Jesienią i zimą sięgamy z chęcią po lektury swojego dzieciństwa. Czytamy je z tą samą radością co kiedyś. Ich treść utrwaliła się w naszej pamięci i często potrzebujemy jej odświeżenia. Są jednak książki, do których - z różnych powodów - już nigdy nie powrócimy.
Andrzej Stasiuk, modny dzisiaj pisarz, do niektórych książek młodości już nie potrafi powrócić. Na przykład Atos, Portos i Aramis na zawsze pozostaną dla niego lalusiami o różowych twarzach, manekinami na wystawie sklepu z koronkami i galanterią dla transwestytów - a to za sprawą obrazków, jakie zobaczył w pierwszej lekturze Trzech Muszkieterów. Miał wtedy 12 lat. Dzisiaj prezentuje pokolenie czterdziestolatków i również twierdzi, że mężczyźni powinni być silni, a kobiety piękne i prawda epoki guzik ma do tego.
Swoją książkę młodości odłożył na półkę również Stanisław Krajski, znany z publikacji swoich tekstów w Naszym Dzienniku. Złożony grypą, sięgnął po książki Karola Maya. Czytał je z tą samą radością co kiedyś, ale również z coraz większym niepokojem. Odkrył bowiem w nich... elementy doktryny liberalnej: „M.in. książki te promują typowo liberalną koncepcję rozwiązywania problemu przestępczości. Ich pozytywni bohaterowie wciąż powtarzają, że przestępców należy traktować «po chrześcijańsku» jak braci i nie należy ich ostro karać. W powieściach Maya przestępcy uwalniani od kary popełniają wciąż nowe przestępstwa. Nie jest to jednak nauczka dla pozytywnych bohaterów. Liberalny stosunek społeczeństwa do przestępczości ma wyraźnie charakter dogmatyczny. Skąd ten fanatyczny liberalizm w opowieściach o Winnetou?”. Czy Krajski po takim zagłębieniu się w treść powróci jeszcze do lektury z młodzieńczą nostalgią?
A co czytają dzisiaj nasi milusińscy? Pokazywała mi znajoma popularne i mądre bajki z ilustracjami, które mogłyby przestraszyć nawet i dorosłego, a co dopiero mówić o dzieciach. Czy - gdy dorosną - powrócą do tych bajek? Rodzic naprawdę wierzy, że pomimo wpływu filmu książka spełnia jeszcze ważniejszą rolę w wychowywaniu dzieci. Niech więc chociaż ilustracje nie przeszkadzają.