Reklama

Sosnowiec

U nas na Hanie

Jak się okazuje Polak, Czech, a w zasadzie mieszkaniec Moraw, dwa bratanki. Kultury mamy podobne. Można się o tym przekonać, zwiedzając wystawę „U nas na Hanie. Kultura ludowa środkowych Moraw”, otwartą w Muzeum w Sosnowcu. Ekspozycja pochodzi ze zbiorów muzeum w Ołomuńcu, w Czechach i ukazuje życie codzienne i sztukę ludową mieszkańców środkowych Moraw w XIX w. i na początku XX w.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Nazwa Hana na określenie środkowych Moraw pojawiła się w XV w. i pochodzi od rzeki o tej samej nazwie. Hanacka sztuka ludowa wyróżniała się nie tylko bogactwem i różnorodnością, ale spełniała przy tym określone zadania. Była silnie związana z terenami wiejskimi, odzwierciedlając gusty i upodobania mieszkańców. Mimo stosowania prostych środków, wyrażała uczucia, z jakimi twórca podchodził do zastosowanych materiałów, techniki, kształtu czy proporcji. Wartości artystyczne można dostrzec przede wszystkim w budownictwie, wnętrzach mieszkalnych, narzędziach, urządzeniach i naczyniach wykonywanych z różnych materiałów - drewna, metalu, gliny i tkanin. „Niestety, nowoczesność wraz z wpływami cywilizacyjnymi spowodowała zniszczenie zaplecza sztuki ludowej i pozbawiła ją dominujących funkcji, które stopniowo uległy zapomnieniu. Z zasad panujących od wieków, a dotyczących formy, barwy, cechy i obrzędu pozostały tylko dekoracje. Pomimo tego sztuka ludowa ciągle posiada swoją wysoką wartość” - powiedziała Niedzieli Bożena Kostrzejowska, komisarz wystawy.
Na wystawie obejrzeć można tradycyjne stroje ludowe, wyroby rzemiosła i sztuki. Ekspozycja prezentuje także przedmioty wotywne, figurki świętych czy obrazy maryjne. Znalazły się na niej również makiety domów.
Domy na Hanie budowane były przede wszystkim z gliny, a raczej z cegły wypalanej z tego materiału. Drewno wykorzystywano przy konstrukcjach dachowych, do montażu stropów i klap. Wyposażenie domów było bardzo skromne. W pomieszczeniu mieszkalnym znajdowały się najbardziej potrzebne rzeczy takie jak stół, ławy, skrzynie, łóżko. Zwykle obok drzwi stał piec, a w kącie znajdowały się półki i kredens. Na ścianie wisiała półka z talerzami i dzbanami, liczne obrazki na szkle, później kolorowe druki, krzyż. W rogu na wprost stołu stało łóżko na którym sypiali gospodarze. Pozostali członkowie rodziny i służba spali na piecu w komórce lub stajni.
Na przestrzeni wieków na terenie Hany wytworzyły się charakterystyczne cechy ubioru. Najlepiej widać to na przykładzie stroju ludowego. Strój hanacki można zaliczyć do najbardziej malowniczych w bogatym wachlarzu strojów narodu czeskiego, w którym dominuje niezwykle barwny i różnorodny haft. „Dzięki dużemu zainteresowaniu, które wzbudzał wśród stanów wyższych został stosunkowo dobrze opracowany i zachowany. W połowie XIX w. przybrał ostateczny kształt i formę. Do najstarszych elementów tego stroju należy tzw. kożuszek ogonowy wkładany przez głowę - opowiada komisarz wystawy. Mężczyźni nosili spodnie skórzane w kolorze żółtym lub brązowo-czerwonym. Na koszulę z szerokimi i marszczonymi rękawami nakładali kamizelkę z czarnego lub zielonego sukna, zdobionego haftem. Podczas uroczystości strój uzupełniano długim płaszczem i kapeluszem w kształcie łódki. Zaś kobiety ubierały się w długie, marszczone spódnice, na których wiązały fartuchy, najczęściej koloru niebieskiego. Na bluzki z marszczonymi rękawami i haftowanymi kołnierzykami ubierały gorsecik. Była to tzw. kondulka, szyta z różnych tkanin. Nieodłącznym elementem stroju były dodatki, takie jak chusty czy haftowane paski” - wyjaśnia Bożena Kostrzejowska.
Ekspozycję można oglądać do 31 grudnia br.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2004-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Modlitwa do Maryi, Królowej Pokoju

Ave Regina Pacis, Królowa Pokoju w Santa Maria Maggiore

Adobe Stock

Ave Regina Pacis, Królowa Pokoju w Santa Maria Maggiore

Więcej ...

Dziś pierwsza procesja z udziałem papieża po jeziorze Albano

2026-08-29 09:43

Vatican Media

W sobotę 29 sierpnia wieczorem w Castel Gandolfo Leon XIV weźmie udział w uroczystości ku czci Matki Bożej Patronki Jeziora (Maria Santissima del Lago). Będzie pierwszym papieżem, który przepłynie łodzią odcinek trasy procesji po jeziorze. Jak podkreśla proboszcz parafii św. Tomasza z Villanovy w Castel Gandolfo ks. Tadeusz Rozmus, obecność Ojca Świętego jest wyrazem uznania dla daru stworzenia. Zapraszamy na transmisję na Vatican News.

Więcej ...

Seanse pod gołym niebem

2026-08-29 15:24

plakat organizatorów

Organizatorzy zachęcają do wspólnego spędzenia wrześniowych wieczorów z dobrym kinem, w wyjątkowej atmosferze i pięknych plenerach!

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Prymas Polski: system, w którym uczeń może nie...

Kościół

Prymas Polski: system, w którym uczeń może nie...

Białoruś: kolejny polski kapłan zmuszony do opuszczenia...

Kościół

Białoruś: kolejny polski kapłan zmuszony do opuszczenia...

Męczeństwo Jana jest ostatnim proroctwem Starego...

Wiara

Męczeństwo Jana jest ostatnim proroctwem Starego...

Nie zawsze zobaczymy owoce swojego trudu

Wiara

Nie zawsze zobaczymy owoce swojego trudu

Nowenna za wstawiennictwem św. Moniki o nawrócenie dzieci

Wiara

Nowenna za wstawiennictwem św. Moniki o nawrócenie dzieci

Watykan: Kościół wobec narkotyków i werbunku do gangów

Kościół

Watykan: Kościół wobec narkotyków i werbunku do gangów

SMS od Ojca Świętego Leona XIV do pątników z...

Niedziela Łódzka

SMS od Ojca Świętego Leona XIV do pątników z...

Bojanice. Przed ks. Marcinem Mazurem nowe zadanie

Niedziela Świdnicka

Bojanice. Przed ks. Marcinem Mazurem nowe zadanie

Ks. W. Węgrzyniak: Już od dłuższego czasu intryguje...

Kościół

Ks. W. Węgrzyniak: Już od dłuższego czasu intryguje...