Ponad 100 pracowników oświaty i pomocy społecznej uczestniczyło w 2-dniowym szkoleniu Innowacje edukacyjne wobec problemów uzależnień i marginalizacji, jakie zorganizowało Centrum Służby Rodzinie w Łodzi.
W trakcie wykładu bp Adam Lepa zwrócił uwagę na pozytywną rolę innowacji w rozwoju edukacji i kształtowaniu twórczych jednostek. - Niestety, czasami można obserwować niepokonany konserwatyzm, gdyż niektórzy czują się najlepiej w starym systemie - przyznał Ksiądz Biskup. Przestrzegając przed postawą lęku i niechęci przed wprowadzaniem zmian, bp Lepa zaapelował o konieczność weryfikacji wszystkich nowatorskich koncepcji przez pryzmat dobra grupy, której mają służyć, by ich ocena nie ograniczała się tylko do nacechowanej subiektywizmem fascynacji innowatora.
Innowacje edukacyjne powinny sprzyjać m.in. odbudowywaniu w świadomości społecznej istnienia wspólnych wartości, ponieważ proces wychowania nie może ograniczać się wyłącznie do poszukiwania metod mechanicznego oddziaływania. - Zapomina się, że wychowanie to przede wszystkim przekazywanie wartości - podkreśliła prof. Ewa Marynowicz-Hetka. Jej zdaniem, o pewnej porażce troski o rodzinę jako wartości dla społeczeństwa świadczy wzrastająca w ostatnich miesiącach (po likwidacji Funduszu Alimentacyjnego) liczba rozwodów. W celu zaspokojenia podstawowych potrzeb dzieci, małżonkowie, którzy znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, mogą zabiegać o uzyskanie środków finansowych dzięki przeprowadzeniu formalnych rozwodów.
Tę negatywną tendencję obserwuje się również w regionie łódzkim, gdzie wciąż powiększa się grupa rodzin żyjących w biedzie. Prof. Wielisława Warzywoda-Kruszyńska zwróciła uwagę, że przeciwdziałanie zubożeniu i marginalizacji dużych grup społecznych wymaga rozwiązań systemowych, ponieważ cechujące naszą gospodarkę myślenie neoliberalne stawia na pierwszym miejscu ekonomię zamiast dobra człowieka. - Obecnie istnieją tzw. enklawy biedy, gdzie ponad połowa dzieci wzrasta w rodzinach, które korzystają ze świadczeń materialnych pomocy społecznej. Dlatego mówi się, że bieda ma u nas twarz dziecka - podkreśliła Prelegentka.
Z badań przeprowadzonych w województwie łódzkim na zlecenie Regionalnego Centrum Polityki Społecznej wynika, że chęć zapomnienia o problemach jest jednym z najczęstszych powodów picia alkoholu przez osoby niepełnoletnie. Po piwo często sięgają zarówno chłopcy, jak i dziewczęta, których odsetek wśród młodzieży spożywającej alkohol był znacznie niższy jeszcze kilka lat temu. Co więcej, alkohol stał się bardziej popularny niż papierosy. Do jego picia przyznało się 90% ankietowanej młodzieży. Natomiast doświadczenie w przyjmowaniu nielegalnych substancji psychoaktywnych (narkotyków) zadeklarował co czwarty nastolatek.
Diagnoza ta nie napawa optymizmem. Nadzieję niosą lokalne inicjatywy poszczególnych placówek czy organizacji pozarządowych. Uczestnicy szkolenia poznali przykłady wdrażanych innowacji oraz podstawowe zasady tworzenia nowatorskich programów. Oprócz łódzkich doświadczeń, odwołano się też do rozwiązań amerykańskich.
Jako ostatnią część szkolenia przewidziano zajęcia warsztatowe, które odbyły się w trzech zespołach. Poszczególne grupy skupiły się na odkrywaniu cech i umiejętności przydatnych w pracy z ludźmi zagrożonymi patologiami społecznymi, na przykładzie scenariusza zajęć szkolnych poświęconych zagrożeniu narkomanią oraz metod niesienia pomocy osobom uzależnionym. Wielu uczestników szkolenia żałowało, że warsztaty trwały zbyt krótko, co potwierdza spostrzeżenie, jakim wcześniej, podczas swojego wystąpienia, podzieliła się dyrektor Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi. - Nauczyciele oczekują, że istnieje algorytm postępowania i otrzymają skuteczną receptę, jak działać w konkretnych przypadkach - powiedziała Anna Mroczek. Niestety, niełatwo o instrukcję efektywnego towarzyszenia ludziom w sytuacjach kryzysowych i uniwersalne sposoby rozwiązywania problemów. Ich wypracowanie jest uzależnione od okoliczności konkretnej sytuacji. Dlatego miejmy nadzieję, że październikowe szkolenie nie było jednorazową inicjatywą, a następne pozwolą na rozwinięcie podjętych zagadnień oraz doskonalenie umiejętności pracowników oświaty i służb społecznych.