym razem rozmowa.

- Czy podobnie wygląda duszpasterstwo w innych parafiach?

- Generalnie jest zasadą, że we wschodniej Białorusi jesteśmy w mieście mniejszością. Z obecnych księży pracujących na Białorusi ponad połowa to Polacy. W diecezji witebskiej wszystkich księży jest około 80. Myślę, że większość z nich to Polacy, reszta Białorusini, 2 Litwinów. Z diecezji łomżyńskiej jest jeszcze ks. Andrzej Traczek w parafii Biagogru. W diecezji grodzieńskiej jest też kilku naszych księży.

- Jak wygląda na Białorusi wolność religijna?

- Trudno mówić o zupełnej wolności religijnej bo takiej nie ma. Jakiś czas temu weszła surowsza od poprzedniej ustawa odnośnie do wolności religijnej. Wymaga się rejestracji parafii, oficjalnie ksiądz ma pozwolenie na odprawianie Mszy św. tylko w jednym mieście, innym natomiast za specjalnym pozwoleniem. Jest też Urząd ds. Wyznań, który dzwoni czasem, przypominając nam o przepisach. Do szkoły mamy zupełny zakaz wstępu, ale w stroju cywilnym czasami tam chodzę. Wciąż żywa jest postać Lenina, natomiast krzyże są spotykane we wschodniej Białorusi tylko w miejscach szczególnych. Jest bardzo dużo ludzi, którzy mają korzenie katolickie, ale katolicyzm jest dla nich czymś obcym, jedynie pewną tradycją.

- Czy Ksiądz często odwiedza Polskę?

- Tak, bez pomocy z Polski ciężko by było cokolwiek zrobić. Mogę wykorzystać tę okazję i podziękować tym, którzy nam w jakikolwiek sposób pomagali, gdyż jest to wiele parafii, dzięki którym mogliśmy zbudować kaplicę, a obecnie możemy pracować nad projektem kościoła.