"Życia nie można zgasić, może być ukryte, niechciane, zapomniane, ale nigdy nie przestaje istnieć. Krzyż Chrystusa jest jego źródłem, też w Lublinie i też na Starym Mieście. Zapraszamy do świętowania tajemnicy Krzyża i Życia" - Dominikanie ze Złotej.

W dniach od 9 do 16 września br. przeżywaliśmy w Lublinie czas szczególnego przygotowania do uroczystych obchodów odpustu Podwyższenia Krzyża Świętego. Ojcowie Dominikanie zadbali o to, aby Bazylika ponownie stała się miejscem spotkania Lublinian, wspólnej dyskusji i zachwytu nad pięknem sztuki, a wszystko to wplecione w rozważania na temat obecności krzyża Chrystusa w życiu każdego człowieka. Nie było w Lublinie lepszego miejsca na zorganizowanie tego rodzaju spotkania, a to z tej racji, iż to właśnie w Bazylice Ojców Dominikanów w sposób szczególny czczony jest Krzyż Pański. Tu przecież do 1991 r. przechowywane były jedne z największych w Europie relikwii Krzyża Świętego.

W cykl przygotowań do uroczystych obchodów święta znacząco wpisało się bardzo ważne wydarzenie tych dni, o charakterze religijnym, jak i ekumenicznym zarazem. Dominikańska fundacja "Ponad granicami" zorganizowała spotkanie przedstawiciela Kościoła prawosławnego i Kościoła katolickiego. Na temat "Mnisi na Wschodzie i na Zachodzie Europy. Krzyż w życiu katolików i prawosławnych" z dwóch ambon Bazyliki dyskutowali Arcybiskup Abel, prawosławny ordynariusz chełmsko-lubelski oraz O. Leon Knabit, Benedyktyn z Tyńca.

Arcybiskup Abel na szerokim tle historycznym nakreślił obraz i charakter duchowości monastycznej, która rozwijając się do dnia dzisiejszego wciąż czerpie inspirację z klasycznej już reguły św. Bazylego Wielkiego. Monastery jako wspólnoty zaczęły rozwijać się w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, a w II połowie I tysiąclecia stały się ważnymi ośrodkami życia Kościoła. Życie mnichów i mniszek w monasterach określane jest jako życie nawrócenia, czyli droga ku przemienieniu człowieka. Zawiera się w tym asceza, post, nieustanna modlitwa, medytacja, prostota stylu życia. Każdy mnich analizuje słowa Chrystusa Pana "Kto chce pójść za Mną, niech weźmie krzyż swój i Mnie naśladuje". Kościół prawosławny w szczególny sposób adoruje Krzyż Pański trzy razy w roku. W dzień Podwyższenia Krzyża Świętego - 14 września, w trzecią niedzielę Wielkiego Postu i 1 sierpnia, kiedy zaczyna się post zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny. Krzyż jest umocnieniem w wierze, jest znakiem miłości Boga do człowieka - to przede wszystkim znak nadziei. Prawosławni, oddając cześć krzyżowi, śpiewają: "Chryste Boże, który z własnej woli zapragnąłeś podwyższenia na krzyżu, udziel twemu nowemu współimiennemu ludowi Twojej mocy" . Droga Zbawiciela wiodła przez cierpienie do radości, poprzez śmierć do zmartwychwstania; taka jest również droga wszystkich, którzy idą za słowem Chrystusa - podkreślił Arcybiskup Abel.

Na temat monastycyzmu na Zachodzie Europy mówił O. Leon Knabit. Podkreślił, iż w tradycji zachodniej powstające nowe zgromadzenia oddaliły się nieco od tego pierwotnego monastycyzmu poprzez wybór, w zależności od potrzeb, pewnych "specjalności" swojej pracy wśród ludzi. I tak jedni zajmowali się nauczaniem młodzieży, jeszcze inni kaznodziejstwem, czy też opieką nad ubogimi. Wynikało to również z wykształconego prawa i potrzeby posyłania mnichów między ludzi. Mnisi zawsze starają się robić wszystko to, czego Kościół od nich zażąda. Z tej perspektywy wydaje się, że mnisi wschodni zachowali więcej z tego klasycznego charakteru monastycznego. Krzyż na tej drodze jest mocą i zwycięstwem, przejściem od cierpienia do radości, od grzechu do łaski. Ojciec Leon zwrócił jednak uwagę, że w tradycji chrześcijańskiej, nie tylko prawosławnej i katolickiej, ale w codziennym sformułowaniu, krzyż ma w sobie za mało ze znaczenia nadziei. Częściej w życiu codziennym podkreślane jest znaczenie ciężaru, trudu, poniżenia, a za mało jest zaufania do Boga.

cdn.