Reklama

Grobowce wrocławskiej katedry

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kaplica Świętego Krzyża to pierwsza kaplica, do której wchodzimy po przekroczeniu głównej, zachodniej bramy wejściowej katedry. W mur zachodni wmurowano spiżową płytę nagrobną Henryka legnickiego, biskupa we Włocławku (zm. 1398 r.).
Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że minąwszy kaplicę Najświętszego Sakramentu, stąpamy po grobowcu. Wejście do krypty jest tuż przy bocznej, południowej bramie wiodącej do katedry. Pochowano tutaj dawnych rządców diecezji, m.in. Tomasza I i Tomasza II, kard. Bolesława Kominka (zm. 1974 r.), ks. inf. Karola Milika (zm. 1976), bp Wincentego Urbana (zm. 1983 r.) i kard. Adolfa Bertrama (zm. 1945 r.), którego szczątki sprowadzono do katedry 9 listopada 1991 r. Zmarł on w zamku biskupów wrocławskich w Javorniku w Czechach, po czym pochowano go na miejscowym cmentarzu. Tu warto dodać, że do 1945 r. część ziem podległych kanonicznie archidiecezji wrocławskiej leżało na terenie ówczesnej Czechosłowacji (dawna austriacka część diecezji). Z kolei archidiecezji wrocławskiej nie podlegała ziemia kłodzka, która należała do archidiecezji praskiej. Zmieniło się to w 1945 r.
Centralne miejsce kaplicy Najświętszej Maryi Panny zwanej Mariacką zajmuje tumba nagrobna bp. Przecława z Pogorzeli, która jest tak wspaniała, że przyrównać ją można do królewskich pomników nagrobnych Przemyślidów z warsztatu Piotra Parlera w katedrze św. Wita w Pradze.
W kaplicy św. Stanisława - patrona Polski zachowały się barokowe epitafia upamiętniające biskupa sufragana Frantza Engelberta Barbo von Waxenstein (zm. 1706 r.), prałata K. M. Frankenberga (zm. 1736 r.) i dziekana Leopolda hr. Sigismunda von Frankenberg (zm. 1731 r.), który ufundował w katedrze kaplicę Zmarłych oraz barokowy wystrój nawy głównej, w tym ambonę i cztery figury ojców Kościoła.
Kaplica św. Jana Chrzciciela powstała w 1408 r. Po pożarze przebudowano ją w 1517 r. na kaplicę grobową bp. Jana Thurzo, którego grobowiec był jednym z najwspanialszych w katedrze, ale - niestety - uległ w 1716 r. zniszczeniu. Ocalała tylko wyrzeźbiona w 1535 r. alabastrowa figura biskupa, spoczywająca obecnie na pięknej, barokowej tumbie. Epitafium na ścianie upamiętnia prałata Leopolda Wilhelma Tharaul (zm. 1706 r.), znanego opiekuna ubogich.
Na osi Cesarskiego Chóru zbudowano kamienny, wysoki słup, zwieńczony tzw. Latarnią Zmarłych. Ten typowo wczesnośredniowieczny motyw widoczny był jeszcze na rysunku F. B. Wernhera. Przestał istnieć w 1759 r. Latarnię zrekonstruowano w 2003 r. Codziennie, po zmroku, zapalana jest w niej lampa. Przypomina, że przy północnej ścianie katedry istniał cmentarz. Funkcjonował do połowy XVI w. Pozostała po nim pamięć, stąd zapewne kaplica Zmarłych, którą zbudowano obok.
Kaplica Zmarłych nosi obecnie nazwę kaplicy Zmartwychwstania. Powstała w 1749 r., a więc już za czasów rządów pruskich na Śląsku. Jest najmłodszą barokową kaplicą katedry. Ufundował ją Johann Christoph Rummerskirch, zaprojektował Johann Christoph Berger, a zbudował Bartholomäeus Wittwer. Powstała na planie prostokąta najpewniej dlatego, że w miejscu, w którym ją wzniesiono, zwęża się ulica. Nakrywa ją kolista kopuła z latarnią. Freski autorstwa Feliksa Antona Schefflera, które początkowo pokrywały kaplicę, zniszczył w 1759 r. pożar, ale odtworzono je z inicjatywy kard. Melchiora Diepenbrocka. Malowidła mocno ucierpiały podczas wielkich zniszczeń katedry w 1945 r. Obecne freski (Śmierć, Sąd Ostateczny, Piekło i Niebo) namalował po II wojnie światowej Wacław Taranczewski z Krakowa. W jej podziemiach jest krypta, w której pochowano kanoników katedralnych.
Szczególnie dużo epitafiów jest w obejściu wokół prezbiterium. Epitafium kanonika K. H. Oberga (zm. 1679 r.), wielkiego jałmużnika, umieszczono pomiędzy kaplicami Mariacką a Elektorską. Nagrobek biskupa sufragana Johanna Balthasa Liescha (zm. 1661 r.) zobaczymy pomiędzy kaplicami św. Elżbiety a Mariacką, zaś płytę nagrobną kanonika i dziekana katedry B. J. Jakuba Jerina (zm. 1663 r.) - w narożniku kaplicy św. Jana Chrzciciela. Naprzeciwko niego zachował się wspaniały, przypominający obraz przestrzenny, barokowy pomnik nagrobny jezuity, archidiakona Piotra Gebauera (zm. 1646 r.), zasłużonego kaznodziei, dlatego przedstawiono go, jak stoi na ambonie.
Obok figury Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem wmurowano tablicę upamiętniającą mord w Katyniu, dokonany w 1940 r. przez Sowietów na polskich oficerach. W czasach, gdy kłamano, że zbrodni tej dokonali Niemcy, było to jedno z nielicznych publicznych świadectw prawdy. Podczas Mszy św. w rocznicę mordu katyńskiego wystawiana jest przy niej warta honorowa Wojska Polskiego.
Epitafium jest też w murze prezbiterium. Upamiętnia biskupa von Jerin (zm. 1590 r.). Wykonał je wybitny rzeźbiarz niderlandzki, G. Hendrik. Z kolei przed ołtarzem bocznym z obrazem Matki Bożej Sobieskiego w posadzkę wmurowano tablicę grobową bp. Emanuela Szymońskiego (zm. 1832 r.).
Wspaniałymi, monumentalnymi grobowcami, są kaplice św. Elżbiety i Elektorska. One jednak, jako arcydzieła sztuki barokowej, zasługują na osobne omówienia.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Leon XIV będzie dziękował Matce Bożej Różańcowej za wybór na Papieża

2026-05-04 09:45

Włodzimierz Rędzioch

8 maja to szczególna data dla Papieża Leona XIV - dzień jego wyboru na Stolicę Piotrową. Papież postanowił tego właśnie dnia, dokładnie rok od wyboru, złożyć wizytę w Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach. O tej historycznej wizycie rozmawiałem z bpem Tommaso Caputo.

Więcej ...

W piątek 8 maja przypada uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika. Co ze wstrzemięźliwością od pokarmów mięsnych?

2026-05-04 13:05

Adobe Stock

W Kościele 8 maja katolików w Polsce nie obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych. Powodem jest obchodzona tego dnia uroczystość św. Stanisława, biskupa i męczennika - jednego z głównych patronów kraju. Nie ma jednak tego dnia obowiązku uczestniczenia w mszy.

Więcej ...

Rugowanie chrześcijaństwa z ulic Paryża. Ratusz żąda usunięcia krzyża i Ewangelii z plakatów

2026-05-04 18:00

Monika Książek

Odmowa RATP dotyczyła obecności krzyża logo, wzmianki na plakatach o „wiadomościach o chrześcijanach we Francji i na świecie” oraz sformułowań inspirowanych Ewangelią. Następnie poproszono portal o gruntowną zmianę przekazu, aby uczynić go „neutralnym i uniwersalnym”, innymi słowy – pozbawionym wszelkich odniesień do chrześcijaństwa. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w celu zakwestionowania tej decyzji

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Zmarł abp Józef Michalik

Kościół

Zmarł abp Józef Michalik

W Australii dzieci przystępują do bierzmowania... przed...

Kościół

W Australii dzieci przystępują do bierzmowania... przed...

Nowenna o pokój za wstawiennictwem Matki Bożej Fatimskiej

Wiara

Nowenna o pokój za wstawiennictwem Matki Bożej Fatimskiej

31 spojrzeń Maryi: Spojrzenie otwarte

Wiara

31 spojrzeń Maryi: Spojrzenie otwarte

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Czy w Uroczystość Najświętszej Maryi Panny, Królowej...

Kościół

Czy w Uroczystość Najświętszej Maryi Panny, Królowej...

Oświadczenie Kurii Diecezjalnej w Drohiczynie ws....

Kościół

Oświadczenie Kurii Diecezjalnej w Drohiczynie ws....

W Szwajcarii udzielono Komunii świętej... psom. Nie...

Kościół

W Szwajcarii udzielono Komunii świętej... psom. Nie...

Kolejne podpalenie świątyni katolickiej

Kościół

Kolejne podpalenie świątyni katolickiej