Reklama

Grobowce wrocławskiej katedry

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kaplica Świętego Krzyża to pierwsza kaplica, do której wchodzimy po przekroczeniu głównej, zachodniej bramy wejściowej katedry. W mur zachodni wmurowano spiżową płytę nagrobną Henryka legnickiego, biskupa we Włocławku (zm. 1398 r.).
Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że minąwszy kaplicę Najświętszego Sakramentu, stąpamy po grobowcu. Wejście do krypty jest tuż przy bocznej, południowej bramie wiodącej do katedry. Pochowano tutaj dawnych rządców diecezji, m.in. Tomasza I i Tomasza II, kard. Bolesława Kominka (zm. 1974 r.), ks. inf. Karola Milika (zm. 1976), bp Wincentego Urbana (zm. 1983 r.) i kard. Adolfa Bertrama (zm. 1945 r.), którego szczątki sprowadzono do katedry 9 listopada 1991 r. Zmarł on w zamku biskupów wrocławskich w Javorniku w Czechach, po czym pochowano go na miejscowym cmentarzu. Tu warto dodać, że do 1945 r. część ziem podległych kanonicznie archidiecezji wrocławskiej leżało na terenie ówczesnej Czechosłowacji (dawna austriacka część diecezji). Z kolei archidiecezji wrocławskiej nie podlegała ziemia kłodzka, która należała do archidiecezji praskiej. Zmieniło się to w 1945 r.
Centralne miejsce kaplicy Najświętszej Maryi Panny zwanej Mariacką zajmuje tumba nagrobna bp. Przecława z Pogorzeli, która jest tak wspaniała, że przyrównać ją można do królewskich pomników nagrobnych Przemyślidów z warsztatu Piotra Parlera w katedrze św. Wita w Pradze.
W kaplicy św. Stanisława - patrona Polski zachowały się barokowe epitafia upamiętniające biskupa sufragana Frantza Engelberta Barbo von Waxenstein (zm. 1706 r.), prałata K. M. Frankenberga (zm. 1736 r.) i dziekana Leopolda hr. Sigismunda von Frankenberg (zm. 1731 r.), który ufundował w katedrze kaplicę Zmarłych oraz barokowy wystrój nawy głównej, w tym ambonę i cztery figury ojców Kościoła.
Kaplica św. Jana Chrzciciela powstała w 1408 r. Po pożarze przebudowano ją w 1517 r. na kaplicę grobową bp. Jana Thurzo, którego grobowiec był jednym z najwspanialszych w katedrze, ale - niestety - uległ w 1716 r. zniszczeniu. Ocalała tylko wyrzeźbiona w 1535 r. alabastrowa figura biskupa, spoczywająca obecnie na pięknej, barokowej tumbie. Epitafium na ścianie upamiętnia prałata Leopolda Wilhelma Tharaul (zm. 1706 r.), znanego opiekuna ubogich.
Na osi Cesarskiego Chóru zbudowano kamienny, wysoki słup, zwieńczony tzw. Latarnią Zmarłych. Ten typowo wczesnośredniowieczny motyw widoczny był jeszcze na rysunku F. B. Wernhera. Przestał istnieć w 1759 r. Latarnię zrekonstruowano w 2003 r. Codziennie, po zmroku, zapalana jest w niej lampa. Przypomina, że przy północnej ścianie katedry istniał cmentarz. Funkcjonował do połowy XVI w. Pozostała po nim pamięć, stąd zapewne kaplica Zmarłych, którą zbudowano obok.
Kaplica Zmarłych nosi obecnie nazwę kaplicy Zmartwychwstania. Powstała w 1749 r., a więc już za czasów rządów pruskich na Śląsku. Jest najmłodszą barokową kaplicą katedry. Ufundował ją Johann Christoph Rummerskirch, zaprojektował Johann Christoph Berger, a zbudował Bartholomäeus Wittwer. Powstała na planie prostokąta najpewniej dlatego, że w miejscu, w którym ją wzniesiono, zwęża się ulica. Nakrywa ją kolista kopuła z latarnią. Freski autorstwa Feliksa Antona Schefflera, które początkowo pokrywały kaplicę, zniszczył w 1759 r. pożar, ale odtworzono je z inicjatywy kard. Melchiora Diepenbrocka. Malowidła mocno ucierpiały podczas wielkich zniszczeń katedry w 1945 r. Obecne freski (Śmierć, Sąd Ostateczny, Piekło i Niebo) namalował po II wojnie światowej Wacław Taranczewski z Krakowa. W jej podziemiach jest krypta, w której pochowano kanoników katedralnych.
Szczególnie dużo epitafiów jest w obejściu wokół prezbiterium. Epitafium kanonika K. H. Oberga (zm. 1679 r.), wielkiego jałmużnika, umieszczono pomiędzy kaplicami Mariacką a Elektorską. Nagrobek biskupa sufragana Johanna Balthasa Liescha (zm. 1661 r.) zobaczymy pomiędzy kaplicami św. Elżbiety a Mariacką, zaś płytę nagrobną kanonika i dziekana katedry B. J. Jakuba Jerina (zm. 1663 r.) - w narożniku kaplicy św. Jana Chrzciciela. Naprzeciwko niego zachował się wspaniały, przypominający obraz przestrzenny, barokowy pomnik nagrobny jezuity, archidiakona Piotra Gebauera (zm. 1646 r.), zasłużonego kaznodziei, dlatego przedstawiono go, jak stoi na ambonie.
Obok figury Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem wmurowano tablicę upamiętniającą mord w Katyniu, dokonany w 1940 r. przez Sowietów na polskich oficerach. W czasach, gdy kłamano, że zbrodni tej dokonali Niemcy, było to jedno z nielicznych publicznych świadectw prawdy. Podczas Mszy św. w rocznicę mordu katyńskiego wystawiana jest przy niej warta honorowa Wojska Polskiego.
Epitafium jest też w murze prezbiterium. Upamiętnia biskupa von Jerin (zm. 1590 r.). Wykonał je wybitny rzeźbiarz niderlandzki, G. Hendrik. Z kolei przed ołtarzem bocznym z obrazem Matki Bożej Sobieskiego w posadzkę wmurowano tablicę grobową bp. Emanuela Szymońskiego (zm. 1832 r.).
Wspaniałymi, monumentalnymi grobowcami, są kaplice św. Elżbiety i Elektorska. One jednak, jako arcydzieła sztuki barokowej, zasługują na osobne omówienia.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Kolejna kobieta pokieruje dykasterią Kurii Rzymskiej

2026-06-30 12:54

Vatican Media

Leon XIV mianował dotychczasową sekretarz Dykasterii ds. Służby Integralnemu Rozwojowi Człowieka, s. Alessandrę Smerilli FMA prefektem tej instytucji. Będzie trzecią kobietą, która stanie na czele watykańskich dykasterii - informuje Vatican News.

Więcej ...

Rząd szykuje zmiany w egzaminach na prawo jazdy. Co zmieni się dla kandydatów?

2026-06-30 13:46

Adobe Stock

Cyfrowa karta kursanta, zniesienie wymogu egzaminu na placu manewrowym dla kategorii B lub B1, czy ograniczona liczba podejść do egzaminu praktycznego tego samego dnia - to niektóre z założeń projektu ustawy, który zakłada reformę systemu szkolenia i egzaminowania kierowców.

Więcej ...

Wybierz się na pielgrzymkowy szlak!

2026-06-30 14:54

plakat organizatorów

„Pielgrzymka jest wyjątkowym doświadczeniem spotkania z Panem Bogiem. Daje możliwość słuchania Słowa Bożego i drugiego człowieka…” – przekonuje kard. Grzegorz Ryś.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Ksiądz zmarł nagle podczas Mszy św. Zaatakowała i...

Kościół

Ksiądz zmarł nagle podczas Mszy św. Zaatakowała i...

Powstało pierwsze w Polsce i Europie Sanktuarium...

Kościół

Powstało pierwsze w Polsce i Europie Sanktuarium...

Zmiany kapłanów 2026 r.

Kościół

Zmiany kapłanów 2026 r.

Nowenna do Przenajdroższej Krwi Chrystusa

Wiara

Nowenna do Przenajdroższej Krwi Chrystusa

Zmiany personalne duchowieństwa archidiecezji...

Niedziela Częstochowska

Zmiany personalne duchowieństwa archidiecezji...

Zmiany personalne w archidiecezji krakowskiej. Kogo...

Kościół

Zmiany personalne w archidiecezji krakowskiej. Kogo...

Holandia/ Po raz pierwszy dokonano eutanazji dziecka

Wiadomości

Holandia/ Po raz pierwszy dokonano eutanazji dziecka

Dzieci ukarane za odmowę zapisania na „edukację...

Wiadomości

Dzieci ukarane za odmowę zapisania na „edukację...

#LudzkieSerceBoga: Poznaj Serce Jezusa, tak bliskie...

Kościół

#LudzkieSerceBoga: Poznaj Serce Jezusa, tak bliskie...