„Lecz są groby, przed którymi nikt nie klęka
znicz nie płonie i nie leży żaden kwiat”.

Okazuje się, że porządkowanie opuszczonego i zaniedbanego cmentarza może stać się powodem działań w duchu ekumenizmu. Tak było właśnie wtedy, gdy wspólnie z dziećmi z Zespołu Szkół w Siedliszczu (uczniowie Szkoły Podstawowej) przystąpiliśmy do pierwszych prac porządkowych na cmentarzu prawosławno-ewangelickim w Brzezinach (gmina Siedliszcze, powiat chełmski). Jesienią 2002 r. dowiedzieliśmy się o ogólnopolskiej akcji „Ślady przeszłości. uczniowie adoptują zabytki”. Szybko przystąpiliśmy do działań. Wybór cmentarza w Brzezinach nie był przypadkowy. Po pierwsze - był bardzo zarośnięty i wszystkie pomniki były poniszczone; po drugie - pochowany jest tam G. F. Alf, twórca zborów baptystycznych na ziemiach Królestwa Polskiego w XIX w.; po trzecie - część dzieci biorących udział w akcji pochodzi z okolic wspomnianej miejscowości; po czwarte - pochowani są tam przodkowie niektórych uczniów, biorących udział w programie adopcji. Ustaliliśmy plan działań na lata 2002-2005.
Wspólnie z uczniami, a byli oni wówczas w klasie IV „b” (obecnie klasa VI „b” SP) i ich rodzicami, przystąpiliśmy do pierwszych prac porządkowych. Zapomnianą nekropolię porastały wysokie krzaki, przez które nie można było przejść. W styczniu 2003 r. rozpoczęliśmy karczunek, spotykając się i pracując zazwyczaj w soboty, usunęliśmy znaczną część krzewów i odsłoniliśmy większość nagrobków. Często w pracach uczestniczyły całe rodziny oraz mieszkańcy gminy Siedliszcze, m.in.: Mirosław i Małgorzata Gleszczyńscy, Wioletta i Wiesław Pokrzywcowie, Anna Marczuk, Jadwiga i Witold Pasternakowie, Dariusz Pasternak, Marek Mazur (nauczyciel LO w Siedliszczu), Alicja Paszczuk, Tomasz Kozioł, Dariusz Banaszek, Adam Iwaniuk, Ireneusz Czmuda, Tadeusz Wojtan, Hubert Wojtan, Teodora Poliszuk, Arkadiusz Zawiaczyński, panie Karczmarska i Socha z Kulika, Elżbieta i Leszek Łukaszewscy z Kamionki. Bez ich bezinteresownego zaangażowania i poświęcenia wolnego czasu na pomoc w porządkach nie udałoby się aż tyle osiągnąć. Cały cmentarz ma około pół hektara powierzchni. Ostatnie prace przy wycince i paleniu gałęzi przeprowadzone były wiosną 2004 r. Jednak walka z krzakami nie została zakończona, gdyż ciągle odrastają nowe.
W trakcie szeroko zakrojonych działań rozpoczęto opracowywanie historii cmentarza w Brzezinach, katalogowanie i opisywanie nagrobków, odkrywanie i wydobywanie z ziemi kutych prawosławnych krzyży, organizowanie spotkań, m.in. z ks. Janem Łukaszukiem z parafii prawosławnej św. Jana Teologa w Chełmie. Rozpoczęto zajęcia z młodzieżą na temat tolerancji, różnych religii, przeszłości i przenikania się różnych kultur w gminie Siedliszcze. Nawiązano współpracę z przedstawicielami zboru baptystycznego, którzy odnowili grób G. F. Alfa. Pozostało jeszcze odnowienie pomników, wyczyszczenie i ponowne ustawienie żeliwnych krzyży oraz skuteczne odchwaszczenie cmentarza. W celu nagłośnienia i zachęcenia do pomocy organizowane były prezentacje w Chełmie oraz Warszawie.
Programy opieki i odnowy cmentarzy i najstarszych nagrobków realizowane są przez uczniów Szkoły Podstawowej w Woli Korybutowej (opiekun Ireneusz Czmuda) na nekropoliach w Kolonii Wola Korybutowa (cmentarz kolonistów niemieckich z przełomu XIX i XX w.) i Barkach (cmentarz z I wojny światowej), a także przez uczniów klasy III „a” Szkoły Podstawowej z Zespołu Szkół w Siedliszczu (opiekun Krystyna Grzesiuk) na cmentarzu parafialnym w Siedliszczu (opieka nad najstarszymi grobami prawosławnymi). Mamy nadzieję, że nasze działania wzbogacą wiedzę na temat „małej Ojczyzny”, w której żyjemy, a także zmobilizują młodzież i lokalną społeczność do troski nad zabytkami.