,,Taka jest siła modlitwy, że potrafiła kruszyć nawet okowy systemu komunistycznego. Bo z modlitwy rodzi się spokój serca i odwaga potrzebna w wyznaniu wiary. Ostatnio prze-czytałem na ten temat w interesującej książce ks. dr. Józefa Dębińskiego, proboszcza parafii Mąkoszyn, ,, Papież Pius XII a Polska w latach 1939 - 1945´´, Poznań-Inowrocław 1998, s. 77. Autor omawia nie tylko sytuację Kościoła pod okupacją hitlerowską, ale również sowiecką. Zajmująca lektura.

Serdecznie pozdrawiam

Biskup Roman

Nastał taki moment, szczególnie w latach 1937-1941, że nie było już otwartych kościołów ani księży, a pub-liczne przejawy kultu religijnego stały się niebezpieczne. Ale i wtedy ludzie się modlili, choć w największej tajemnicy, niekiedy nawet przed sąsiadami.

Wierzący chodzili często modlić się na cmentarz, który był miejscem poświęconym, na którym stały krzyże. Publicznie nikt wtedy nie śmiał nawet się przeżegnać. Chowano wszystkie przedmioty religijne, jak: obrazy, krzyże, różańce, książeczki do nabożeństwa, bowiem chodziły komisje, które je spisywały. Ich posiadanie władze traktowały jako dowód kontrrewolucyjnego nastawienia rodziny. A to groziło aresztowaniem, więzieniem i deportacją. Święta Bożego Narodzenia obchodzono bez żadnych zaszczytnych oznak religijnych, bez choinki i kolęd. Najważniejszym jednak momentom życia pewna część ludności nadawała i w tych warunkach charakter religijny, a to w ten sposób, że ktoś lepiej przygotowany chrzcił dzieci, nowożeńcy klękali pod krzyżem i matka lub babka podpowiadała im religijną przysięgę małżeńską, którą oni powtarzali; na pogrzebie śpiewano pieśni religijne i modlono się. Bywało, że ludzie w nocy i przy zasłoniętych szczelnie oknach zbierali się na wspólne odmawianie Różańca. W tych strasznych czasach jedyną formą zorganizowanego życia religijnego był Różaniec, a dokładnie mówiąc Żywy Różaniec. Dlatego władze sowieckie uważały go za symbol czegoś najbardziej niebezpiecznego, co należało tępić. Sprawa ukrytego życia religijnego w Sowietach pod terrorem jest niesłychanie bogata i to w miarę odkrywania nowych źródeł.