DWA 2004 zostały poprzedzone uroczystą Eucharystią w kościele akademickim KUL, której przewodniczył bp Mieczysław Cisło. W skierowanej do uczestników homilii Ksiądz Biskup wskazał na niebezpieczeństwo duchowej inercji prowadzącej do powstawania chrześcijaństwa fasadowego, w którym na skutek braku żywej miłości oraz wiary umiera nadzieja i słabnie dynamizm ewangelizacyjny. Kaznodzieja wskazał współczesne ruchy i wspólnoty kościelne wyrastające z charyzmatu świeckich jako szansę ewangelizacji w Polsce. Rzetelna formacja realizowana w kręgach nowych ruchów kościelnych pozwala ludziom rozpoznać czas nawiedzenia Chrystusa oraz kształtuje w nich postawę dojrzałego chrześcijaństwa, które w kulturze konsumpcjonizmu zdolne będzie przełamać poczucie bezradności.
Rektor KUL, ks. prof. Andrzej Szostek przywitał zgromadzonych w auli im. Kard. S. Wyszyńskiego. W słowie wstępnym Prymas Polski kard. Józef Glemp wymienił czynniki kształtujące współczesny kontekst duszpasterski: rozszerzenie Unii Europejskiej, zerwanie ze starym pojałtańskim porządkiem oraz spotkanie różnych światopoglądów. Nawiązując do aktualnego nauczania Ojca Świętego, podkreślił, że przed duszpasterstwem polskim stają dziś nowe wyzwania, do których należy głównie troska o obecność Boga w życiu społecznym, poszukiwanie metod obrony przed terroryzmem, tworzenie życzliwych relacji sąsiedzkich z krajami pozostającymi poza strukturami Unii Europejskiej oraz rozwijanie współpracy na poziomie episkopatów Europy.
Przesłanie patronów Europy było myślą przewodnią wykładów przedpołudniowych 27 sierpnia. Prof. Stanisław Olczak ukazał szeroką panoramę świętych, którzy wnieśli trwały wkład w tworzenie Europy. Prezentując sylwetki sześciorga oficjalnie ogłoszonych patronów Europy (św. Benedykt, św. Cyryl i Metody, św. Katarzyna ze Sieny, św. Brygida, św. Edyta Stein), Profesor zwrócił szczególną uwagę na konieczność łączenia życia czynnego i kontemplacyjnego w dzisiejszej kulturze.
Przywołując papieskie stwierdzenie, że „wiara powinna wyrażać się w kulturze”, Zbigniew Nosowski, redaktor Więzi, przypomniał, iż u podstaw Europy leży świętość. Wkład świętych w budowanie kultury europejskiej nie ogranicza się do przeszłości, ale pozostaje wciąż aktualny. Zdaniem Redaktora, wielość i różnorodność świętych, kanonizowanych zwłaszcza za pontyfikatu obecnego Papieża, stanowi wyraz powszechnego powołania do świętości. Należy przypuszczać, że w XXI w. chrześcijaństwo będzie mogło uwiarygodnić się wobec świata dzięki świętym małżeństwom.
Na zakończenie sesji przedpołudniowej wystąpił ks. dr Alfred Wierzbicki. Zaznaczył, że postmodernizm, odrzucając rozum, paraliżuje w efekcie kulturę, odbierając jej odwagę i akcentując nieprzezwyciężalną słabość. Duchowe dziedzictwo św. Benedykta staje się dla współczesnej Europy zadaniem na dziś. Święty Patron naszego kontynentu inspiruje taki styl życia, w którym nowoczesność i chrześcijaństwo nie wykluczają się, ale wzajemnie potrzebują. Prelegent nawiązał do osoby Czesława Miłosza, ukazując jego twórczość jako nieustanne poszukiwanie wyrażające się w stawianiu najbardziej fundamentalnych, głębokich oraz prowokujących pytań.
Sesja popołudniowa skoncentrowała się tematycznie wokół problemów zbawczej misji Kościoła w dzisiejszym świecie, pluralizmu w nowej Europie oraz niepokojących procesów sekularyzacji.
Wykład ks. prof. Andrzeja Szostka ukazał nadzieję jako kluczową kategorię w papieskiej adhortacji Ecclesia in Europa. Zdaniem Prelegenta, Papież stawia rzetelną diagnozę obecnego stanu Kościołów w Europie, wskazując na kryzys nadziei powiązany ze zwątpieniem w pomyślność przyszłości. Papież, świadom istniejącego w narodach lęku przed przyszłością, pozostaje jednak daleki od katastrofizmu. Proklamuje oczywiste znaki nadziei, do których należą odzyskanie wolności przez Kościoły na wschodzie Europy, wysiłki na rzecz pojednania i respektowania praw człowieka. Ksiądz Profesor przedstawił zadania, jakie wynikają z papieskiego orędzia nadziei. Są to: wezwanie do radykalnego nawrócenia z jednoczesnym odrzuceniem uproszczonej wizji przemian, położenie nacisku na liturgię i modlitwę, zintensyfikowanie ekumenicznego i międzyreligijnego dialogu, angażowanie się w budowanie światowego pokoju oraz zachowanie jedności z najuboższymi.
Ks. prof. Ryszard Rubinkiewicz podjął próbę określenia zakresu przenikania się kultur różnych proweniencji przy konstytuowaniu się Europy (judaizmu, kultury greckiej, rzymskiej oraz islamu). Prelegent, analizując terminy monizmu i dualizmu, ukazał pluralizm jako cechę charakterystyczną myślenia i działania europejskiego. W dalszej części wykładu Profesor przypomniał sylwetki prekursorów jednoczącej się Europy (K. Adenauer, R. Schumann), postulujących zachowanie tożsamości narodów i respektu dla wartości chrześcijańskich.
Sesję popołudniową pierwszego dnia DWA zamknął o. David Sullivan MA, który opierając się na własnych doświadczeniach duszpasterskich dokonał wnikliwego porównania procesów sekularyzacji zachodzącej w Polsce i na zachodzie Europy.